کد خبر: ۱۶۸۵۲۸

تاریخ: ۲۰ فروردين ۱۴۰۴ - ۱۱:۳۲

افول مهارت‌های انسانی در سایه پیشرفت فناوری

هم‌زمان با شتاب بی‌سابقه در توسعه هوش مصنوعی، کارشناسان نسبت به تأثیرات منفی این فناوری بر مهارت‌های انسانی هشدار می‌دهند.

در حالی که شرکت‌های بزرگ فناوری با سرعتی بی‌سابقه در حال توسعه ابزار‌های هوش مصنوعی هستند، گزارش جدیدی از دانشگاه ایلان در آمریکا زنگ خطری جدی را درباره تأثیرات این فناوری بر توانایی‌های انسانی به صدا درآورده است.

به گزارش برنا، براساس این گزارش که در همکاری با ۳۰۱ نفر از متخصصان، دانشگاهیان و تحلیل‌گران حوزه فناوری تهیه شده، بسیاری از کارشناسان نگران‌اند که استفاده روزافزون از هوش مصنوعی باعث کاهش مهارت‌های بنیادینی همچون همدلی، تفکر عمیق، قضاوت اخلاقی و سلامت روان شود.

این گزارش تحت عنوان «آینده انسان بودن» منتشر شده و چهره‌هایی همچون وینت سرف (از بنیان‌گذاران اینترنت و معاون رئیس گوگل) و تریسی فالووز (مدیرعامل شرکت Futuremade) در آن مشارکت داشته‌اند.

تغییرات عمیق در راه است

بیش از ۶۰ درصد پاسخ‌دهندگان پیش‌بینی کرده‌اند که هوش مصنوعی طی یک دهه آینده، به شکلی «بنیادین و انقلابی» توانایی‌های انسانی را دستخوش تغییر خواهد کرد. نیمی از آنان گفته‌اند این تغییرات به همان اندازه که مثبت‌اند، منفی نیز خواهند بود؛ اما ۲۳ درصد هشدار داده‌اند که تغییرات عمدتاً منفی خواهند بود.

پژوهشگران هشدار داده‌اند که واگذاری بیش از حد تصمیم‌گیری و تعاملات انسانی به ابزار‌های هوشمند می‌تواند به افزایش وابستگی، کاهش خلاقیت فردی، و تضعیف روابط واقعی انسانی منجر شود.

زمینه‌های مثبت و منفی

در این گزارش آمده که تنها سه حوزه احتمالا از هوش مصنوعی سود خواهند برد: کنجکاوی و یادگیری، قدرت تصمیم‌گیری، و خلاقیت و نوآوری. ابزار‌هایی که قادر به تولید آثار هنری یا حل مسائل کدنویسی هستند، از جمله پرطرفدارترین برنامه‌های فعلی هوش مصنوعی محسوب می‌شوند.

در مقابل، کارشناسان پیش‌بینی کرده‌اند که ۱۲ ویژگی انسانی از جمله هوش اجتماعی و عاطفی، همدلی، و تمایل به تفکر انتقادی ممکن است تا سال ۲۰۳۵ دچار کاهش شوند.

نگرانی از وابستگی بیش از حد

وینت سرف، یکی از چهره‌های کلیدی دنیای اینترنت، در این گزارش هشدار داده که ابزار‌های هوش مصنوعی در صورت عملکرد نادرست، می‌توانند خطرناک باشند. او بر اهمیت ایجاد شفافیت در عملکرد این ابزار‌ها و نگهداری «ردیابی خطاها» تأکید کرده است.

فالووز نیز از احتمال گسترش نقش هوش مصنوعی در حوزه‌هایی مانند مراقبت عاطفی، خیریه و حتی روابط عاطفی ابراز نگرانی کرده و گفته است: «ممکن است انسان‌ها به شخصیت‌های مصنوعی وابستگی پیدا کنند و روابط انسانی واقعی را کنار بگذارند.»

زمان برای تغییر مسیر وجود دارد

کارشناسان پیشنهاد کرده‌اند که با تدوین مقررات دقیق، آموزش سواد دیجیتال و تقویت تعاملات انسانی، می‌توان از بدترین پیامد‌های هوش مصنوعی جلوگیری کرد.

ریچارد رایزمن، یکی از کارشناسان گزارش، با اشاره به نقش تعیین‌کننده دهه پیش‌رو گفته است: «در مسیری اشتباه قرار گرفته‌ایم، اما هنوز می‌توانیم جهت حرکت را اصلاح کنیم.»

گزارش دانشگاه ایلان بار دیگر یادآور می‌شود که توسعه هوش مصنوعی، همان‌قدر که فرصت‌ساز است، می‌تواند تهدیدی جدی برای جنبه‌های انسانی زندگی ما باشد.

اگرچه این فناوری قابلیت ارتقاء بهره‌وری، خلاقیت و حل مسئله را دارد، اما غفلت از پیامد‌های اجتماعی و روانی آن ممکن است به تضعیف بنیان‌های انسان‌محور جوامع منجر شود. اکنون زمان آن رسیده که سیاست‌گذاران، توسعه‌دهندگان و شهروندان، با دیدی مسئولانه‌تر نسبت به آینده رفتار کنند و تعادلی میان پیشرفت تکنولوژیک و حفظ ارزش‌های انسانی برقرار سازند.