کد خبر: ۱۶۸۴۳۳

تاریخ: ۱۸ فروردين ۱۴۰۴ - ۱۳:۱۰

از رضایت تا میل به ترک شغل؛

پایش نگرش منابع انسانی در ۱۲ صنعت کشور

در حالی که بسیاری از سازمان‌ها درگیر چالش‌های منابع انسانی هستند، گزارش تازه‌ای از سوی یک نهاد دانشگاهی، تصویری دقیق از نگرش کارکنان در صنایع مختلف کشور ارائه داده است؛ گزارشی که می‌تواند نقطه آغاز تحول در سیاست‌گذاری منابع انسانی باشد.

به گزارش بازارکار از ایسنا، مجموعه‌ای با هدف تحول در کسب‌وکارها توسط دکتر علی داوری، عضو هیات علمی گروه کسب‌وکار دانشکده کارآفرینی دانشگاه تهران راه‌اندازی شده است. این مجموعه با بهره‌گیری از استراتژی‌های جهانی و داخلی، تلاش می‌کند با تحلیل داده‌های دقیق، راهکارهایی کاربردی برای بهبود عملکرد سازمان‌ها ارائه دهد.
دکتر داوری در گفت‌وگو با ایسنا، اطلاع‌رسانی علمی و تولید محتوای تخصصی در حوزه استراتژی‌های کسب‌وکار را از اهداف اصلی این پروژه عنوان کرد و از انتشار گزارشی مهم درباره وضعیت منابع انسانی در صنایع کشور خبر داد.
وی با اشاره به آخرین گزارش منتشر شده در حوزه کسب و کار اظهار کرد: این گزارش بر پارامترهایی چون نگرش‌های منابع انسانی شامل رضایت، تعهد شغلی، میل به ترک شغل، عدالت و سلامت روان تاکید شده است. حجم نمونه جمع‌آوری شده برای بررسی این حوزه ۲۴۰ پرسشنامه است که از ۱۲ صنعت در مهر و آبان سال ۱۴۰۳ توزیع و پاسخ‌ها گردآوری شده است.
داوری مدیریت منابع انسانی را یکی از تاثیرگذارترین و در عین حال پرچالش‌ترین حوزه‌های فراروی مدیران و سازمان ها دانست و ادامه داد: نقش بی بدیل سرمایه‌های انسانی در موفقیت یا شکست یک کسب و کار بر کسی پوشایده نیست؛ لذا ضروری است این حوزه استراتژیک به طور مستمر، با بهره‌گیری از شاخص‌های معتبر، رصد و پایش شود.
به گفته وی برآیند و نتیجه کلیه اقدامات و ویژگی‌های سازمان‌ها در حوزه‌های منابع انسانی، سبک مدیریت، فرهنگ سازمانی، شرایط محیط کار و غیره در متغیرهای کلیدی رضایت شغلی، اعتماد سازمانی، تعهد سازمانی، عدالت سازمانی و حمایت سازمانی و شایستگی های مدیران متبلور می‌شود و اینها در کنار هم بهره‌وری نیروی انسانی را شکل می‌بخشند؛ از این رو معمولا سازمان‌های پیشرو در راستای اهداف تعالی خود، اقدام به رصد و پایش این متغیرها می‌کنند.
داوری، عدم سنجش و پایش این متغیرها در سطح ملی و صنایع مختلف کشور را یکی از خلاءهای موجود محیط‌های کسب و کاری دانست و خاطرنشان کرد: با توجه به اهمیت موضوع، در دیده بان کسب و کار تصمیم بر آن شد تا با بهره گیری از روش علمی و ابزاری استاندارد، نگرش‌های منابع انسانی در سطح ملی و سطح صنعت مورد بررسی قرار گیرد. این پیمایش در سال‌های آتی نیز تکرار خواهد شد تا بر اساس نتایج حاصل بتوان افت و خیز متغیرها در سال‌های مختلف را رصد و پایش کرد.
عضو هیات علمی گروه کسب و کار دانشکده کارآفرینی دانشگاه تهران اجرای این پژوه و تهیه گزارش کسب و کارها را مربوط به سال‌های ۱۴۰۱ و ۱۴۰۲ عنوان کرد و یادآور شد: بر اساس این گزارش، کسب و کارهای مختلف می‌توانند وضعیت فعلی خود را با میانگین صنعت و سطح ملی مقایسه کرده و جهت پر کردن شکاف های احتمالی برنامه ریزی کنند.
۷۵ درصد از پاسخگویان با پرسشنامه حاضر مرد و ۲۵ درصد آنها زن و ۴۶ درصد آنها در بخش دولتی و ۵۴ درصد آنها در بخش خصوصی مشغول به فعالیت بودند. همچنین کمتر از ۱۰ درصد از پاسخگویان کمتر از ۱۰ سال، ۲۵ درصد آنها بین ۱۱ تا ۲۰ سال، ۲۱ درصد آنها بین ۲۱ تا ۲۵ سال و ۴۶ درصد آنها بیش از ۲۵ سال سابقه کاری داشتند.
علاوه بر آن تنها ۷ درصد در مقطع دیپلم و کاردانی، ۲۸ درصد در مقطع کارشناسی، ۴۴ درصد در مقطع کارشناسی ارشد و ۲۱ درصد در مقطع دکتری تحصیل کرده بودند.
تحلیل ۲۴۰ پرسش‌نامه از ۱۲ صنعت در کشور
در صنعت آمورش، مشاوره و پژوهش
در این صنعت مولفه حقوق و مزایا کمترین امتیاز و مولفه تعهد احساسی بیشترین امتیاز را کسب کرده است. میانگین احساس عدالت و امکان پیشرفت شغلس هم به نسبت پایین است.
صنعت فناوری اطلاعات و ارتباطات
در این صنعت میانگین حقوق و مزایا، احساس عدالت و امکان پیشرفت شغلی پایین و رضایت شغلی هم به نسیت پایین است.
صنعت بهداشت و درمان و دارو
در این صنعت میانگین احساس عدالت، حقوق و مزایا و امکان پیشرفت شغلی پایین است.
صنعت حمل و نقل
در این صنعت میانگین احساس عدالت، میل به ترک شغل و حقوق و مزایا پایین است.
صنعت نفت، گاز و پتروشیمی
در این صنعت میانگین احساس عدالت، حقوق و مزایا و امکان پیشرفت شغلی پایین و البته میل به ترک شغل هم به نسبت اندک است.
صنعت آب و برق
در این صنعت میانگین احساس عدالت، حقوق و مزایا و میل به ترک شغل و میانگین امکان پیشرفت شغلی و تعهد رفتاری اندک است.
صنعت خودرو
در این صنعت میانگین احساس عدالت، حقوق مزایا و میل به ترک شغل پایین و سلامت روان داری بیشترین میانگین است.
صنعت بانکداری، مالی و بیمه
در این صنعت میانگین تعهد احساسی و سلامت روان بالاترین و عدالت، حقوق و مزایا و میل به ترک شغل کمترین میانگین را دارند.
صنعت مواد غذایی
در این صنعت نمره احساس عدالت، حقوق و مزایا و میل به ترک شغل پایین و نگرش های تعهد احساسی و تعهد سازمانی میانگین بالایی دارند.
صنعت فولاد و معدن
در این صنعت میانگین احساس عدالت، حقوق و مزایا و امکان پیشرفت شغلی پایین تر از سایر ابعاد هستند.
صنعت پخش
در این صنعت میانگین حقوق و مزایا، میل به ترک شغل و احساس عدالت پایین و میانگین امکان پیشرفت شغلی به نسبت پایین است.
صنعت ساختمان
در این صنعت میانگین حقوق و مزایا، احساس عدالت و میل به ترک شغل پایین و نمره تعهد سازمانی به نسبت بالاست.
سایر صنایع
در سایر صنایع میانگین حقوق و مزایا، احساس عدالت و امکان پیشرفت شغلی پایین است و نمره تعهد احساسی و سلامت روان بالاست.
در این گزارش، داده‌های حاصل از ۲۴۰ پرسش‌نامه در بازه زمانی مهر و آبان ۱۴۰۳ و در میان ۱۲ صنعت مختلف کشور تحلیل شده‌اند. تمرکز اصلی این پیمایش، بررسی شاخص‌هایی چون رضایت شغلی، تعهد سازمانی، عدالت در محیط کار، میل به ترک شغل و سلامت روان کارکنان بوده است.
بر اساس نتایج به‌دست آمده، بسیاری از صنایع کشور از جمله فناوری اطلاعات، بهداشت و درمان، حمل‌ونقل و حتی نفت و گاز، در شاخص‌هایی مانند احساس عدالت، حقوق و مزایا و امکان پیشرفت شغلی، عملکرد پایینی داشته‌اند.
نکاتی برای مدیران: شفافیت، انگیزه و توسعه منابع انسانی
دکتر داوری تاکید کرد: سازمان‌های پیشرو برای تعالی منابع انسانی، به طور مستمر شاخص‌هایی چون رضایت و تعهد کارکنان را پایش می‌کنند. متأسفانه در سطح ملی، فقدان چنین رصدهایی یکی از خلاءهای مهم مدیریتی است.
وی با اشاره به یافته‌های پژوهش، راهکارهایی چون شفاف‌سازی سیستم پرداخت، بهره‌گیری از مشوق‌های غیرمالی نظیر خدمات رفاهی و برگزاری برنامه‌های خانوادگی، و همچنین توجه به آموزش و انگیزش کارکنان را از الزامات سازمان‌های موفق دانست.
این پیمایش که برای نخستین‌بار در سطح صنایع مختلف ایران انجام شده، قرار است به صورت دوره‌ای ادامه یابد تا مسیر تغییرات در سال‌های آتی قابل سنجش و ارزیابی باشد. دکتر داوری یادآور شد که سازمان‌ها با مقایسه نتایج خود با میانگین صنعت و سطح ملی، می‌توانند برنامه‌ریزی دقیقی برای کاهش شکاف‌ها و افزایش بهره‌وری داشته باشند.