کد خبر: ۱۶۸۲۳۹

تاریخ: ۰۳ فروردين ۱۴۰۴ - ۱۵:۳۲

اهم اقدامات دفتر توسعه زیرساخت‌های زیست‌بوم نوآوری معاونت علمی؛

از ساماندهی زیرساخت‌ها تا توانمندسازی بازیگران زیست‌بوم نوآوری

اما آسیب‌شناسی، ارزیابی و تدوین سیاست‌های جدید برنامه حمایت از توسعه زیرساخت‌های زیست‌بوم نوآوری، که در حدود یک دهه از آغاز شکل‌گیری آن می‌گذرد، در برنامه‌های نسل چهارم معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ضرورتی اجتناب‌ناپذیر بوده است.

نوآوری به عنوان موتور محرّکه توسعه اقتصادی، نقش کلیدی در ارتقای رقابت‌پذیری، ایجاد بازارهای جدید و رشد فزاینده تولیدات نوآورانه در زمینه‌های مختلف دارد؛ در این راستا شکل‌گیری و توسعه زیرساخت‌های نوآوری، با ایجاد بستر مساعد جهت رشد نوآوری و خلاقیت، زمینه‌ساز توسعه اقتصاد دانش‌بنیان پایدار خواهد بود.

برای پیاده‌سازی موفقیت‌آمیز نوآوری نیاز به وجود زیرساخت‌هایی است که هـم از بـه وجـود آوردن ایده‌های جدید و هم از کاربردی کردن آنها حمایت کنند و با شکل‌گیری و توسعه آن‌ها، ضمن توسعه محیط مناسب نوآوری، ترویج فرهنگ نوآوری در بین کسب‌وکارها و افزایش ارتباطات اثربخش و شبکه‌سازی میان جوامع نوآوری و کارآفرینی، تولید و توسعه محصولات، خدمات و فرآیندهای فناوری قابل عرضه به بازار از مرحله آزمایشگاهی به بازار با رویکرد تشکیل کسب و کار پایدار تسهیل ‌شود.

حمایت از ایجاد و توسعه زیرساخت‌های زیست‌بوم نوآوری، با گذشت بیش از ۱۰سال از آغاز این برنامه که با رویکرد ترویج فرهنگ نوآوری، شبکه‌سازی و توسعه تعاملات و ارتباطات فناورانه در راستای ایجاد محیطی بارور به منظور ارتقای زیست‌بوم نوآوری درکشور، با اتکاء بر ایجاد نهادهای حرفه‌ای و تخصصی توسعه نوآوری و با اتخاذ سیاست‌های تشویقی درخصوص توسعه این نهادها، شکل‌ گرفته است؛ منشأ دستاوردها و اثرات ارزشمندی در زیست‌بوم نوآوری کشور شده است.

در این برنامه شفاف‌سازی در تعریف، بازتعریف کارکرد نهادهای شکل‌گرفته در زیست‌بوم نوآوری و تعریف زیرساخت‌های جدید فناوری و نوآوری متناسب با استانداردهای روز دنیا در دستور کار قرار گرفته و انواع زیرساخت‌های نوآورانه با اهداف، کارکردها و ارائه خدمات فنی و تخصصی متمایز به مخاطبان و با هدف ایجاد بستر و سازوکار مناسب در جهت توسعه و پرورش ایده تا تولید محصول، ایجاد کسب‌وکارهای فناورانه و دانش‌بنیان، تأسیس می‌شوند.

انواع زیرساخت‌های نوآوری، با ایجاد فضای لازم جهت رشد و گسترش هسته و واحدهای فناور و کمک به این واحدها جهت تولید و توسعه محصولات و خدمات، زمینه‌های لازم جهت به‌کارگیری نوآوری و فناوری‌های نوین در بخش خصوصی، تجاری‌سازی دستاوردهای تحقیقاتی در صنایع این بخش و کمک به رونق اقتصاد محلی مبتنی بر فناوری با بهره‌گیری از تجربیات و پتانسیل بخش خصوصی را می‌طلبد.

بر اساس مطالعات و مرور ادبیات بین‌المللی و همچنین بومی‌سازی تجارب احصا شده با شرایط و محیط کسب و کار موجود، زیرساخت‌های اصلی زیست‌بوم نوآوری شامل مراکزی از جمله کارخانه نوآوری، مرکز رشد، پارک علم و فناوری، شتاب‌دهنده، مرکز نوآوری، آزمایشگاه ملی، فب لب، فضای کار اشتراکی، مرکز هم‌آفرینی، خانه‌های خلاق است.

بر همین اساس در دفتر توسعه زیرساخت‌های زیست‌بوم نوآوری به عنوان یکی از زیرمجموعه‌های معاونت توسعه اقتصاد دانش‌بنیان معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست جمهوری تلاش شده است، ضمن توسعه هدفمند این زیرساخت‌های زیست‌بوم نوآوری، افزایش و هدایت سرمایه‌گذاری بخش خصوصی به زیست‌بوم نوآوری کشور مورد توجه قرار گیرد.

همچنین در این دفتر، علاوه بر ایجاد و تقویت زیرساخت‌های فیزیکی، سخت‌افزاری و نرم‌افزاری به حمایت از برگزاری برنامه‌های محتوایی و توانمندسازی زیرساخت‌ها، جهت شکل‌گیری و توسعه کسب‌وکارهای فناورانه و دانش‌بنیان پایدار نیز توجه خاص شده است.

اما یکی از برنامه‌ها و اقدامات انجام شده دفتر توسعه زیرساخت‌های زیست‌بوم نوآوری معاونت علمی در سال ۱۴۰۳، ساماندهی زیرساخت‌های زیست‌بوم نوآوری بوده است به طوری‌که خروجی و دستاورد اصلی این کار به‌روزرسانی شاخص‌های ارزیابی زیرساخت‌ها و تدوین بسته‌های حمایتی و ایجاد امکان دانش‌بنیان شدن زیرساخت‌های مورد تایید و درج آنها در فهرست کالاها و خدمات دانش‌بنیان و به‌روزرسانی دستورالعمل فضای کار اشتراکی نوآوری بوده است.

دومین برنامه این دفتر در سال ۱۴۰۳ توانمندسازی و مهارت‌افزایی و انتقال تجربه بازیگران زیست‌بوم نوآوری بوده است که خروجی و دستاورد اصلی این کار نیز برگزاری حداقل چهار هزار نفر/ساعت دوره آموزشی با ۱۲ عنوان دوره آموزشی که پرورش ۴۴ نفر کارشناس ارزیاب اقتصادی طرح‌های فناورانه را به دنبال داشته است.

همچنین برگزاری حداقل ۴۰۰۰ نفر/ساعت دوره آموزشی با ۱۲ عنوان دوره آموزشی منجر به پرورش ۳۸ نفر کارشناس سرمایه‌گذاری خطرپذیر، برگزاری حداقل ۱۳۰۰ نفر/ساعت دوره آموزشی با ۱۲ عنوان دوره آموزشی منجر به پرورش ۴۴ نفر کارشناس با رویکرد ارزش‌گذاری (در حال برگزاری) و برگزاری ۴ دوره معادل ۱۲۰۰ نفر/ساعت دوره توانمندسازی زیست‌بوم فناوری و کارآفرینی یزد ویژه آموزش مدیران هسته‌ها، شرکت‌های فناور و دانش‌بنیان در حوزه‌های مختلف از دیگر دستاوردهای طرح توانمندسازی و مهارت‌افزایی و انتقال تجربه به بازیگران زیست‌بوم نوآوری و فناوری محسوب می‌شود.

از دیگر دستاوردهای طرح توانمندسازی و مهارت‌افزایی و انتقال تجربه به بازیگران زیست‌بوم نوآوری و فناوری، پیگری طرح توانمندسازی نیروی انسانی نوآور و کارآفرین در حوزه دانش‌آموزی و اجرای پایلوت در زیست‌بوم نوآوری خراسان رضوی توسط یکی از شتابدهنده دانش‌بنیان این منطقه بوده است.

توسعه زیرساخت‌های استقرار شرکت‌های دانش‌بنیان

یکی دیگر از برنامه‌ها و اقدامات انجام شده دفتر توسعه زیرساخت‌های زیست‌بوم نوآوری معاونت علمی در سال ۱۴۰۳ توسعه زیرساخت‌های استقرار شرکت‌های دانش‌بنیان بوده است که خروجی‌های مختلفی از جمله امضای توافق‌نامه همکاری معاونت علمی و شرکت شهرک‌های صنعتی تهران و سازمان صنایع کوچک و شهرک‌های صنعتی ایران، پیگیری ایجاد شهرک‌های فناوری در برخی نقاط کشور از جمله شهر تهران، منطقه آزاد ماکو و همچنین پیگیری و اجرایی‌سازی طرح ایجاد ناحیه‌های فناوری در ۹ شهرک صنعتی استان تهران به شمار می‌آید.

قراردادهای راکد استقرار شرکت‌های دانش‌بنیان در شهرک‌های صنعتی، رفع چالش ناترازی‌ انرژی در شهرک‌های صنعتی و هماهنگی انعقاد قرارداد پژوهشگاه انرژی دانشگاه صنعتی شریف و شرکت شهرک‌های تهران، ارسال تقاضاهای استقرار شرکت‌های دانش‌بنیان در شهرک‌های صنعتی، ایجاد شهرک‌های صنعتی غیر دولتی، امضای تفاهم با شرکت زمزم برای ایجاد کارخانه نوآوری زمزم به ابعاد ۷.۲ هکتار از دیگر دستاوردهای این طرح بوده است.

توسعه زیست‌بوم نوآوری شرکتی

توسعه زیست‌بوم نوآوری شرکتی نیز یکی دیگر از برنامه‌ها و اقدامات انجام شده دفتر توسعه زیرساخت‌های زیست‌بوم نوآوری معاونت علمی در سال ۱۴۰۳ بوده است و خروجی‌ها و دستاورد اصلی این طرح نیز شامل ایجاد و توسعه زیست‌بوم نوآوری در سازمان‌های بزرگ کشور با استفاده از مفهوم نوآوری باز است.

دستاورد این پروژه در ۲۰ شرکت منتخب، خلق فرصت‌های جدید و شکوفایی نوآوری، رسوخ فناوری در صنعت با بهره‌گیری از ظرفیت شرکت‌های دانش‌بنیان و فناور و تسهیل رشد اقتصاد دانش‌بنیان و ایجاد الگوهای موفق از مزیت‌های رقابتی بازار است.

توسعه زیست‌بوم اشتغال دانش‌بنیان

از دیگر برنامه‌ها و اقدامات انجام شده دفتر توسعه زیرساخت‌های زیست‌بوم نوآوری معاونت علمی در سال ۱۴۰۳، می‌توان به توسعه زیست‌بوم اشتغال دانش‌بنیان اشاره کرد که مهم‌ترین خروجی و دستاورد اصلی آن شناسایی مشاغل مورد نیاز حال و آینده کشور (نیازهای دانشی) و شناسایی مهارت‌های کاربردمحور مشاغل دانشی در چهار حوزه معدن، تجهیزات پزشکی، فناوری اطلاعات و معدن است.

حمایت از ایجاد و توسعه زیرساخت‌های نوآوری و فناوری

اما حمایت از ایجاد و توسعه زیرساخت‌های نوآوری و فناوری نیز یکی دیگر از برنامه‌ها و اقدامات انجام شده دفتر توسعه زیرساخت‌های زیست‌بوم نوآوری معاونت علمی در سال ۱۴۰۳ است.

خروجی و دستاورد اصلی این طرح نیز شامل حمایت از ایجاد و راه‌اندازی حداقل ۵۰ مرکز نوآوری و توسعه زیرساخت پارک‌های علم و فناوری در سطح کشور با اعتبار حدود ۶۰۰ میلیارد تومان و حمایت از ۵ کارخانه نوآوری در استان‌های گیلان، یزد، کرمانشاه، زاهدان و پویانمایی سمنان با اعتبار حدود ۴۵ میلیارد تومان بوده است.

این حمایت‌ها درحالی است که حسین افشین معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس جمهور نیز ۱۱ اسفند در نشست مدیران کارخانه‌های نوآوری کشور با اشاره به اینکه در رویکرد جدید معاونت علمی، مجوز کارخانه‌های نوآوری در استان‌ها و حمایت از این کارخانه‌ها، صرفاً به بهره‌بردار بخش خصوصی اعطا می‌شود، تصریح کرد: معاونت علمی از کارخانه‌های نوآوری چابک، برنامه‌محور، نقش‌آفرین و اثرگذار در توسعه زیست‌بوم فناوری و نوآوری کشور حمایت می‌کند.

اعتباربخشی زیرساخت‌های زیست‌بوم نوآوری

از دیگر برنامه‌ها و اقدامات انجام شده دفتر توسعه زیرساخت‌های زیست‌بوم نوآوری معاونت علمی در سال ۱۴۰۳، می‌توان اعتباربخشی زیرساخت‌های زیست‌بوم نوآوری را نام برد که نخستین خروجی و دستاورد آن ارائه گواهی صلاحیت به ۳۰ شتاب‌دهنده سطح یک و ۲۹ شتاب‌دهنده سطح دو در سراسر کشور بوده است.

ارائه گواهی به ۱۰ مرکز نوآوری، ارائه گواهی به ۳ فضای کار اشتراکی نیز از دیگر دستاوردهای طرح اعتباربخشی زیرساخت‌های زیست‌بوم نوآوری و فناوری است.

توسعه زیرساخت‌های مراکز هم‌آفرینی

اما یکی دیگر از از برنامه‌ها و اقدامات انجام شده دفتر توسعه زیرساخت‌های زیست‌بوم نوآوری معاونت علمی در سال ۱۴۰۳، توسعه زیرساخت‌های مراکز هم‌آفرینی است و خروجی و دستاورد اصلی آن حمایت از تاسیس و راه‌اندازی ۵ مرکز هم‌آفرینی در استان‌های گیلان، فارس، البرز، تهران و یزد درحوزه‌های صنایع پلیمر، صنایع بالادستی نفت، صنایع برق، الکترونیک و تجهیزات پیشرفته و مواد پیشرفته به شمار می‌آید.

همچنین امضای ۳ قرارداد همکاری توسعه و ترویج مراکز هم‌آفرینی در استان‌های گیلان، تهران و یزد از دیگر دستاوردهای طرح توسعه زیرساخت‌های مراکز هم‌آفرینی توسط دفتر توسعه زیرساخت‌های زیست‌بوم نوآوری معاونت علمی در سال ۱۴۰۳ بوده است.ایرنا