آموزش و مهارت

قلب سبز و هارتلند جزیره قشم چشم انتظار یک اقدام تحول آفرین

قلب سبز و هارتلند جزیره قشم چشم انتظار یک اقدام تحول آفرین*/ هفت برداشت آزاد از دستاوردهای رویداد استارتاپی «یامال» در اکوسیستم روستایی جزیره جهانی

به گزارش بازار کار ، ایوب زارعی؛ مدیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی سازمان منطقه آزاد قشم* 1️⃣ارتباط برد-برد و تعامل دوسویه انسان با زیست بوم و طبیعت ۳۶۰ درجه در هندسه نظام خلقت به دیرینگی آفرینش انسان بازمی گردد که در کشاکش فراز و نشیب های دوران مختلف حیات بشری، تعادل بخشی و موازنه قوا توسط نیروهای منشأ گرفته از طبیعت اعمال می شد و چه بسیار از دوران تاریخ که انسان مقهور طبیعت و جبر جغرافیایی بوده است؛ از سوی دیگر به دلیل افزایش سطح دانش و آگاهی های بشر از جهان خلقت، دستیابی انسان ها به فناوری، شکل گیری جهان تکنولوژیک و پیشرفت سریع پساانقلاب صنعتی و بالاگرفتن تب شهرنشینی، پیامدهایی مثبت و منفی همچون ابزارمند شدن و توسعه طلبی انسان، مداخله حداکثری در سیستم حاکم بر نظام خلقت و بر هم زدن تعادل عناصر درونی و معادلات پیداوپنهان متوازن کننده زنجیره طبیعت ظهور و بروز یافته اند. 2️⃣بسیاری از صاحبنظران حوزه آمایش سرزمین و برنامه ریزی توسعه، معتقدند؛ علت شکست بخش قابل توجهی از برنامه های توسعه ای در کشور ایران ( حتی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی که دارای قوانینی متفاوت از سرزمین اصلی هستند) منطبق نبودن پلتفرم این برنامه ها با جهان بینی فرهنگی تمدنی جامعه محلی و شاخص های فرامتنی جامعه به ویژه نادیده گرفتن عنصر کلیدی «دانش بومی» است؛ گنجینه ای ارزشمند که بسان صدفی مستحکم و صیانت کننده از دستاوردهای فناورانه بشری است که در جریان آزمون و خطاها و تجربیات زیستی نیاکان ما برای کشف راز بقا و تداوم حیات باقی مانده و همچون امانتی ارزشمند و گنجینه ای گرانسنگ، سینه به سینه به پیشگاه نسل امروز تقدیم شده است اما به دلیل بی توجهی ها، زنگار فراموشی گرفته و زنگ خطر انقراض این دانش بومی بسیار باارزش در افکار عمومی جامعه محلی قشم به صدا درآمده است. امروزه در بسیاری از کشورهای توسعه یافته شاهد سیاست گذاری بنیادینی در حوزه توسعه پایدار جامعه محور( مردم بنیان) هستیم که با هدف احیا و ذخیره و مدون سازی دانش بومی اجتماعات محلی سکونتگاه های تاریخی، سعی بر حفظ منابع طبیعی اندک و ثروت های تنوع زیستی روبه نابودی در نقاط مختلف زیستکره زمین دارند. 3️⃣برند تمدنی جزیره قشم با پیشینه سکونتگاهی مربوط به دوره پارینه سنگی( نزدیک به ۴۰هزارسال) در حال حاضر دارای شماری افزون بر ۶۰ روستا به عنوان قطعات پراکنده یک پازل رنگارنگ و متنوع است که دارای جغرافیای فرهنگی غنی و اکوسیستمی خاص و منحصربفرد به لحاظ تنوع زیستی و سرشار از دانش های سنتی سبک زندگی و کسب و کار برای همزیستی با جغرافیای کهن خلیج فارس است. 4️⃣ تجربه برگزاری هشت دوره از رویداد دانش بنیان مردم محور «یامال» به همت استودیو نوآوری ماموت ( با پشتوانه کار تیمی کنشگران استارتاپی کارخانه نوآوری مشهد و جامعه محلی قشم)به میزبانی روستاهای نیمه مرکزی و غربی جزیره قشم از جمله روستای تاریخی کوشه در قلب سبز جزیره، لافت، طبل، سهیلی، ریگو، گورزین، جزیره هنگام و چند روستای دیگر، کوششی آگاهانه برای حل مسأله خلاق در میان جوامع محلی تشنه توسعه و نوآوری در فرایند پیشرفت ظرفیت های میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی است؛ این طرح با پشتوانه کار گروهی منسجم و هدفمند، فرآیندی دقیق و برنامه ریزی شده دارای پشتوانه علمی قوی به محوریت تیم رهبری این حرکت اجتماعی دانش بنیان یعنی آقایان نوید فلاحت، سروش باغبان فردوس و سینا عطایی در حال انجام است و تا اوایل فصل اوج گردشگری جزیره ادامه خواهد داشت؛ این تیم استارتاپی خلاق علاوه بر دانش فنی قوی، تجارب و درس های آموختنی ۳۵ رویداد هم آفرینی در مناطق شمالی،جنوبی، شرقی و مرکزی ایران را پشتوانه شتابدهی به فرایند جریان سازی رویداد یامال در قشم نموده اند؛ انتخاب برند استارتاپی یامال برای این رویداد( مفهوم یامال در ادبیات دریاپیشگان جنوب ایران به معنای موسیقی کار دسته جمعی و فعالیت دریانوردی و آوای وحدت آفرین پیشرفت و رونق بخشی به کسب و‌کار)، بازنمایی کننده آمال و آرزوها و تجلیگاه بیم ها و امیدهای مردمانی کوه پیموده، از آب گذشته و ساحل زیستانی دریادل و دریاپیشگانی دنیادیده است که حیات و ممات و هویت و ماهیت آنها با کار تیمی روی امواج خروشان دریا و سفر گپ بر پهنه ابرهای بیکران اقیانوس هند و تعامل سازنده با جهان دور و نزدیک از چین و‌ماچین گرفته تا شبه جزیره هندوستان و سرزمین‌های شاخ آفریقا گره خورده است. 5️⃣ از جمله دستاوردهای هشت دوره برگزاری رویداد «یامال» تاکنون، تجربه جریان ساز سومین رویداد به میزبانی روستای تاریخی کوشه؛ در مسجد جامع روستا و در پسکرانه فرهنگی مسجد تاریخی شیخ برخ اثبات کرد که از الگوی گردهمایی پیروان اندیشه تحول آفرین جهان اسلام زیرسقف وحدت بخش جامعه محلی در مسجد جامع می توان برای حاکم کردن نظام توسعه پایدار با مشارکت جامعه محلی، تعامل برد-برد و ارتباط هوشمندانه ای را شکل داد؛ همچنین، مطالبه گری تحول طلبانه و تاکیدات توسعه گرایانه کنشگران جامعه محلی روستای کوشه بر این موضوع محوری استوار است که آنان همگام با سازمان های توسعه گر همچون منطقه آزاد قشم کوششگرانه و دغدغه مندانه به دنبال معرفی و باززنده سازی «دانش بومی» مردمان نجیب و قدرشناس این دیار به ویژه در زمینه دانش بومی کشاورزی و نخلداری، ساخت و عرضه صنایع دستی، مدیریت منابع آب و خاک، آیین های دینی و دانش هواشناسی و رخدادهای طبیعی هستند. 6️⃣ ما مسئولان حوزه فرهنگی و گردشگری در مجموعه خادمان ملت و کارگزاران دولت مردمی، تصمیم گیران و حتی قانونگذاران و نهادهای علمی و دانشگاهی، این مطالبات جامعه محلی را با گوش دل و چشم بصیرت، بشنویم و ببینیم و در برنامه های عملیاتی توسعه جزیره قشم، خواسته های جامعه محلی را پیاده سازی نماییم؛ راهبردی مهم و تحول آفرین که همواره از تاکیدات اصلی دکتر فتح اللهی، مدیر کوششگر و جهادی سازمان منطقه آزاد قشم و همچنین سرلوحه کاری مجموعه معاونت فرهنگی، اجتماعی و گردشگری این سازمان، بوده و هست. آنچنانکه اقشار مرجع و رهبران جامعه محلی و روستانشینان سراسر آکنده از دانش بومی، پیرامون تجربیات گذشته تاریخی این منطقه و چالش های کند کننده جریان توسعه پایدار در «قلب سبز» مرکز جزیره و «گرین هارتلند» قشم اذعان دارند، طی دهه های اخیر، استقرار صنایع و کارخانه های صنعتی انرژی بر و آب بر، همجوار با مناطق روستایی، بدون انجام مطالعات و تعریف پیوست های فرهنگی و برنامه ایفای مسئولیت اجتماعی در توسعه صنعتی جزیره، رهاوردها و دستاوردهای چندان امیدآفرینی در زمینه اشتغال آفرینی و کیفیت بخشی به زیست و معیشت ساکنان نجیب و مظلوم روستاهای مرکزی منطقه سبز جزیره نداشته است؛ حتی مزید بر علت، چالش زایی و بحران آفرینی برای منابع آب و خاک این اکوسیستم حساس و بسیار شکننده را نیز به دنبال داشته است. 7️⃣ در ادامه تکمیل پازل آسیب شناسی حضور مراکز صنعتی و کارخانجات بدون پیوست های فرهنگی و مسئولیت اجتماعی، بلای انسان ساز و خانمان‌سوز گیاه مهاجم غیربومی «کهور امریکایی/ کهور پاکستانی» ( سمر یا به گویش محلی کرت دریایی) تداعی کننده آینده ای مبهم و چشم اندازی ویرانگرانه، برای نخلستان ها و باغستان های منطقه مرکزی جزیره خواهد بود که می طلبد در راستای شعار عدالت گرایانه و رویکرد مردمی دولت سیزدهم، تا پیش از آنکه شرایط بغرنج شود که به قول معروف « نه از تاک، نشان ماند و نه از تاکنشان»؛ مسئولان امر هرچه سریعتر طرحی برای نجات بخشی زیست بوم منطقه سبز مرکزی و داشته های طبیعی و انسانی هارتلند قشم دست به اقدام انقلابی و جهادی بزنند.

مشاهده بیشتر

اخبار مرتبط

دکمه بازگشت به بالا