کد خبر: ۱۶۱۹۴۱

تاریخ: ۰۱ مهر ۱۴۰۳ - ۱۶:۰۴

یادداشت وارده: کوروش نوآموز

وزارت کار ، نیروی کار و فاجعه در بازرسی کار

معادن زغال سنگ کشور تقریباً در بازه های زمانی چهار سال یک بار یعنی مصادف با دوره تغییر دولت ها در کشور فاجعه ای می آفرینند، معدن زمستان یورت استان گلستان، معدن استان سمنان و بدترین آنها در آخرین روز تابستان سال 1403 در استان خراسان جنوبی رخ داد که تا لحظه نوشتن این مطلب، متاسفانه جان عزیز 51 نفر در این فاجعه از دست رفته است و 22 معدن کار از جان گذشته در بلوک C معدن محبوس هستند.

متخصصان تحلیل محتوا می بایست در آیات قرآن مجید تفحص کنند تا دفعات تکرار عبارت « فاعتبروا یا اولواالابصار» به معنی « پس عبرت بگیرید ای صاحبان بصیرت»، در صورتی که مسوولان امور به دستور خداوند در قرآن مبنی بر عبرت گرفتن توسط صاحبان بصیرت توجه می کردند، فجایعی از قبیل فاجعه 31 شهریور شهرستان طبس یا رخ نمی داد یا تلفات جانی کمتری به بار می آورد. به نظر می رسد از حادثه معدن زمستان یورت تا کنون  نه تنها عوامل موثر در بروز حوادث ناشی از کار در معادن زغال سنگ کشور کاهش پیدا نکرده اند یا مهار نشده اند بلکه با تشدید مشکلات در این زمینه مواجه هستیم.
نرخ حوادث ناشی از کار در کشور ما بالا است و این نرخ در معادن زغال سنگ کشور در قیاس با دیگر بخش های معدنی و صنعتی کشور بسیار بالاتر است. به قول جلال آل احمد در یک ارزیابی شتابزده، مهم ترین دلایل تعدد حوادث انفجار و یا ریزش معادن زغال سنگ و شمار بسیار زیاد کشته های کارگران معادن عبارتند از: کاربربودن معادن زغال سنگ و عدم استفاده از تکنولوزی های روزآمد در بهره برداری و استخراج معادن، با این توضیح که در کشورهای پیشرفته تر از کشور ما به جای استفاده از نیروی کار انسانی در استخراج  معادن از تجهیزات و ماشین آلات استفاده می شود که لاجرم در صورت بروز حادثه مانند ریزش یا انفجار آسیب به نیروی کار نمی رسد یا آسیب کمتری وارد می شود، نرخ بالای بیکاری در کشور و عدم سرمایه گذاری در دیگر صنایع و حرف موجب جذب نیروی کار ارزان قیمت در معادن می شود نیروی کاری که علاوه بر در معرض حوادث فاجعه بار ناشی از کار، حتی در مواردی حقوق  و مزایای حداقلی خود را هر سه چهار ماه یک بار دریافت می کنند.
اغلب معادن گرفتار حوادث کار در مالکیت دولت یا نهادهای شبه دولتی هستند، مدیریت ناکارآمد دولتی موجب کاهش بهره وری و عدم امکان نوسازی وبهسازی و استفاده از فن آوری های روز می شود. در کنار این موضوع انزوای طولانی مدت کشور در عرصه بین المللی و عدم سرمایه گذاری در معادن زغال سنگ کشور در کنار دیگر بخش های اقتصاد کشور موجب شده است که نظام استخراج معادن زغال سنگ کشور با شیوه های بسیار قدیمی صورت گیرد که نتیجه آن فجایعی از نوع فاجعه شهرستان طبس می شود، برخی از معادن زغال سنگ کشور با تکنولوژی وامکانات  وتجهیزات مربوط به 50 سال پیش مشغول استخراج هستند، مستهلک شدن تجهیزات بی تردید موجب بروز سوانح ناشی از کار می شود. کارفرمایان معادن زغال سنگ مانند بسیاری دیگر از کارفرمایان کشور برای کاستن از هزینه های تولید و واستخراج با دیدگاهی نادرست تجهیزات و لوازم پیش گیری کننده از حوادث ناشی از کار و افزاینده ایمینی کار را از فرآیند کار حذف می کنند که نتیجه آن حوادث متعدد در معادن زغال سنگ کشور شده است.
نبود تشکل های کارگری واقعی  و توانمند در کشور و در معادن زغال سنگ موجب کاهش قدرت چانه زنی کارگران معادن در زمینه ایمنی کار و یا حقوق و مزایا می شود که مالاً نتیجه ای جز کاهش بهره وری و حوادث ناشی از کار می شود.
بازرسان کار کشور،اداره کل مربوط بدان در وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، سازمان تامین اجتماعی، دادستانی کل کشور و دادستان های استان ها، سازمان استاندارد و ... به دلایل گوناگون موضوع ایمنی کار را جدی نگرفته و وظیفه خود در حفاظت از جان کارگران را به درستی ایفا نمی کنند.