کد خبر: ۲۸۵۳۶

تاریخ: ۱۸ مرداد ۱۴۰۱ - ۱۵:۲۹

برای آنها که به دنبال یک شغل هیجان انگیز هستند؛ روز خبرنگار؛ چگونه می توان خبرنگار یا روزنامه نگار شد

در حالی به روز 17 مردادماه 1401 نزدیک می شویم که این روز در تقویم کشورمان به روز "خبرنگار" شهرت یافته است؛ امروزه تحولات حوزه رسانه و خبر و به طور کلی خبرنگاری و روزنامه نگاری متاثر از فضای نوآوری و توسعه فناوری است. هر روز با مقوله های تازه ای تحت عناوین سواد رسانه ای، شهروند خبرنگار، خبرنگار شبکه های اجتماعی و تولید محتوا در عصر دیجیتال و ... سر و کار داریم. گویی فراموش کردیم که زمانی همه چشم ها و دیدگان به یک یا چند رسانه مکتوب بود؛ کاغذ اخبار، وقایع اتفاقیه، صور اسرافیل، نسیم شمال، کیهان و اطلاعات، ایران و همشهری، واحد مرکزی خبر، خبرگزاری صدا و سیما و ... در حالی این روز را جشن می گیریم که مطبوعات و رسانه های مکتوب بیش از هر زمانی تحت تاثیر تحولات فناوری، رشد و توسعه فضای مجازی و گرانی کاغذ و ... به حاشیه رفته و به عبارت بهتر جای خود را به رسانه های مجازی داده اند. آنچه می تواند در این نوشته جالب باشد این است که با وجود همه فراز و نشیب ها، خبرنگاری و روزنامه نگاری همچنان جذاب است و خاطرخواه دارد. این رشته علاقمندان ویژه خود را می خواهد؛ آنهایی که سرشان برای واژه (چه خبر؟) درد می کند. آنهایی به دنبال کشف حقیقت هستند، می خواهند وارد خلوت سیاسیون شوند، می خواهند به پستو ها سرک بکشند و از قدم و قلم خود نون بخورند. گزارش پیش رو برای علاقمندان خبر و خبرنگاری خالی از لطف نیست.

چگونه می توان خبرنگار شد؟ همگی این جملات را شنیده ایم که "موفقیت به سادگی بدست نمی آید" و یا "هر کاری سختی های خودش را دارد" و یا "نابرده رنج گنج میسر نمی شود". برخی تصور می کنند برای خبرنگار شدن هم داشتن قدرت سخن‌گفتن و دارابودن کمی ذوق برای نوشتن کافی است. اما واقعیت این است که "هر کسی را بهر کاری ساختن" و خبرنگارشدن هم آسان نیست و شاید قدم در مسیر سخت و ناهمواری بگذارید. به گزارش بازارکار، خیلی ها تصور می کنند می توان قلم برداشت و نوشت و خبرنگار شد؛ داشتن ذوق نویسنگی خوب است اما همگی می دانیم که ذوق و هنر کافی نیست، خبرنگاری هم دانش می خواهد، تخصص می خواهد، تجربه کار در رسانه نیاز دارد و از همه مهمتر مثل بسیاری از شغل ها انگیزه و پشتکار می خواهد. خبرنگاری، رشته و شغل در ساده‌ترین تعریف باید گفت خبرنگار کسی است که به حرفه‌ی خبرنگاری مشغول است؛ یعنی خبر و گزارش‌های خبری را برای چاپ در روزنامه‌ها، مجلات و نشریات و یا برای پخش از رادیو، تلویزیون و یا اینترنت گردآوری، انتخاب و ارائه می‌کند، یا بر انجام این کارها نظارت دارد. برای ورود به این حرفه ابتدا باید دانش‌آموزان در شاخه‌ علوم انسانی تحصیل کنند و در آزمون کنکور انسانی شرکت کرده و در انتخاب رشته‌ خود، رشته‌ی ارتباطات و علوم اجتماعی را انتخاب کنند. این رشته در مقطع کارشناسی دارای سه گرایش پژوهش در رسانه، روابط عمومی و روزنامه‌نگاری است. افرادی که می‌خواهند وارد این شغل شوند باید گرایش سوم را انتخاب کنند. علاوه بر تحصیلات دانشگاهی افراد می‌توانند با گذراندن دوره‌های خبرنگاری در مراکز آموزشی و آموزشگاه‌های خصوصی و یا تحصیل در دانشکده‌های خبر، وارد شغل خبرنگاری شوند. روزنامه‌نگار که اغلب خبرنگار نامیده می‌شود به تحقیق و نوشتن اتفاقات و رویدادهای مختلف می‌پردازد. در میان داوطلبان کنکور انسانی، افرادی که ذهنی پژوهشگر داشته و از بررسی موضوعات مختلف لذت می‌برند در این رشته موفق خواهند بود. برای افرادی که تنها منبع درآمدشان خبرنگاری است این شغل می‌تواند یک کار تمام‌وقت باشد. افراد بسیاری نیز هستند که به صورت پاره‌وقت و شغل دوم به این شاخه روی می‌آورند. برخی نیز این شغل را به‌عنوان یک سرگرمی دنبال می‌کنند و گه‌گاه مطالب و اخبار و گزارش‌هایی را ارائه می‌دهند که اکثراً این افراد برای روزنامه‌های محلی کار می‌کنند. در برخی از کشورها هرکسی که دلش بخواهد می‌تواند خود را خبرنگار بنامد. در جاهای دیگر، تنها کسانی روزنامه‌نگار خوانده می‌شوند که دوره‌های درسی مشخصی را به پایان رسانده‌اند. خبرنگاری رشته سهل و ممتنع روزنامه های کیهان و اطلاعات در سال های قبل نقش مهمی در آموزش و کسب تجربه برای خبرنگاران و روزنامه نگاران داشته اند اما مرور آموزش روزنامه‌نگاری تا بهمن 1357 نشان می‌دهد که بیشترین تاثیر دانشگاهی را دانشکده علوم ارتباطات اجتماعی در این زمینه داشته است. خبرنگاری و روزنامه نگاری از مشاغل سخت به شمار می رود اما وجود جناح های مختلف که همواره خود را برای ورود به تحولات سیاسی و اجتماعی آماده می بینند نقش مهمی را توسعه و تنوع رسانه ها و به تبع آن توسعه اشتغال فعالان مطبوعات و رسانه ها و اخیرا پایگاه های خبری این عرصه داشته است. شاید تعبیر سهل و ممتنع عنوان بدی نباشد چرا که هر فعال حوزه فرهنگی و سیاسی – اجتماعی خود را فعال حوزه رسانه و خبر هم قلمداد می کند!. رشته ها و دانشگاه های فعال در حوزه خبرنگاری و روزنامه نگاری دانشگاه علامه طباطبایی را همه اهالی رسانه و مطبوعات می شناسند و همه می دانند که دانشکده علوم اجتماعی و اینک دانشکده ارتباطات این دانشگاه چه حقی بر گردن روزنامه نگاری کشورمان دارد. این دانشکده صدها دانش آموخته در رشته های روزنامه نگاری، خبرنگاری، ارتباطات و رسانه به بازارکار کشور معرفی کرده است. اساتید مجرب و فرهیخته این دانشگاه برندهای رسانه و ارتباطات کشور هستند. البته بعدها دانشگاه تهران و سوره و نیز دانشگاه آزاد و ... نیز به این جرگه پیوسته اند. حال کسانی که هوای تحصیلات دانشگاهی و کار در حوزه روزنامه نگاری و رسانه را دارند باید متقاضی تحصیل در این دانشگاه باشند. البته در سالهای اخیر واحدهای علمی – کاربردی متعددی شکل گرفته که برای کسانی که می خواهند با تکنیک های خبرنگاری آشنا شوند می تواند مفید باشد؛ واحدهای آموزشی کوتاه مدت جهاد دانشگاهی هم بستر خوبی برای این آموزش ها هستند. خانه های مطبوعات استان نیز بستر خوبی برای آموزش خبرنویسی هستند. کار خوب خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) همانطور که از نامش پیداست محور کارش استفاده از دانشجویان است. این خبرگزاری حضور فعال و موثری در سراسر کشور و نیز جامعه علمی و دانشگاهی دارد. این خبرگزاری واحد فعالی نیز در امر آموزش دارد، فراگیران و علاقمندان در کلاس های آموزش خبرنگاری ایسنا دوره های کاربردی آموزشی می بینند، آنها با عناصر و ارزش های خبری آشنا می شوند و جالب این است که افراد موفق برتر در این خبرگزاری دعوت به کار می شوند. علاقمندان در استان های سراسر کشور می توانند به دفاتر ایسنا نیز مراجعه و با نحوه کار و فعالیت ایسنا آشنا شوند. البته سایر خبرگزاری نیز چنین اقداماتی را دارند، دانشکده خبر وابسته به سازمان خبرگزاری دولتی ایران و نیز خبرگزاری فارس یک مرکز علمی کاربردی دارد و خبرگزاری مهر نیز در این زمینه ها فعال است. برای روزنامه نگار کدام کتاب ها مفید است؟ کتاب‌های بسیار زیادی در زمینه روزنامه‌نگاری وجود دارد که با جست‌وجویی ساده در گوگل می‌توانید با آن‌ها آشنا شوید و احتمالا کتاب‌های «خبر» نوشته دکتر یونس شکرخواه، «اصول خبرنویسی: شناخت، جمع‌آوری و انتشار اخبار»، «روش‌های مصاحبه خبری» دکتر مهدی محسنیان‌راد، «چگونه گزارش خبری تلویزیونی بسازیم» به قلم حسین قربانی، «خبرنویسی پیشرفته» نوشته احمد توکلی، «روزنامه‌نگاری نوین» اثر دکتر نعیم بدیعی و حسین قندی در اولین جست‌وجوهایتان یافت می‌شود. همچنین اگر جست‌وجویتان را در میان آثار ترجمه‌ای ادامه دهید، به کتاب‌های «روزنامه‌نگاری حرفه‌ای»، «نرم خبر و سخت خبر: خبرنویسی پیشرفته»، «آداب مصاحبه مطبوعاتی» و «تجربه‌های ماندگار در گزارش‌نویسی» و «گزارش‌نویسی در مطبوعات » برمی‌خورید. از جمله کتاب‌های مهم در حوزه روزنامه‌نگاری کتاب «روزنامه نگاری نوین بدیعی» نوشته نعیم بدیعی و حسین قندی است که به نکات بسیار کاربردی در حوزه خبر، گزارش، مقاله، یادداشت و… می‌پردازد. نکات بسیار مهم و کاربردی این کتاب به دانشجویان و افرادی که قرار است وارد این حرفه شوند یا به‌تازگی وارد کار روزنامه‌نگاری شده‌اند، مسیر را نشان می‌دهد. بنابراین می‌توان گفت مطالعه این کتاب یکی از بهترین گزینه‌ها برای شروع حرفه روزنامه‌نگاری به شمار می‌رود. کتاب روزنامه نگاری نوین بدیعی را نشر دانشگاه علامه طباطبائی چاپ کرده است که مطالب آن در ۸ فصل تنظیم شده است. این فصل‌ها شامل روزنامه نگاری خبری، تهیه و تنظیم خبر، ملاحظاتی درباره خبرنویسی، تهیه و تنظیم مصاحبه، تهیه و تنظیم خبرهای گوناگون، گزارش‌نویسی در مطبوعات، ویراستاری و مدیریت خبر و روزنامه‌نگاری توسعه می‌شود. گزارش؛ امیرعلی بینام