کد خبر: ۱۷۳۱۶۵

تاریخ: ۲۴ شهريور ۱۴۰۴ - ۲۲:۰۵

یادداشت مهارتی؛

مدرک گرایی یا مهارت‌آموزی؛ انتخاب آینده ساز برای نسل جوان

جامعه ما در دوراهیِ نمادینِ «مدرک» و «مهارت» گرفتار آمده است. سال‌هاست که ارزش اجتماعی یک فرد نه با توانایی‌های عملی و قابلیت‌های حرفه‌ای، که با کاغذی تحت عنوان «مدرک دانشگاهی» سنجیده می‌شود. این نگرش، نه تنها بحران بیکاری را در میان انبوه فارغ‌التحصیلان دانشگاهی تشدید کرده، بلکه بازار کار را نیز از وجود نیروهای کارآمد و  متخصص تهی ساخته است.

از دیرباز، رسیدن به «پزشک و مهندس» به عنوان آرمانی خانوادگی القا شده این درست است که جامعه به وجود این عزیزان نیازمند است اما نه برای همه چون جامعه نیازمند افراد متخصص در تمانی شغل هاست و مسیرهای مانند تحصیل در هنرستان‌ها و مراکز آموزش فنی‌و‌حرفه‌ای، ناخواسته به عنوان گزینه‌ای برای «نخبگان علمیِ کمتر» تلقی شده است. این تصور اشتباه، هزاران جوان مستعد را به سمت رشته‌های دانشگاهی سوق داده که هیچ سنخیتی با استعدادها و نیازهای واقعی بازار کار ندارد.

نتایج  این نگرش نادرست کارفرمایانی که از فقدان نیروی متخصص گلایه می‌کنند و از سوی دیگر، جوانانی با مدارک دانشگاهی عالی که فاقد کوچک‌ترین مهارت کاربردی برای اشتغال هستند. این شکاف عمیق، هم به اقتصاد آسیب می‌زند و هم سرمایه‌های انسانی و زمان جوانان دارای مدرک دانشگاهی و فاقد مهارت را به هدر می‌دهد.

راه برون‌رفت، تغییر نگرش از پایه است. لازم است خانواده‌ها به این درک برسند که موفقیت، لزوماً در گذر از دروازه‌های دانشگاه نیست، بلکه در کسب شایستگی‌هایی است که فرد را به عضو مولد و ارزشمندی برای جامعه تبدیل می‌کند. از سوی دیگر، نهادهای آموزش مهارتی موظفند با تقویت زیرساخت‌های مراکز مهارت‌آموزی، و همچنین ایجاد پل‌های مستحکم بین صنعت و آموزش، مسیری هموار برای ورود جوانان ماهر به بازار کار فراهم آورند. که با توجه به پتانسیل مراکز آموزش فنی و حرفه ای این امر مهیا شده است.

از این رو تجربه کشورهای پیشرفته به خوبی نشان داده که اقتصادِ پویا بر پایه نیروی کار ماهر می‌چرخد. زمان آن رسیده که به جای افتخار به قاب دیپلم‌ها، به مهارت‌هایی که چرخ‌های اقتصاد را می‌چرخانند، ببالیم. آینده از آنِ جوانانی است که با دستان توانمند،ماهر و ذهنی پویابه استقبال فردای روشن می‌روند.

به قلم  رضا سلیمی، رییس مرکز آموزش فنی‌و‌حرفه‌ای دیواندره