کد خبر: ۱۷۳۲۶۷

تاریخ: ۲۹ شهريور ۱۴۰۴ - ۱۴:۳۹

وزیر علوم:

۱۰ هزار واحد کسب و کار در پارک‌های علم و فناوری تسهیلات می گیرند/ تأثیر تحریم‌ها بر دانشگاه‌ها محدود است

وزیر علوم، تحقیقات و فناوری از خروج بیش از ۱۲ هزار پژوهشگر ایرانی از کشور طی ۱۲ سال گذشته خبر داد و هشدار داد که اگر مقالات این پژوهشگران با نام دانشگاه‌های ایران منتشر می‌شد، جایگاه علمی کشور چند پله ارتقا پیدا می‌کرد. وی همچنین تأکید کرد که تحریم‌های بین‌المللی شامل حوزه علم و پژوهش نمی‌شوند، اما اثرات غیرمستقیم تحریم‌ها همچنان چالش‌ساز است.

به گزارش بازارکار دکتر حسین سیمایی صراف در نشست خبری امروز در دانشگاه تربیت مدرس، با بیان جزئیات مهاجرت نخبگان و تحریم‌های اخیر سازمان ملل، تصریح کرد: «قطعنامه‌های اسنپ‌بک شامل حوزه علم و فناوری نمی‌شوند و طبق پروتکل‌های یونسکو، تحریم‌ها نباید در حوزه علم و پژوهش اثرگذار باشند، اگرچه تأثیرات غیرمستقیم وجود خواهد داشت.»
وی افزود: تحریم‌های خارجی، به ویژه از سوی آمریکا و اروپا، گسترده است و ممکن است محدودیت‌هایی ایجاد کند، اما ما در طول سال‌های گذشته با تجارب قبلی توانسته‌ایم آثار تحریم‌ها را مدیریت کنیم و برای تمدید اشتراک پایگاه‌های نشریات بین‌المللی بیش از هزار میلیارد تومان هزینه شد.
وزیر علوم با اشاره به دلایل مهاجرت پژوهشگران، گفت: مسائل اقتصادی و منزلت اجتماعی پژوهشگران از عوامل اصلی هستند، ضمن اینکه برخی به دلیل امکانات پژوهشی بهتر در خارج از کشور یا انتخاب شخصی، مهاجرت می‌کنند.
وی همچنین به تلاش وزارت علوم برای ایجاد آزمایشگاه‌های ملی و مرجع اشاره کرد و گفت که تفاهم‌نامه‌های متعددی برای توسعه این آزمایشگاه‌ها با همکاری معاونت علمی ریاست‌جمهوری به امضا رسیده است.
اصلاح سهمیه‌های کنکور و عدالت آموزشی
دکتر سیمایی صراف در بخش دیگری از نشست، به اصلاح سهمیه‌های ورود به دانشگاه‌ها پرداخت و گفت: اصلاح سهمیه‌ها یکی از مطالبات رئیس‌جمهور است تا عدالت آموزشی در نظام پذیرش دانشجو تقویت شود. مطالعات گسترده‌ای با همکاری وزارت بهداشت و دانشگاه آزاد انجام شد و چندین بار پیشنهاد اصلاح سهمیه‌ها به رئیس‌جمهور ارائه شد که نقطه‌نظرات ایشان نیز اعمال شده است.
وی ادامه داد: با هماهنگی نهادهای ذی‌ربط، سهمیه‌ها اکنون نظم و انسجام بهتری یافته‌اند و انتظار می‌رود انتشار آن رضایت‌بخش باشد.
دانشگاه، سیاست و استقلال علمی
وزیر علوم بر استقلال دانشگاه‌ها تأکید کرد و گفت: دانشگاه خانه احزاب نیست و دانشجویان نباید ابزار دست جریان‌های سیاسی شوند. همکاری ما با نهاد رهبری در دانشگاه‌ها دوستانه است و اختلاف نظری وجود ندارد.
وی در پاسخ به سوالی درباره عفو دانشجویان، تصریح کرد: عفو رهبری شامل دانشجویانی می‌شود که در زندان هستند و تعداد آنها بسیار محدود است. دولت فعلی نیز ۳۰۰ نفر را که به مدت یک تا سه ترم محروم شده بودند، به کلاس‌های درس بازگردانده است.
نسل‌های دانشگاه و توسعه علمی
سیمایی صراف با بیان اینکه دانشگاه‌ها از آموزش صرف به سمت پژوهش، فناوری و مسئولیت اجتماعی حرکت کرده‌اند، گفت: امروز دانشگاه‌های ما در چهار نسل فعالیت می‌کنند؛ از آموزش محور تا دانشگاه‌های فناور، کارآفرین و مسئولیت‌پذیر اجتماعی. با وجود این، بسیاری از دانشجویان با دانشگاه‌های نوآور و پارک‌های علم و فناوری آشنا نیستند.
وی همچنین به آمایش آموزش عالی اشاره کرد و توضیح داد: تعداد واقعی دانشگاه‌های کشور حدود ۱۱۰ تا ۱۸۰۰ مرکز است و گسترده شدن دانشگاه‌ها به کاهش کیفیت آموزش منجر شده است. وزارت علوم برای ساماندهی این مراکز پرونده‌های استانی آماده کرده و تا پایان مهلت یک ماهه، پیشنهاد آمایش را به شورای عالی انقلاب فرهنگی ارائه خواهد داد.

اعطای تسهیلات به شرکت ها

وزیر علوم ادامه داد: با توافق با ستاد اجرایی فرمان امام (ره) به ۱۰ هزار واحد کسب و کار در پارک های علم و فناوری تسهیلات داده شود و برای یک هزار واحد جدید سرمایه‌گذاری صورت گیرد.

سیمایی افزود: به دلیل تنگنایی که در بودجه آموزش عالی وجود دارد ما به سراغ دیگر منابع خارج از وزارت علوم رفته‌ایم و در مجموع تاکنون ۲۰ همت با بخش خصوصی و غیر دولتی توافق شده است.

وی یادآورشد: جلسات متعددی برای توجیه دانشگاه‌ها در زمینه نحوه استفاده از این منابع تشکیل و تعداد قابل توجهی از این منابع هم به قرارداد منتهی شده است به عنوان مثال در یک استان در قرارداد با یک واحد صنعتی به ارزش یک همت اکنون ۵۰۰ میلیارد تومان آن تبدیل به قرارداد شده و وارد دانشگاه شده است.

ارتباط دانشگاه با صنعت و جامعه
وزیر علوم به توسعه همکاری دانشگاه و صنعت اشاره کرد و گفت: سامانه‌های نان و ساطع نیازهای کشور را ثبت و بسیاری از آنها به قرارداد منجر شده‌اند. همچنین جذب دانشجو با محوریت صنعت و دوره‌های پسا دکتری در حال افزایش است.
وی درباره خدمات دانشگاهی، از جمله خوابگاه و تغذیه، اظهار کرد: خدمات فعلی به شکل کمونیستی ارائه می‌شود و رضایتمندی کافی نیست، اما اقدامات برای بهبود وضعیت در حال انجام است.

وزیر علوم، تحقیقات و فناوری در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به اینکه اکنون بیش از ۱۴ هزار هسته فناور و شرکت‌ دانش‌بنیان در پارک‌های علم و فناوری و بیش از ۱۶۰ هزار فناور و شاغل داریم، گفت: این پارک ها سال گذشته ۱۲۹ همت درآمدزایی داشته‌اند.

سیمایی صراف اظهار داشت: همیشه تصویر از دانشگاه این بوده که دانشگاه، یک آموزشگاه عالی است اما این تصویر، امروزه دیگر تمام واقعیت نیست. امروزه دانشگاه از آموزش شروع می‌شود تا مرحله فناوری و نوآوری ادامه پیدا می‌کند. یک سر این جریان را داخل دانشگاه و سر دیگر دانشگاه را در پارک‌های علم و فناوری می‌بینید.

وی یادآور شد: فعالیت پارک‌های علمی و فناوری به طور مشخص از دهه ۶۰ میلادی شروع شد، یک مفهوم جدید و نقطه آغازین آن از منطقه سیلیکون‌ولی (آمریکا) بود که شرکت‌های بزرگ فناوری دور هم گرد آمدند و یک منطقه عظیمی را در حوزه فناوری رقم زدند که امروز به پایتخت فناوری جهان تبدیل شده است. در ایران در دهه ۷۰ شمسی، این مفهوم، بومی شد و از شهرک علمی تحقیقاتی اصلفهان، پارک‌ها شروع به کار کردند که امروزه تعداد آنها از یک به ۵۸ پارک رسیده است.

به گفته وزیرعلوم، ما چهار نسل دانشگاهی داریم که در نسل اول تمرکز بر آموزش و انتقال علم بود، نسل دوم پژوهش‌محور است و دانش تولید می‌کند و حقیقت شناسایی می‌شود و آزمایشگاه‌های مهم و بزرگ در این زمینه داریم.

وی با اشاره به اینکه تا قبل از پیروزی انقلاب دانشگاه‌ها صرفا آموزش‌محور بودند و تمرکزی بر پژوهش نبود، اظهار داشت: نسل سوم نسل دانشگاه کارآفرین و نوآور هستند که ایده‌ها تبدیل به فناوری و در نهایت تجاری‌سازی می‌شوند و کاربرد پیدا می‌کنند.

سیمایی ادامه داد: ما هم در این مقطع به فکر ایجاد پارک‌ها افتادیم و تغییر نام وزارت فرهنگ و آموزش عالی به وزارت علوم و تحقیقات نیز به این دلیل بود تا اعلام کنیم وارد نسل سوم می‌شویم.

وی با اشاره به راه‌اندازی بخش رسانه پارک‌ها یادآور شد: در حال تقویت این بخش  در راستای ترویج علم، تشویق نسل جوان به آینده خود هستیم.

وی گفت: نسل چهارم که یکی از شعارهای ما نیز بود؛ دانشگاه با مسئولیت اجتماعی است، دانشگاهی که حل مساله کند و برای توسعه کشور و جامعه بهتر تعهد داشته باشد و این دانشگاه به دنبال تاثیرات اجتماعی و اقتصادی است و دانشگاه‌های پیشرو در دنیا دانشگاه های با مسئولیت اجتماعی هستند.

وزیر علوم یادآور شد: اکنون دانشگاه‌ها در یک سطح نیستند و از همه نباید یک ماموریت را انتظار داشت اما دانشگاه‌های متعددی داریم که هر چهار مسئولیت آموزشی، پژوهشی، کارآفرینی و مسئولیت‌محور را دارا هستند.ایجاد امنیت و استقلال در دانشگاه‌ها
دکتر سیمایی صراف با اشاره به تشکیل کارگروه تأمین امنیت معابر دانشگاهی، گفت: دانشگاه‌ها با حمایت بخش خصوصی، پلیس و نگهبانی، امنیت اطراف خود را تأمین می‌کنند. استقلال دانشگاه‌ها نیز در زمینه آموزشی و استخدامی می‌تواند به حدود ۳۰ تا ۶۰ درصد منابع مستقل دست پیدا کند.
وی افزود: الگوی همکاری دولت و دانشگاه در مسائل ملی مانند بحران آب در دانشگاه تهران پیاده شده است و دانشگاه‌ها با مجریان دولت برای ارائه راهکارهای کوتاه، میان و بلندمدت همکاری می‌کنند.

مجوز ۵۰۰ امریه سربازی برای محققان پسا دکتری و جذب در صنعت

وزیر علوم اظهار داشت: همه کشورها با این پرسش روبرو هستند که چگونه بین دانشگاه و صنعت پیوند برقرار کنند. در ایران فکرهای مختلفی شده و یکی از مطالبات جدی مقام معظم رهبری همواره بر این است که تحقیقات دانشگاه در دانشگاه حبس نشود و جنبه کابردی یابد تا باعث پیشرفت و توسعه صنعت شود.

سیمایی افزود: در این راستا سامانه نان یا نیازها و ایده ها راه اندازی شد با وجود شناسایی نیاز و ایده پیوند بین دانشگاه و صنعت برقرار نشده است در سامانه نان ۲۲ هزار و ۵۸۵ نیاز ثبت شده که متاسفانه در سال ۱۴۰۳ فقط ۳۳ نیاز منجر به با دانشگاه قرارداد شد و امسال هم ۱۳۷ مورد تبدیل به قرارداد شده که البته به هیچ عنوان قابل قبول نیست.

وزیر علوم ادامه داد: چند مدل جذب دانشجو با محوریت صنعت داریم یک مدل دانشجوی کارشناسی ارشد به شیوه استاد محور است که دانشجو باید با انتخاب موضوع با استاد مرتبط با آن طرح توافق کنند تا استاد با پذیرش این دانشجو، دانشجو استاد محور شود.

سیمایی اضافه کرد: اکنون هشت هزار و۴۳۰ دانشجوی ارشد استاد محور و ۵۷۷ دانشجوی دکتری تخصصی به شیوه استاد محور داریم دوره‌های پسا دکتری در حوزه صنعت راه‌اندازی شد که در حل مسائل کشور و ارتباط با صنعت فوق‌العاده مهم هستند.

وی یادآورشد: مقام معظم رهبری مجوز ۵۰۰ امریه سربازی برای محققان پسا دکتری و جذب در صنعت را صادر کردند.

پایان پیام