کد خبر: ۱۷۱۲۶۹

تاریخ: ۰۹ تير ۱۴۰۴ - ۱۵:۰۳

رؤیای داشتن کسب‌وکار

تلخ و شیرین کارآفرینی اینترنتی در فارس

همیشه رؤیای داشتن کسب‌وکار خودش را داشت؛ پس از سال‌ها انتظار و برنامه‌ریزی، تصمیم گرفت کارش را از طریق شبکه‌های اجتماعی راه‌اندازی کند؛ روزهای اول را با هیجان و انرژی زیاد شروع کرد اما خیلی زود با چالش‌های اساسی رو به رو شد؛ چالش‌هایی که او را در دو راهی ادامه دادن و انصراف از فعالیت قرار داده است.

عاشق آشپزی و پختن شیرینی‌های خانگی بود؛ کم‌کم به این فکر افتاد که شاید بتواند کسب‌وکار خودش را راه بیندازد؛ با پس‌انداز کمی که داشت شروع به پخت و فروش شیرینی‌هایش در خانه و ارسال ویدیو و تصاویر از روند انجام کارش در شبکه‌های اجتماعی کرد؛ روزهای اول خیلی سخت بود؛ مشتری کم بود، هزینه‌ها زیاد.

مجبور بود همه کارها را خودش انجام دهد؛ از پختن گرفته تا تبلیغات اینترنتی، بسته‌بندی و تحویل سفارش‌ها اما ناامید نشد. به کیفیت محصولش ایمان داشت و هر روز سعی می‌کرد کارش را بهتر از روز قبل پیش ببرد. با کمک شبکه‌های اجتماعی شروع به معرفی محصولاتش کرد، عکس‌های جذاب گذاشت و با مشتریان جدید ارتباط برقرار کرد.

معتقد بود کارآفرینی یعنی باور داشتن به خودش، پشتکار و تلاش مستمر حتی وقتی همه چیز دشوار است.

این باور در او نهادینه شده بود که اگر به رویایت ایمان داشته باشی، می‌توانی به آن برسی.

پس از مدتی، سفارش‌ها زیاد شدند؛ تصمیم گرفت از اعضای خانواده‌اش در تولید و فروش شیرینی کمک بگیرد؛ کسب‌وکارش بزرگ و بزرگ‌تر شد ولی مشکلات و چالش‌ها هم در کنار کارش قد کشیدند.

زهرا زارع کارآفرین جوانی است که با ۳۲سال سن فعالیت‌های قابل توجهی را در عرصه آشپزی و شیرینی‌پزی در شبکه‌های اجتماعی آغاز کرده اما در حال حاضر با مشکلات بسیاری دست و پنجه نرم می‌کند.

او که حدود پنج سال است به تولید و فروش شیرینی از طریق فضای مجازی مشغول است نخستین مشکلش در این عرصه را دسترسی کمتر به منابع، بازار کار، سرمایه‌گذاران و فرصت‌های شبکه‌سازی در استان فارس در مقایسه با تهران به عنوان پایتخت و مرکز تجاری ایران می‌داند.

به اعتقاد زارع راه‌اندازی کسب و کار اینترنتی در تهران لزوماً بهتر از سایر شهرها نیست اما تهران به عنوان پایتخت و مرکز فعالیت‌های مختلف، مزایای خاص خود را برای کارآفرینان اینترنتی دارد به عنوان مثال، دسترسی به امکانات بیشتر، فرصت‌های همکاری با برندها و شرکت‌ها و همچنین وجود مخاطبان گسترده‌تر در تهران می‌تواند به رشد و موفقیت کارآفرینان در شبکه‌های اجتماعی کمک کند.

او از دیگر مشکلات در عرصه کارآفرینی اینترنتی را کمبود سرمایه و تسهیلات می‌داند؛ هرچه که تاکنون پس‌انداز کرده کافی نبوده و مجبور شده از بانک وام بگیرد و این وام فشار زیادی روی او گذاشت؛ هر ماه باید مبلغی را پرداخت می‌کرد، حتی وقتی فروش‌ها زیاد نبودند.

اما مشکلات او به این چالش‌ها محدود نمی‌شود؛ سومین معضل این کارآفرین جوان رقابت شدید بازار است.

زارع معتقد است برندهای بزرگ و قدیمی با تبلیغات گسترده و تخفیف‌های جذاب، جذب مشتریان را دشوار کرده‌اند و او مجبور است راهکارهای خلاقانه‌ای برای جذب مشتری مانند ارائه خدمات شخصی‌سازی و پاسخگویی سریع پیدا کند.

با این حال مدیریت زمان هم برای او که درگیر پخت و پز است کار آسانی نیست؛ در زمان زیاد شدن سفارش‌ها باید به تنهایی افزون بر مدیریت فروشگاه، سفارش‌ها را بسته‌بندی و ارسال کند، به مشتریان پاسخ دهد و همزمان تبلیغات را هم به صورت روزانه به روز کند.

زارع می‌گوید به دلیل کار کردن در فضای خانه امکان گرفتن نیروی کمکی وجود ندارد و فشار کار زیاد باعث می‌شود گاهی احساس خستگی و ناامیدی کند.

مشکلات ساختاری و بوروکراتیک

او یکی از دلایل عدم ورودش به بازار کار از طریق راه‌اندازی یک مغازه را ضعف در هماهنگی بین نهادها قلمداد می‌کند و معتقد است ناهماهنگی بین دستگاه‌های اجرایی، شهرداری، سازمان صنعت و اتاق بازرگانی باعث اتلاف وقت و منابع کارآفرینان می‌شود.

زارع درباره مشکلات ساختاری و بوروکراتیک و پیچیدگی در اخذ مجوزها هم می‌گوید فرآیند طولانی و زمان‌بر صدور مجوزهای کسب‌وکار، موانع جدی بر سر راه کارآفرینان در استان محسوب می‌شود.

کمبود سرمایه و منابع مالی

او با گلایه از دسترسی دشوار به وام و تسهیلات گفت: بانک‌ها شرایط سخت‌گیرانه‌ای برای اعطای وام به کارآفرینان، خصوصاً جوانان و کسب‌وکارهای نوپا دارند و اکوسیستم سرمایه‌گذاری خطرپذیر نیز در استان ضعیف است و سرمایه‌گذاران ترجیح می‌دهند وارد حوزه‌های سنتی‌تر و مطمئن‌تر شوند.

بیشتر بخوانید چند سد بزرگ مقابل کارآفرینی اجتماعی زنان سهم فارس از فرش دستباف؛ جدایی ناپذیر از هویت فرهنگی کارآفرینی با رؤیای ناتمام صادرات؛ از پرورش ماکیان زینتی تا تولید کرم خوراکی

آن طور که زارع می‌گوید امنیت شغلی پایین در کارآفرینی نسبت به استخدام دولتی افراد مستعد در این زمینه را دچار تردید می‌کند؛ این روزها بسیاری از جوانان ترجیح می‌دهند در مشاغل دولتی مشغول شوند تا ریسک کارآفرینی را بپذیرند.

نبود آموزش و مهارت کافی

او به این پرسش که آیا برای فعالیت در این عرصه آموزش‌های مهارتی دیده پاسخ منفی داد و گفت: فقدان مهارت‌های عملی و مدیریتی از معضلاتی است که افراد علاقمند به کارآفرینی را با معضلات قابل‌توجهی رو به رو می‌کند؛ در حقیقت نظام آموزشی تمرکز کمی بر پرورش کارآفرینان دارد و حتی ضعف اساسی در آموزش تخصصی کسب‌وکارهای نوین مانند استارتاپ‌ها و دیجیتال مارکتینگ وجود دارد.

به گفته این بانوی کارآفرین دسترسی محدود به اینترنت پرسرعت و زیرساخت‌های فناوری اطلاعات و مشکلات حمل و نقل هم از مهمترین چالش‌های کارآفرینی به شمار می‌رود؛ چالشی که مانع از توسعه کار می‌شود.

اما زارع تنها کارآفرینی نیست که در میانه راه با این مشکلات مواجه می‌شود و امید و انگیزه خود را از دست می‌دهد.

استان فارس از افراد مستعد بسیاری در زمینه کارآفرینی بهره می‌برد؛ این استان با وجود پتانسیل بالایی که در زمینه کشاورزی، گردشگری، صنایع دستی، فناوری و دانشگاهی دارد با موانع متعددی در عرصه کارآفرینی روبه‌روست؛ موانعی که روند رشد اقتصادی و اشتغال‌زایی را کند کرده‌اند.

ضرورت بهبود فضای کارآفرینی؛ چگونه؟

در حال حاضر اکثر جوانان نگرشی منفی به شکست در کسب‌وکار در جامعه دارند و هنوز هم شکست مالی یا تجاری به عنوان تجربه‌ای ارزشمند دیده نمی‌شود.

لذا برای توسعه کارآفرینی نیاز مبرمی به اصلاح فرآیندهای اداری و ایجاد پنجره واحد برای صدور مجوزهای کسب‌وکار احساس می‌شود؛ توسعه مراکز رشد و پارک‌های علم و فناوری و حمایت از استارتاپ‌ها و ایده‌های نوآورانه نیز کمک شایانی به تشویق و ترغیب افراد برای فعالیت در این عرصه خواهد کرد.

یکی از چالش‌ها در کارآفرینی نبود آموزش مهارت‌های کارآفرینی در مدارس و دانشگاه‌ها بود لذا نیاز است بر مهارت‌آموزی عملی به جای صرفاً آموزش نظری تمرکز بیشتری شود.

همچنین حمایت مالی هدفمند و اعطای تسهیلات بانکی با شرایط متناسب با نیاز کارآفرینان جوان هم نقش بسزایی در رشد و توسعه کسب و کار ایفا می‌کند.

ورود به کارآفرینی بدون فرهنگ‌سازی در جامعه و تغییر نگرش نسبت به شکست و ریسک‌پذیری افراد را در میانه راه با موانع و چالش‌های اساسی رو به رو خواهد کرد.

بدون شک کارآفرینی به عنوان موتور محرک توسعه اقتصادی، نیازمند حمایت ساختاری، فرهنگی، مالی و آموزشی است؛ اگرچه استان فارس از نظر پتانسیل در سطح بالایی قرار دارد، اما برای استفاده مؤثر از این ظرفیت‌ها، نیازمند اصلاحات بنیادین در سیاست‌گذاری، آموزش و زیرساخت است.