کد خبر: ۱۵۸۵۱۷

تاریخ: ۰۲ تير ۱۴۰۳ - ۱۱:۳۵

مروری بر میزگردهای فرهنگی نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری؛

از چالش فیلترینگ تا نگاه به جایگاه بانوان در شعار های انتخاباتی

در برنامه‌های تبلیغاتی صدا و سیما برای انتخابات سال جاری، شاهد توجه ویژه‌تر به فرهنگ نسبت به ادوار گذشته بودیم و بر این اساس یکی از موضوعات میزگردهای تخصصی، بحث فرهنگ بود که ذیل آن مباحث مهمی از جمله موضوع حجاب، زن و خانواده، اینترنت، فضای آموزشی و... مطرح شد.

به گزارش بارکار از ایمنا، این روزها تب موضوع انتخابات در کشور داغ‌تر از دیگر مباحث است و در هر جمعی که پا بگذاری، این بحث بیش از هر بحثی مورد تاکید است اما شاید این امر مهم را تنها به مسائل سیاسی و اجتماعی کشور گره بزنند و از دیگر موضوعات از جمله فرهنگ غافل شوند در صورتی‌که بنا بر تعریف و توضیح رهبر انقلاب، «فرهنگ هواست» یعنی تا زمانی که هوایی برای تنفس وجود نداشته باشد، دیگر مباحث نیز عرصه‌ای برای بروز و ظهور نخواهند داشت.

امسال و در برنامه‌های تبلیغاتی صدا و سیما برای انتخابات شاهد بودیم که به فرهنگ توجه ویژه‌تری نسبت به ادوار گذشته صورت گرفت و بر این اساس یکی از موضوعات میزگردهای تخصصی، بحث فرهنگ بود که ذیل آن مباحث مهمی از جمله موضوع حجاب، زن و خانواده، اینترنت، فضای آموزشی و… مطرح شد؛ میزگرد فرهنگی صدا و سیما با حضور ۳ چهره فرهنگی یعنی حسین انتظامی، الهام یاوری، شهاب اسفندیاری و با اجرای محمدجعفر خسروی برگزار شد؛ حسین انتظامی مدرس ارتباطات، قائم مقام سابق وزارت ارشاد، رئیس سابق سازمان سینمایی در کنار الهام یاوری، مدیر سابق بنیاد ملی نخبگان، عضو هیئت علمی دانشگاه صنعتی شریف و رئیس سازمان ملی پرورش استعدادهای درخشان همراه با شهاب اسفندیاری، رئیس دانشکده صداوسیما به عنوان کارشناسان فرهنگی نامزدهای انتخابات را به چالش می‌کشیدند.

قالیباف: فرهنگ زنانه‌ترین عنصر جامعه است

هرکدام از نامزدها در این برنامه حدود ۹۰ دقیقه‌ای که فرصت داشتند به بیاجایگن دیدگاه‌های خود، گفت‌وگو با کارشناسان و ارائه نظرات توسط مشاوران خود می‌پرداختند؛ با اعلام زمان برنامه‌های تبلیغاتی قرعه اولین میزگرد فرهنگی به‌نام محمدباقر قالیباف افتاد تا با حضور صدیقه سادات حجازی و مصطفی غفاری به‌عنوان مشاوران خود در این برنامه حضور پیدا کنند.

قالیباف نام دولت خود را «دولت خدمت و پیشرفت» عنوان کرد و در این مسیر موضوع فرهنگ را عنصری مؤثر بر خدمات فرهنگی دانست؛ از سویی او به اولویت بندی فرهنگی اشاره داشت و پیشرفت را در گرو اولویت بندی مسائل فرهنگی دانست و بر این اساس یکی از مشکلات ناشی از عقب ماندگی در مسائل فرهنگی را عدم اولویت بندی دانست و در این باره بیان کرد «فرهنگ بر خدمت و خدمات فرهنگی اثرگذار است اما ما بدون اینکه به اولویت‌هایی فرهنگی بپردازیم، نمی‌توانیم به پیشرفت برسیم. چرا که بدون فرهنگ به پیشرفت نخواهیم رسید و کارها به سرانجام نمی‌رسند.»

قالیباف با اشاره‌ای به بیانات رهبر انقلاب مسائل فرهنگی را مؤثر در تمامی جوانب از جمله مسائل اقتصادی و اخلاقی دانست و مصداق او بر این موضوع دوران کرونا بود که فرهنگ مردم در این دوره پیشرفت بی‌نظیری را رقم زد؛ موضوع زن و خانواده یکی از مهم‌ترین بخش‌های میزگرد وی بود و بر این اساس رابطه‌ای دو سویه میان فرهنگ و بانوان ترسیم و بیان کرد «بر این باور هستیم که موضوع زن و خانواده مهم‌ترین اولویت در حوزه فرهنگ است؛ زن به عنوان مادر مهمترین عنصر خانواده به عنوان پایه و سلول اصلی جامعه است. زن به عنوان مادر، فرهنگی‌ترین عنصر جامعه است و در حقیقت فرهنگ زنانه‌ترین عنصر جامعه است.» و در ادامه به برخی از اقداماتی که در زمان سکان‌داری شهرداری تهران برای بانوان و خانواده انجام داده بود اشاره کرد.

موضوع رسانه، بحث بعدی این میزگرد بود و بر این اساس قالیباف با توجه به مجلسی بودن خود، بارها به بحث قانون اشاره داشت و آنچه که در حوزه مرجعیت رسانه تا به امروز انجام گرفته را اقدامی مطابق با قانون دانست؛ او با با بیان اینکه در حوزه فضای مجازی باید حضور قدرتمندانه و مؤثر همراه با حکمرانی داشته باشیم شرایط خارج از این حکمرانی را ولنگاری دانست و سراسر دنیا را دارای حکمرانی در حوزه فضای مجازی معرفی کرد.

در ادامه بحث این میزگرد به سمت موضوع فیلترینگ رفت و در این موضوع نیز او محدودیت در فضای مجازی را بدون شک حتمی خواند، اما این محدودیت را تنها برای جلوگیری از ولنگاری مورد تأیید دانست و در این باره در پاسخ به سوال شفاف انتظامی بیان کرد قانون بد باید اصلاح شود، اما نباید گفته شود که قانون اجرا نشد؛ مسائل گوناگونی حوزه فرهنگ از جمله رشد علمی کشور، جایگاه آموزش و پرورش، حقوق معلمان و معیشت آن‌ها، معیشت اهالی رسانه از جمله خبرنگاران، جایگاه نخبگان در کشور و.. از دیگر مباحث مطرح در این میز گرد بود.

قاضی زاده هاشمی: زیرساخت اغتشاشات ۱۴۰۱ را فرهنگی می‌دانم

مهمان دومین برنامه میزگرد فرهنگی شبکه دو سیما سید امیرحسین قاضی زاده هاشمی بود که با حضور داوود رحیمی سجاسی دکترای فرهنگ و ارتباطات و عضو هیئت علمی دانشگاه شاهد و لاله فرهنگ متین معاون اسبق برنامه‌ریزی معاونت زنان و خانواده ریاست جمهوری دارای دکتری فیزیک، فارغ‌التحصیل مدیریت حکمرانی دانشگاه دفاع ملی و عضو هیئت علمی دانشگاه برگزار شد؛ قاضی‌زاده در سخنان خود بر این نکته تاکید داشت که فرهنگ موضوعی تمدنی است و در این باره عنوان کرد «نگاه ما به حوزه فرهنگ نگاه تمدنی است، عنصر سازنده اصلی تمدنی فرهنگی ما در مقابل هجوم فرهنگی که در جامعه ماست مفهوم کلان است.» و بر این اساس باید گفت که او نگاهی کلان به فرهنگ دارد.

همانگونه که این روزها بیان شد، «دولت خانواده» عنوان نامگذاری شده از سوی قاضی زاده هاشمی برای دولت است و بر این اساس در این میزگرد بارها بر اهمیت خانواده و جایگاه هر یک از اعضا تاکید کرد و با اشاره به اینکه زنان فرصت هستند نه مسئله و جامعه امروز از جامعه سنتی گذشته فاصله گرفته است بحث پیش بینی همسان سازی اجتماعی، طراحی نظامات اجتماعی و اداری برای زنان، در نظر گرفتن اقتضائات تعلیم و تربیت متفاوت برای آن‌ها را مطرح کرد.

قاضی زاده هاشمی در ادامه اشاره کرد که موافق رویکرد فرهنگی دولت سیزدهم است و افکار شهید رئیسی را در حوزه فرهنگ دنبال خواهد کرد، بر این نکته تاکید داشت «برنامه های دولت شهید رئیسی به ۲ بخش آرمان‌ها و اقدامات قابل تقسیم است که یکی از برنامه‌های تحولی دولت سیزدهم در حوزه تعلیم و تربیت تدوین شد که این برنامه‌ها جز به جز در حوزه فرهنگی دنبال می‌شد که البته این برنامه‌ها منطبق با سیاست‌های کلی برنامه تحولی مقام معظم رهبری بود.» او اقدامات انجام گرفته حوزه فرهنگ دولت سیزدهم را مطلوب دانست، اما معتقد بود عملکرد وزارت فرهنگ و ارشاد در اعتبار بخشی به هنرمندان نسبت به آنچه که باید باشد فاصله زیادی داشته، اما در زمینه کمیت اتفاقات خوبی در این وزارتخانه افتاده است.

وی در بخشی دیگر نیز با اشاره به موضوع اغتشاشات سال ۱۴۰۱، زیرساخت این مباحث را را فرهنگی خواند و در این باره عنوان کرد «زیرساخت اغتشاشات ۱۴۰۱ را فرهنگی می‌دانم؛ برخلاف فتنه‌های قبلی که جنبه سیاسی، امنیتی و اقتصادی داشت و مواضع صریحی داشتم که برخی رسانه‌ها هم بر روی مواضع من کار کردند.؛ بحث فیلترینگ و فضای مجازی نیز از مسائل میزگرد فرهنگی قاضی‌زاده هاشمی بود؛ او در خصوص نظر خود درباره فیلترینگ با توجه به اینکه رئیس شورای فضای مجازی است اعلام کرد که از قوانین موجود به عنوان مجری قانون در قامت رئیس جمهور حمایت خواهد کرد و از سویی دیگر ایده‌های خود را نیز در این مسئله مطرح خواهد کرد؛ او در این زمینه ترکیبی از فعالان فضای مجازی و ترکیبی از مردم را به عنوان نمایندگان دولت برای کنترل فضای مجازی پیشنهاد داد و اشاره کرد که یک آزادی هم باید به خانواده داده بشود.

جلیلی: وظیفه دولت شناخت فرهنگ و آوردن مردم به صحنه است

سعید جلیلی سومین مهمان برنامه میزگرد فرهنگی شبکه دو سیما بود که با حضور محمدهادی همایون و شهرام یزدانی به‌عنوان مشاوران جلیلی برگزار شد؛ سعید جلیلی برنامه را با اشاره به شعار «یک جهان فرصت، یک ایران جهش، هر ایرانی یک نقش پرشکوه» آغاز کرد و بر این اساس بیان کرد که «در حوزه فرهنگ، یک جهان فرصت به نقطه اعلای خود می‌رسد و اگر در تاریخ ما به جایگاه فرهنگی رسیدیم به مدد فرهنگ غنی ما بوده است که مثال آن در دوران دفاع مقدس و انقلاب اسلامی به وضوح دیده می‌شود.» و بر این اساس معتقد است که در تاریخ ما به جایگاه فرهنگی رسیدیم به مدد فرهنگ غنی ما بوده است.

جلیلی معتقد است که وظیفه دولت شناخت فرهنگ و آوردن مردم به صحنه و بسترسازی برای نقش آفرینی آن‌هاست و در بخشی دیگر نیز به بودجه‌های فرهنگی اشاره داشت و رئیس جمهور را موظف به داشتن برنامه برای مدیریت و اثربخشی لازم دانست و در بخشی دیگر نیز بر لزوم به‌کارگیری مدیران فرهنگی تاکید و بیان کرد «رئیس جمهور در کنار برنامه باید از توان کارشناسی و علمی و مدیران فرهنگی برخوردار باشد و مدیر فرهنگی نباید آگاهی حداقلی از فرهنگ داشته باشد و اگر تولید کننده فرهنگ نیست نباید مصرف کننده صرف فرهنگ باشد.»

جلیلی رویکرد فرهنگی را موفق دانست که «ما می‌توانیم» در آن باور شده باشد و از سویی به این نکته تاکید داشت که نباید مباحث فرهنگی را تنها به تهران محدود کرد بلکه کشور مالامال از ظرفیت‌های فرهنگی است و باید فرهنگ را در سراسر کشور دید؛ وی در ادامه نیز مسائلی همچون حجاب و فیلترینگ را فرهنگی دانست و نه امنیتی. او با اشاره به اینکه آگاه است عرصه فضای مجازی ابعاد گوناگونی دارد و امروزه با زندگی مردم عجین است، برای مقابله با آسیب‌های آن راهکاری همچون ایجاد مسئولیت پذیری و نه محدودیت را پیشنهاد کرد.

وی در موضوع حجاب نیز بر این نکته تاکید داشت که قانون نباید تابع سلیقه‌ها باشد و قانون فصل‌الخطاب است و بر این اساس دولت را موظف به ارائه برنامه برای بانوان کرد؛ موضوع دانشگاه و آموزش و پرورش از دیگر مباحث مطرح در این میزگرد بود و بر این اساس جلیلی در ارتباط با سند تحول بنیادین آموزش و پرورش و برنامه هفتم توسعه این کاندیدا به هفت مأموریت برای دولت در دوره ۵ ساله اشاره کرد که نیازمند اجرایی است.

زاکانی: فرهنگ اولویت قطعی است

علیرضا زاکانی چهارمین مهمان برنامه میزگرد فرهنگی شبکه دو سیما بود که در این برنامه همراه با دو مشاور خود علیرضا نادعلی عضو شورای شهر و صغری یکه زارع به تشریح برنامه‌ها و رویکردهای خود در حوزه فرهنگ پرداخت؛ زاکانی در ابتدا با اشاره به مقایسه ۲ موضوع مهم فرهنگ و اقتصاد بیان کرد «فرهنگ اولویت قطعی است؛ گرچه امروز اقتصاد فوریت قطعی ما است» و در ادامه به اهمیت تعلیم و تربیت در فرهنگ، به‌عنوان پیشران متحول‌کننده تاکید داشت و بر این اساس باید گفت آموزش و پرورش رکنی‌ترین وزارتخانه دولت زاکانی است و در این باره نیز تاکید داشت که وزیر آموزش و پرورش قوی‌ترین عضو کابینه‌اش است.

زاکانی نیز همچون سایر کاندیداها به رعایت قانون در تمامی حوزه‌ها تاکید کرد و مسئله آزادی را در سایه قانون مورد بررسی دانست و در ادامه به سراغ مسئله زنان و حجاب رفت و بر این نکته تاکید داشت که دختران مسئله نیستند، بلکه امید هستند و بر این اساس دختران را مؤثر و خانواده را در جامعه محور و مهم‌ترین سلول دانست و در ادامه از انجام کار ایجابی در ۷۰ ایستگاه مترو سخن گفت «در ۷۰ ایستگاه مترو کار ایجابی می‌کنیم دختر خود من هم کار ایجابی می‌کرد و توانستند نمایشگاهی را در موضوع حجاب راه انداختند، برخی از عناصر بودند که برای خود وجوهی را شکل داده بودند و لباس‌های خاصی داشتند؛ تا عکس آنها را دیدم گفتم اینها حق ندارند وارد مترو شوند. برخی عناصر با لباس یک شکل به مترو آمده بودند که از حضور آنها جلوگیری شد. فعالیتی که مخل دیگران نباشد را انجام می‌دهیم. از فعالیت‌های مردمی در مترو استقبال کردیم و در ۷۰ ایستگاه مترو کار ایجابی می‌کنیم دختر خود من هم کار ایجابی می‌کردند تا بتوانند نمایشگاهی را در موضوع حجاب راه انداختند.»

وی در ادامه به جایگاه مدارس دولتی اشاره و بیان کرد که مدارس دولتی باید مانند دانشگاه‌های دولتی مورد اقبال خانواده‌ها قرار بگیرند و در ادامه نیز به موضوع گردشگری اشاره و بیان کرد «در سفری که به چین رفتیم تفاهم‌نامه‌ای نوشتیم که بتوانیم سالانه یک میلیون گردشگر چینی برای تهران و از تهران به سایر نقاط کشور داشته باشیم.»

ادامه صحبت‌های زاکانی نیز به عملکرد وی در حوزه زنان و خانواده گذشت و بر این اساس با اشاره به کارنامه خود عنوان کرد «زمان آقای قالیباف مدیران زن در شهرداری حدود ۷.۵ درصد بودند، اصلاح‌طلب‌ها با اینکه زیاد شعار می‌دهند آن را به زیر ۶ درصد رساندند. در دوره ما مدیران زن به حدود ۱۰ درصد رسیدند که افتخاری برای ماست.»

پورمحمدی: نقطه قوت فرهنگ ایران، فرهنگ اسلامی است

مهمان پنجمین برنامه میزگرد فرهنگی شبکه دو مصطفی پورمحمدی بود که در این برنامه حجت الله ایوبی رئیس پیشین سازمان سینمایی و عبدالمهدی مستکین مدیر پیشین بخش فرهنگ کمیسیون ملی یونسکو- ایران به عنوان مشاور حجت‌الاسلام والمسلمین مصطفی پورمحمدی حضور یافتند؛ او در ابتدای سخنان خود به برجسته سازی تأثیر و جایگاه فرهنگ در کشور اشاره و اظهار داشت که جامعه و تاریخ ایران را با فرهنگ می‌توان تعریف کرد و فرهنگ برجسته‌ترین نماد ایران است و در ادامه حاکمیت فرهنگ در دستگاه حکمرانی را سبب نجابت و طهارت و عمق و نفوذ این دستگاه دانست.

پورمحمدی در ادامه به این نکته تاکید داشت که انقلاب ما یک انقلاب فرهنگی بود و در ادامه به جایگاه زن و مرد اشاره و بیان کرد «نقطه قوت فرهنگ ایران، فرهنگ اسلامی است امروز جهان در نافهمی شدید جایگاه انسانی است زن و مرد امروز عنصر فاخر جهان نیستند زیرا در گرو لذت‌ها و جذابیت‌های زودگذر و کوچک هستند؛ اگر به تحصیل‌کرده‌ها نگاه کنیم، ظرفیت‌های بسیاری زیادی در کشور وجود دارد.»

وی در بخشی دیگر نیز بر این نکته تاکید داشت که نباید اجازه داد تفکر امنیتی بر عرصه فرهنگ و هنر سایه بیاندازد، همه نظامیان و امنیتی‌ها باید به بالندگی حوزه‌های فرهنگی و اجتماعی کمک کنند، اما نباید در انحصار سیاسیون و امنیتی‌ها باشد و در ادامه هنر دولت خود را قدرت اجماع سازی ظرفیت‌های کشور دانست و در تاکید سخنانش از انحصار هنر از سوی صداوسیما و جلوگیری از آن گفت و در ادامه نیز درباره نقش آموزش و پرورش در فرهنگ افزود: معلمی که برای کمبود هزینه‌های زندگی خود مجبور است در تاکسی اینترنتی کار کند نمی‌تواند به خوبی آموزش دهد؛ خانواده‌ها باید به تربیت فرزندان خود دل ببندند و دولت هم باید از تصدی‌گری، فعالیت خود را کاهش دهد باید از تجربیات جهانی در حوزه آموزش استفاده کنیم.

پورمحمدی در بخشی دیگر نیز با اشاره به موضوع گشت ارشاد تاکید کرد «کف خیابان جای احترام و انضباط است، نه جای بگیر و ببند؛ جای رشد، کنترل و مدیریت فرهنگ کف خیابان نیست.» و در پایان نیز با اشاره به نقش بانوان در کابینه خود بر این نکته تاکید داشت که «نمی‌توانم به سرعت در کابینه‌ام یک وزیر زن بیاورم، باید در آن رشته کار کرده باشد، نمی‌خواهم مورد انتقاد قرار بگیرد، حاشیه برایش درست شود و تحت فشار روحی باشد؛ وزیر زن باید شایستگی لازم را داشته باشد و ما هم کمک می‌کنیم.»

پزشکیان: اجازه نمی‌دهم هیچ دانشجویی را به خاطر اندیشیدن اخراج کنند

آخرین و پرحاشیه‌ترین میزگرد فرهنگی نیز با حضور مسعود پزشکیان، محمد فاضلی جامعه‌شناس و مشاور اسبق وزیر نیرو محمد بهشتی رئیس اسبق سازمان میراث فرهنگی برگزار شد؛ وی ابتدای صحبت‌های خود را با تاکید بر موضوعات فرهنگی-اجتماعی آغاز و بیان کرد «فرهنگ یعنی برخورد مهربانانه با مردم و باور من به فرهنگ دستورالعملی است که حضرت علی (ع) به مالک اشتر دادند و این‌که آیا ما با مردم برخورد خشن می‌کنیم دستور پیغمبر است؟ ما حق نداریم به مردم زور بگوییم.»

وی ادامه صحبت‌های خود را با اشاره به نگاه خود به مسائل قومیتی پیش برد و بر این اساس تاکید داشت «ما در رابطه با قومیت‌ها حق نداریم یکی را خوب و یکی را بد ببینیم، ولی می‌بینیم!»؛ موضوع اساتید و دانشجویان در این روزها از مباحث مورد تاکید پزشکیان است که میزگرد فرهنگی نیز این بحث بی‌نصیب نماند و در این باره به این تاکید داشت که «نه تنها استاد، اجازه نمی‌دهم هیچ دانشجویی را به خاطر اندیشیدن اخراج کنند. ما اگر منطق داشته باشیم، دانشجو که دیوانه نیست، با او صحبت می‌کنیم قانعش می‌کنیم.»

ادامه موضوع میزگرد فرهنگی پزشکیان نیز بیشتر با موضوع اقتصاد، مسکن و عدالت پیش رفت و در این باره با اشاره به اهمیت موضوع عدالت بر این نکته تاکید داشت که بی عدالتی نخواهم کرد و اگر پول و امکاناتی داشته باشم کسانی را خواهم دید که تا حالا دیده نشده‌اند و به آن‌ها نرسیدند اما چالشی‌ترین بخش این میزگرد بحث میان کارشناس برنامه و مشاور پزشکیان بود که در نهایت منجر به ترک برنامه از سوی فاضلی مشاور پزشکیان و نیمه‌کاره ماندن برنامه شد.

به گزارش بازارکار، شب گذشته نیز سومین مناظره چهاردهمین انتخابات ریاست جمهوری با موضوع «انسجام اجتماعی با حکمرانی فرهنگی» برگزار شد و در طی آن، نامزدها به بیان خلاصه‌ای از آنچه که در میزگردهای فرهنگی خود گفته بودند، پرداختند؛ هر چند در تصور عده‌ای موضوع اقتصاد یکی از اولویت‌های جامعه است اما باید به این نکته توجه داشت که موضوع فرهنگ و دسته‌بندی‌های مختلف آن، در جای جای زندگی ما اهمیتی کمتر از اقتصاد و سیاست ندارد و بر این اساس نیاز است تا با برگزاری چنین برنامه‌هایی مردم با شناخت دقیق و هوشمندانه‌تری پای صندوق‌های رأی حضور پیدا کنند.