کد خبر: ۱۶۱۴۳۸

تاریخ: ۱۸ شهريور ۱۴۰۳ - ۰۹:۲۹

به مناسبت ۸ سمپتامبر؛ روز جهانی فیزیوتراپی

آشنایی با رشته فیزیوتراپی

۸ سپتامبر (۱۸ شهریور) روز جهانی فیزیوتراپی است که راه درمانی برای حفظ یا بازیابی حداکثر تحرک، عملکرد و رفاه بیمار به شمار می‌رود. رشته فیزیوتراپی یکی از رشته‌های توانبخشی است که شامل مجموعه اقداماتی است که برای فرد بیمار یا معلول انجام می‌شود تا او بتواند از ابعاد مختلف جسمی، روحی و اجتماعی استقلال نسبی خود را به دست آورده و زندگی‌اش را به حد طبیعی نزدیک کند. / متن: نگین رحین پور؛ گرافیک: سارا بابایی

فیزیوتراپی (به انگلیسی Physiotherapy یا Physical therapy) یا تن درمانی شیوه‌ای از درمان بیماری‌ها و اختلالات عصبی-ماهیچه‌ای-اسکلتی با استفاده از تجهیزات مکانیکی، جریان‌های الکتریکی، مانور‌های دستی، تمرینات ورزشی و عوامل فیزیکی دیگر است. در این روش‌ها از ورزش، نور، پرتو‌های فرابنفش و فروسرخ، گرما و جریان برق استفاده می‌شود. فیزیوتراپی حیطه‌ای از پزشکی است که هدف آن پیشگیری از بیماری‌ها، درمان، توان‌بخشی، بالا بردن سطح سلامت و بهبود کیفیت زندگی افراد است.

وقتی که فردی دچار آسیب دیدگی، بیماری و یا ناتوانی جسمی می‌شود، درمان فیزیوتراپی به او کمک می‌کند تا حرکات و عملکرد طبیعی بدنش را دوباره بازیابی کند. همچنین فیزیوتراپی به او کمک می‌کند تا خطر آسیب دیدگی یا تشدید بیماری در آینده کاهش پیدا کند. فیزیوتراپیست یا درمانگر فیزیکی به بیماران کمک می‌کند تا آن‌ها بتوانند درد، تعادل و تحرک عملکرد‌های حرکتی خودشان را مدیریت کنند.

یک متخصص فیزیوتراپی به دنبال کاهش علائم و عوارض بیماری‌ها با کمک وسایل و ابزار‌های تخصصی الکتریکی و مکانیکی و همچنین حرکات ورزشی و درمانی خاص است. متخصصان رشته فیزیوتراپی علاوه بر درمان در پیشگیری از بیماری‌ها نیز نقش دارند؛ مثل آموزش نحوه صحیح نشستن و برخاستن و جابجایی اجسام سنگین.

در حال حاضر فارغ‌التحصیل فیزیوتراپی علاوه بر استخدام در مراکز دولتی می‌تواند بعد از گذراندن دوران طرح و همچنین به دست آوردن سابقه کار لازم (۶ سال سابقه کار برای فعالیت در مراکز استان‌ها و ۳ سال سابقه کار برای فعالیت در شهرستان‌ها) اقدام به تأسیس کلینیک خصوصی فیزیوتراپی کند. یک متخصص فیزیوتراپی علاوه بر کار در کلینیک خصوصی همچنین می‌تواند جذب بیمارستان‌ها، مراکز توانبخشی و فدراسیون‌ها و باشگاه‌های ورزشی گردد.

انواع فیزیوتراپی

۱. فیزیوتراپی اطفال

نزدیک به ۱۰ درصد کودکانی که متولد می‌شوند دارای نوعی از معلولیت هستند. این گونه معلولیت‌ها عبارتند از:

- فلج اطفال، فلج زایمانی (ارب پالزی)، فلج مغزی

- اختلال در مچ پا مثل کف پای صاف، و پا چنبری و ...

- تور تیکولی (کودکانی که با گردن کج به دنیا می‌آیند)

۲. فیزیوتراپی زنان

فیزیوتراپی در بیماری‌های زنان با هدف کاهش درد و از بین بردن چسبندگی‌هایی که در بافت‌های مختلف دستگاه تناسلی ایجاد می‌شود، انجام می‌گیرد. مانند:

- ضعف عضلات ناحیه لگن و شکم

- در برخی از جراحی‌های دستگاه تناسلی زنان

- کمر درد که منشا آن بیماری‌های زنان است.

۳. فیزیوتراپی در اعمال جراحی
‌
می‌توان از فیزیوتراپی در بهبود حال عمومی بیماران و کنترل و حفظ دامنه حرکت مفصل‌های نزدیک به محل عمل جهت رفع درد، محدودیت‌های حرکتی و چسبندگی استفاده کرد مانند:

- سوختگی‌ها

- برخی اعمال جراحی ناحیه فک و صورت، درگیری مفصل TMJ

- شکستگی‌ها و اعمال جراحی ستون فقرات

- ترمیم اعصاب (ترمیم تاندون و عضله)

۴. فیزیوتراپی بیماری‌های پوستی

فیزیوتراپی در بیماری‌های پوستی به منظور کاهش درد جهت بهبودی سریع و بهتر صدمات پوستی و رفع اسکار‌ها کاربرد دارد. مانند:

- سوختگی پوست، زونا، آکنه و لوپوس

- اعمال جراحی پلاستیک

- اعمال جراحی زیبایی

۵. فیزیوتراپی بیماری‌های قلبی و تنفسی

فیزیوتراپی بیماران تنفسی شامل تقویت عضلات سیستم تنفسی، اصلاح الگوی تنفسی، تخلیه ترشحات داخل ریه و مجاری تنفسی، تحریک رفلکس سرفه و آموزش تمرینات تنفس است. همچنین برای درمان بیماری‌های قلبی فیزیوتراپی با هدف افزایش کارایی سیستم قلبی عروقی و یا بهبود وضعیت بیمار مورد استفاده قرار می‌گیرد.

‌۶- فیزیوتراپی سالمندان

بالا رفتن سن و کاهش فعالیت‌های جسمی منجر به ناتوانی و ضعف بدن در سالمندان می‌شود. فیزیوتراپیست می‌تواند با آموزش حرکات ورزشی مناسب به سالمند از بروز مشکلاتی همچون پوکی استخوان و عدم استقلال در انجام کار‌های روزمره جلوگیری کند.