هنوز هم مي‌توان شيطنت‌هاي دوران دانشجويي را در آن‌ها ديد با لبخند در جشن فارغ‌التحصيلي خود شركت كرده‌اند و خانواده‌ها نيز با در دست داشتن شاخه‌هاي گل در شادي  فرزندانشان شريك شده‌اند. دنياي تحصيل با تمام فراز و نشيب‌هايش ظاهرا تمام شده و دانشجويان به اصطلاح فارغ از تحصيل شده‌اند. پنج‌شنبه 13 دي ماه، جشن فارغ‌التحصيلان سال‌هاي 85 و 86 گروه علوم انساني دانشگاه آزاد اسلامي با حضور رييس و جمع زيادي از فارغ‌التحصيلان اين دانشگاه در سالن همايش‌هاي زكرياي رازي برگزار شد ما نيز سعي كرديم در اين مراسم ضمن شنيدن نظرات مسوولان اين دانشگاه در گفتگو با تعدادي از فارغ‌التحصيلان برنامه‌ها و مشكلاتشان را براي ورود به بازاركار كشور جويا شويم.
دكتر عبدا... جاسبي، رييس دانشگاه آزاد اسلامي در اين مراسم با ذكر تاريخچه‌اي از تاسيس اين دانشگاه گفت: فعاليت دانشگاه آزاد كه در سال 61 به يك شوخي شباهت داشت اكنون به يك واقعيت تبديل شده است.
وي با اشاره به 5/2 ميليون، فارغ‌التحصيل و يك ميليون و 300 هزار دانشجو در اين دانشگاه گفت: امروزه با وجود 350 واحد دانشگاهي، 25 هزار نفر عضو هيات علمي و 30 هزار نفر پرسنل، وجود 50 مركز پژوهشي و چهار واحد خارجي به بزرگترين مجموعه آموزشي و فرهنگي جهان تبديل شده‌ايم.

جاسبي با بيان اينكه راه‌اندازي و امكان ادامه تحصيل در بالاترين مقاطع تحصيلي در اين دانشگاه به غير از حل مشكلات روحي و رواني جوانان باعث جلوگيري از خروج ارز از كشور شده است گفت: اگر 10 درصد از فارغ‌التحصيلان اين دانشگاه نيز براي تحصيل به خارج از كشورمي‌رفتند بيش از 60 ميليارد دلار ارز از كشور خارج مي‌شد.
رييس دانشگاه آزاد اسلامي دهه سوم فعاليت اين دانشگاه را دهه كيفيت ناميد و گفت: برنامه‌هاي آتي ما اين است كه با بهبود وضعيت آموزشي، افزايش نسبت تعدادهيات علمي به دانشجو و ... اين دانشگاه را از بزرگترين دانشگاه به با كيفيت‌ترين دانشگاه جهان تبديل كنيم.
عضويت 100 هزار نفر در كانون فارغ‌التحصيلان
دكتر حسين انتظامي، رييس كانون فارغ‌التحصيلان دانشگاه آزاد اسلامي نيز در سخناني كوتاه با اينكه 100 هزار نفر عضو اين كانون هستند گفت: اعضاي كانون به دو صورت واحدهاي دانشگاهي و گروه‌هاي تخصصي رشته‌هاي مختلف سازماندهي مي‌شوند.
وي با بيان اينكه در بخش اشتغال سعي كرديم با انعقاد تفاهم‌نامه‌هايي فرصت‌هاي شغلي بخش خصوصي و دولتي را  به فارغ التحصيلان معرفي كنيم عنوان كرد: برگزاري دوره‌هاي آموزشي و كارگاه‌هاي تخصصي، دوره‌هاي آمادگي كنكور و تسهيلات ويژه رفاهي از ديگر برنامه‌هاي كانون فارغ‌التحصيلان دانشگاه آزاد اسلامي است.
تبعيض در استخدام فارغ‌التحصيلان دانشگاه آزاد اسلامي
همچنين در قسمت ديگري از اين مراسم با نمايش فيلمي كوتاه از زبان تعدادي از فارغ‌التحصيلان و رييس اين دانشگاه به وجود تبعيض در استخدام بين فارغ‌التحصيلان دانشگاه آزاد اسلامي و ساير دانشگاه‌ها اعتراض شد.
جاسبي، رييس دانشگاه آزاد اسلامي نيز با بيان اينكه در مواردي ديده مي‌شود بعضي از وزارتخانه‌ها در آگهي‌هاي استخدامي خود براي فارغ‌التحصيلان دانشگاه آزاد معدل بالاتر را ملاك قرار مي‌دهند وجود اين عامل را تبعيض‌آميز خواند و افزود: با پيگيري‌هاي دانشگاه مقرر شد اين تبعيض اعمال نگردد ولي هنوز گاهي شاهد اين گونه تبعيض‌ها هستيم.
فارغ‌التحصيلان دانشگاه آزاد جايگاه واقعي خود را در بازاركار ندارند
خواندن بيانيه دانشجويان قسمت ديگري از اين مراسم بود كه در آن سميرا قلعه‌بند فارغ‌التحصيل رشته مديريت دولتي دانشگاه آزاد اسلامي واحد تهران جنوب به نمايندگي از كليه فارغ‌التحصيلان عنوان كرد: ما امروزه با گذشت 25 سال از فعاليت اين دانشگاه تبديل به بزرگترين جمعيت فارغ‌التحصيلي ملي و منطقه‌اي شده‌ايم.
وي خصوصيت فارغ‌التحصيلان دانشگاه آزاد اسلامي را تنوع منطقه اي، رشته‌اي و جغرافيايي ذكر كرد و افزود: فارغ‌التحصيلان هيچگاه رابطه خود را با دانشگاه نمي‌توانند قطع كنند اكنون نيز در عرصه‌هاي اشتغال، كارآفريني و راه‌اندازي باشگاه فارغ‌التحصيلان نيازمند همكاري دانشگاه هستند.
اين فارغ‌التحصيل، كار و اشتغال و مسكن را مشكل مشترك اكثر فارغ‌التحصيلان دانست كه بايد با كمك هم حل شود و گفت: سهم فارغ‌التحصيلان اين دانشگاه با توجه به جمعيت 5/2 ميليون نفري آن‌ها در عرصه‌هاي تخصصي و بازاركار بسيار بيشتر از وضعيت فعلي است.
عضو هيات علمي دانشگاه شهيد بهشتي:
رشته‌هاي علوم انساني را بايدكاربردي‌تر كنيم
دكتر حسين باهر، عضو هيات علمي دانشگاه شهيد بهشتي نيز به عنوان پدر دو فارغ‌التحصيل دانشگاه آزاد براي دقايقي به سخنراني پرداخت و گفت: با توجه به تعداد زياد جوانان جوياي تحصيل، وجود دانشگاه آزاد همانند يك معجزه است.
وي با بيان اينكه اين امكان براي همه علاقه‌مندان وجود ندارد تا بتوانند براي تحصيل به خارج از كشور اعزام شوند گفت: كشور بعد از انقلاب دوران حساسي را سپري كرد و وجود اين دانشگاه باعث شده حداقل جوانان ما فرهيخته‌تر شوند.
وي با اشاره به اينكه هر دو فرزندش فارغ‌التحصيل دانشگاه آزاد هستند و يكي از فرزندانش بعد از تحصيل از اين دانشگاه با گرفتن پذيرش از يكي از دانشگاه‌هاي خارجي تحصيلاتش را در خارج از كشور ادامه مي‌دهد عنوان كرد: مسوولان دانشگاه آزاد اسلامي نيز بايد به كيفيت آموزش‌ها توجه بيشتري نشان دهند البته در تربيت دانشجويان فقط دانشگاه مسوول نيست بلكه خود دانشجويان نيز بايد تلاش بيشتري كنند و به عبارتي خود چشمه بايد بجوشد.
اين عضو هيات علمي دانشگاه شهيد بهشتي گفت: من طي همكاري با يونيسكوقصد داريم رشته‌هاي علوم انساني را كاربردي‌تر كنيم تا بتوانيم از نيروهايمان استفاده بهتري انجام دهيم.
گفتگو با فارغ التحصيلان:
دوست دارم كارمند بانك شوم
در اين مراسم فرصتي پيش آمد تا با تعدادي از فارغ‌التحصيلان پيرامون وضعيت فعلي شغلي آن‌ها و يا برنامه‌هايشان براي جستجو و بدست آوردن شغل مناسب به گفتگو بنشينيم.
اولين نكته‌اي كه توجه همه را به خود جلب مي‌كرد و حتي مجري مراسم نيز به آن اشاره كرد اين بود كه اكثريت جمع فارغ التحصيلان را در اين مراسم بانوان تشكيل مي‌دادند. يكي از اين بانوان كه فارغ‌التحصيل رشته مديريت بازرگاني بودو به همراه مادر خود از شهرستان ملاير در اين مراسم شركت كرده گفت: يكسال است كه بيكارم ولي دوست دارم كارمند بانك شوم.
او در پاسخ به سوال ما مبني بر اينكه آيا در زمان انتخاب رشته وضعيت بازاركار اين رشته را نيز در نظر گرفته است عنوان كرد: در آن زمان بازاركار رشته مديريت خوب بود البته در حال حاضر نيز بد نيست ولي علاقه اصلي من اين است كه در بانك مشغول به كار شوم.
مادر يكي از فارغ‌التحصيلان مديريت نيز در پاسخ به سوال ما مبني بر وضعيت اشتغال فرزندش با خوشحالي مي‌گويد: چند روز پيش فرزندم مشغول به كار شد. فرزندنش نيز با بيان اينكه علاقه‌مند فعاليت در بخش خصوصي است عنوان مي‌كند: در انتخاب رشته‌ام اولويت اصلي وضعيت بازاركار بود.
فقط انتخاب كردم و قبول شدم
دو فارغ‌التحصيل رشته جغرافيا نيز در گوشه‌اي از سالن نظاره‌گر مراسم هستند در گفتگو با ما عنوان كردند كه فعلاً بيكار ند.
يكي از آن‌ها كه دوست دارد معلم شود در پاسخ به اين موضوع كه ممكن است آموزش و پرورش نيرو جذب نكند مي‌گويد: فعاليت در بخش خصوصي نيز مشكلات خاص خود را دارد.
او درباره نحوه انتخاب اين رشته عنوان مي‌كند: به بازاركار رشته اصلا فكر نكردم فقط انتخاب كردم و قبول شدم.
دانش‌آموختگان علوم انساني نيازمند حمايت بيشتر دولت هستند
يكي از بانوان فارغ‌التحصيل رشته حسابداري كه همراه همسر خود در اين جشن شركت كرده بود در پاسخ به سوال ما اظهار داشت: در بخش خصوصي مشغول به كار هستم.
او كه علاقه‌اي براي فعاليت در بخش دولتي ندارد دليل اين امر را وجود آزادي عمل بيشتر در بخش خصوصي عنوان كرد.
يكي ديگر از فارغ‌التحصيلان پسر رشته حسابداري نيز كه در بخش دولتي مشغول به كار است عنوان كرد: در بخش دولتي مشغول به كار هستم ولي شغلم هيچ ارتباطي با رشته تحصيلي‌ام ندارد.
 او كه علاقه‌مند است در زمان بيكاري در بخش خصوصي فعاليت كند در باره مشكلات اشتغال فارغ‌التحصيلان گروه علوم انساني مي‌گويد: دانش‌آموختگان گروه علوم انساني چون كار فكري انجام مي‌دهند و فاقد مهارت‌هاي عملي هستند بازاركار محدودتري دارند و دولت بايد به راه‌هاي مختلف از آن‌ها حمايت‌هاي ويژه‌اي انجام دهد.
شرايط سخت استخدام در سازمان‌ها
يكي از فارغ‌التحصيلان رشته روان‌شناسي در پاسخ به اين سوال ما مبني بر اينكه آيا علاقه‌مند است در بخش خصوصي فعاليت كند يا دولتي گفت: بيش از موضوع خصوصي يا دولتي بودن، ارتباط شغل و رشته‌ام برايم اهميت دارد.
در پايان مراسم نيز با دو فارغ‌التحصيل رشته علوم ارتباطات صحبت كردم و نكته جالبتر اين كه هر دو از همكلاسان  دوران تحصيل خودم بودند!
آن‌ها با گذشت دو سال از زمان فارغ‌التحصيلي به صورت حق‌التحرير در يكي از نشريات مشغول به كار هستند و تاكنون در چندين آزمون استخدامي نيزشركت كرده اند.
يكي از آن‌ها با اعتراض به نحوه جذب بعضي از ارگان‌ها گفت: در بعضي از آزمون‌ها ديده مي‌شود تعداد زيادي از كاركنان قراردادي آن سازمان نيز در آزمون شركت كرده‌اند و در عمل همان‌ها پذيرفته مي‌شوند. اين موضوع شرايط ساير داوطلبان را براي ورود به بخش دولتي خيلي مشكل كرده است.
ورود به مرحله جديدي از زندگي
آن‌ها بعد از چند سال همنشيني با درس و كتاب و دانشگاه، آمده‌بودند تا با شركت در جشن‌ فارغ‌التحصيلي، خود را براي ورود به مرحله جديدي از زندگي آماده كنند. اين فارغ التحصيلان كه عبور ازسد كنكور را در كارنامه دارند اين بار دستيابي به كار و اشتغال و ازدواج و ... اولويت‌هاي مهم زندگي‌شان به حساب ‌مي‌آيد. با اين وجود پذيرش دانشجو و به تبع آن ازدياد فارغ التحصيلان گروه علوم انساني در حالي صورت مي‌پذيرد كه در اين سال‌ها همواره با نرخ بالاي بيكاري فارغ‌التحصيلان دانشگاهي مواجه‌ هستيم و در اين ميان دانش‌آموختگان گروه علوم انساني مشكلات بيشتري براي ورود به بازاركار دارند و سوالي كه در اينجا مطرح مي‌شود اين است كه آيا آن‌ها توان پيش روي برداشتن اين موانع را دادند؟ 
                                                                                           گزارش: امين بلندهمت