کد خبر: ۱۷۵۰۰۱

تاریخ: ۰۹ آذر ۱۴۰۴ - ۱۷:۵۸

یادداشت

تعلیم و تربیت در عصر هوش مصنوعی

عبدالله فیض الله زاده، مدیر عامل آکادمی یاسان در یادداشتی نوشت: جهان امروز دیگر همان دنیایی نیست که والدین ما در آن بزرگ شدند. ورود انفجاری هوش مصنوعی (AI)، اتوماسیون و اتصال فراگیر دیجیتال، نه تنها محیط کار، بلکه ساختار شناختی و اجتماعی ما را دگرگون کرده است.

جهان امروز دیگر همان دنیایی نیست که والدین ما در آن بزرگ شدند. ورود انفجاری هوش مصنوعی (AI)، اتوماسیون و اتصال فراگیر دیجیتال، نه تنها محیط کار، بلکه ساختار شناختی و اجتماعی ما را دگرگون کرده است. در چنین عصری، آموزش به فرزندان ما دیگر صرفاً انتقال محتوای درسی نیست؛ بلکه تجهیز آن‌ها به مجموعه‌ای از مهارت‌های بنیادین است که بتوانند در این پیچیدگی نه تنها دوام بیاورند، بلکه آن را شکل دهند.مهم‌ترین پرسش این است: در جهانی که ماشین‌ها می‌توانند محاسبات سریع‌تر انجام دهند و اطلاعات را بهتر سازماندهی کنند، چه چیزی ارزش یادگیری و آموزش به فرزندان ما را دارد؟ پاسخ در سه حوزه کلیدی نهفته است: خلاقیت مولد، تفکر انتقادی سیستمی، و تسلط بر زبان ماشین.

۱. تسلط بر زبان ماشین: از مصرف‌کننده به خالق

آشنایی با برنامه‌نویسی دیگر یک تخصص صرفاً فنی نیست؛ بلکه تبدیل به یک مهارت اساسی سوادآموزی در قرن بیست و یکم شده است. وقتی فرزندان ما اصول برنامه‌نویسی را می‌آموزند، در واقع نحوه تفکر الگوریتمی را یاد می‌گیرند. آن‌ها می‌فهمند که چگونه یک مسئله بزرگ را به قطعات کوچک و قابل حل تقسیم کنند مهارتی که در هر حرفه‌ای کاربرد دارد.آموزش بازی‌سازی رایانه‌ای به عنوان یک بستر آموزشی، اهمیت مضاعفی دارد. بازی‌سازی، یک فعالیت چندوجهی است که به طور همزمان برنامه‌نویسی، طراحی بصری، مهندسی صدا، روایتگری و مدیریت پروژه را در خود جای داده است. این کار، قدرت تبدیل ایده‌های انتزاعی به محصولات تعاملی و قابل تجربه را تقویت می‌کند و کودک را از یک مصرف‌کننده منفعل محتوا، به یک خالق فعال تبدیل می‌سازد.

۲. تفکر انتقادی در برابر سیل اطلاعات

هوش مصنوعی، هرچند ابزاری قدرتمند است، اما توانایی تولید اطلاعات گمراه‌کننده و تقویت سوگیری‌های موجود را نیز دارد. در این بستر، توانایی تفکر انتقادی اهمیت حیاتی می‌یابد. فرزندان ما باید بیاموزند که:

سؤال بپرسند: نه فقط “چه چیزی درست است؟” بلکه “این اطلاعات از کجا آمده؟”، “چه کسی از این روایت سود می‌برد؟” و “چه فرضیاتی در پس این خروجی هوش مصنوعی نهفته است؟”.

منطق سیستمی را درک کنند: جهان پیچیده است و همه چیز به هم مرتبط است. آموزش نحوه تأثیرگذاری متغیرهای مختلف (اقتصادی، زیست‌محیطی، فناوری) بر یکدیگر، به آن‌ها کمک می‌کند تا از نگاه‌های تک‌بعدی فراتر روند.

۳. مهارت‌های انسانی غیرقابل اتوماسیون

در نهایت، آنچه ماشین‌ها کمترین توانایی را در تقلید آن دارند، مهارت‌های عمیقاً انسانی است. آموزش باید بر پرورش این سه رکن استوار باشد:

همدلی و هوش هیجانی: توانایی درک و پاسخگویی به احساسات دیگران. در جهانی که تعاملات مجازی افزایش می‌یابد، این مهارت برای رهبری و همکاری مؤثر ضروری است.

خلاقیت اصیل:هوش مصنوعی می‌تواند کارهای را به سبک‌های موجود بازتولید کند، اما خلق بینش‌های کاملاً جدید و جسورانه، همچنان حوزه انحصاری نبوغ انسانی است.

انطباق‌پذیری و یادگیری مستمر :مهم‌تر از دانستن یک مهارت خاص، توانایی سریع یادگیری مهارت جدید است. باید به آن‌ها بیاموزیم که شکست، بخشی از فرآیند یادگیری است و آمادگی ذهنی برای تغییر شغل یا مسیر، یک ضرورت است.

در مجموع، آموزش نسل جدید نیازمند یک پارادایم شیفت است: از آموزش “دانستن” به آموزش “چگونه بودن” و “چگونه ساختن”. با تمرکز بر زبان فناوری و تقویت بنیادهای فکری و عاطفی، فرزندان ما نه تنها در برابر چالش‌های این عصر تاب خواهند آورد، بلکه می‌توانند تعریف جدیدی از پیشرفت را رقم بزنند.