کد خبر: ۸۷۷۱۱

تاریخ: ۱۲ شهريور ۱۴۰۲ - ۱۶:۳۷

شکستن شاخ غول بیکاری با متناسب‌سازی دروس بر اساس نیاز جامعه/ بررسی میزان انطباق دروس ۴ رشته دانشگاهی بر نیازهای بازار کار

غول بیکاری سال‌هاست که روی زندگی‌ جوانان ایرانی سایه انداخته، در این راستا مسئولان آموزش عالی برای متناسب‌سازی دروس و رشته‌های دانشگاهی بر اساس نیازهای جامعه، گام اول را برداشته‌اند.

به گزارش بازارکار به نقل از ایسکانیوز، غول بیکاری سال‌هاست که روی زندگی‌ جوانان ایرانی سایه انداخته؛ محال است در بین اقوام، دوستان و آشنایان یک نفر را نداشته باشید که برای داشتن کار خودش را در و آن در نزند. بیکاری پیر و جوان؛ تحصیل کرده و بی‌سواد هم نمی‌شناسد؛ بر اساس آخرین آمار در حال حاضر ۲ میلیون و ۳۰۰ هزار بیکار در کشور وجود دارد که ۴۰ درصد از این تعداد جمعیت بیکار را جوانان و فارغ التحصیلان دانشگاهی تشکیل می‌دهند. مسئولان برای مبارزه با این غول بی‌شاخ و دم نسخه‌های مختلفی می‌پیچند؛ از ایجاد سالانه یک میلیون شغل در سال گرفته تا ساماندهی اشتغال متاهلین و امضای تفاهم‌نامه همکاری با سازمان‌ها و نهادها. این موضوعات تنها یک طرف ماجراست و می‌تواند تا حدودی قابل قبولی مشکل بیکاری را حل کند. اما برای حل مشکل بیکاری باید به دنبال ریشه‌ها بود؟ در چنین شرایطی باید پرسید آیا بیکاری فارغ‌التحصیلان به سیستم آموزشی دانشگاه‌ها برمی‌گردد؟ به عبارت دیگر تعریف سرفصل‌های درسی و رشته‌ها تا چه اندازه‌ای نیازهای بازار در نظر گرفته شده است؟ برای پاسخ به این سوالات با گزارش ایسکانیوز همراه باشید. میزان انطباق دروس ۴ رشته دانشگاهی بر نیازهای بازار کار تا کنون پژوهش جامعی در زمینه میزان انطباق دروس بر نیازهای بازار کار ( به صورت مجزا) انجام نشده یا نتایج آن در درسترس عموم قرار ندارد. به همین منظور با تکیه بر مقاله‌های قابل دسترس، میزان انطباق دروس ۴ رشته دانشگاهی بر نیازهای بازار کار را بررسی کرده‌ایم. حسین مومنی مهموئی عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی در مقاله‌ای، میزان آموزش مهارت‌های اشتغال‌زای مورد نیاز بازار کار را در برنامه‌های درسی رشته‌های حسابداری، مهندسی عمران و صنایع غذایی در مقطع کارشناسی ناپیوسته بررسی کرده است. مهارت ابتکار، ارتباط، کار تیمی، فناوری اطلاعات، مدیریت خود، حل مسئله و یادگیری از جمله مولفه‌های مورد بررسی در این پژوهش هستند. بر اساس این پژوهش، دانشجویان رشته مهندسی معتقدند از میان مهارت‌های اشتغال‌زای مورد پژوهش، تنها مهارت‌های ابتکار، ارتباط، کار تیمی، فناوری اطلاعات و حل مسئله در برنامه درسی آموزش داده می‌شود و مهارت‌های مدیریت خود، برنامه ریزی و یادگیری در برنامه درسی آموزش داده نمی‌شود. از طرفی استادان رشته مهندسی عمران بر این باورند که مهارت‌های اشتغال‌زای ابتکار، ارتباط، کار تیمی، فناوری اطلاعات و یادگیری مورد پژوهش در برنامه درسی مهندسی عمران آموزش داده می‌شود اما مهارت‌های مدیریت خود، حل مسئله، برنامه‌ریزی در برنامه درسی آموزش داده نمی‌شود. نتایج این پژوهش حاکی از آن است که دانشجویان رشته صنایع غذایی بر این باورند که از میان مهارت‌های اشتغال‌زای مورد پژوهش، تنها مهارت ابتکار، کار تیمی، مدیریت خود و حل مسئله در برنامه درسی آموزش داده می‌شود و مهارت‌های ارتباط، فناوری اطلاعات، برنامه‌ریزی و یادگیری در برنامه درسی آموزش داده نمی‌شود. استادان رشته صنایع غذایی معتقدند فقط مهارت کار تیمی در برنامه درسی صنایع غذایی آموزش داده می‌شود، اما مهارت‌های ابتکار، ارتباط، فناوری اطلاعات، مدیریت خود، حل مسئله، برنامه‌ریزی و یادگیری در برنامه درسی آموزش داده نمی‌شود. بر اساس این پژوهش، دانشجویان رشته حسابداری بر این باوردند که مهارت‌های فناوری اطلاعات، مدیریت خود و یادگیری به آنان آموزش داده می‌ود، اما مهارت‌های ابتگار، ارتباط، کار تیمی، حل مسئله و برنامه‌ریزی در برنامه درسی آنان جایی ندارد. استادان معتقدند مهارت‌های ابتکار، ارتباط، کار تیمی، فناوری اطلاعات و یادگیری در برنامه رشته تحصیلی‌شان آموزش داده می‌شود اما مهارت‌های مدیریت خود، حل مسئله، برنامه‌ریزی آموزش داده نمی‌شود. جواد حاتمی استاد دانشگاه تبریز نیز در پژوهشی میزان انطباق درسی رشته کارشناسی مهندسی معماری با نیازهای بازار کار در ایران را بررسی کرده است. نتایج این پژوهش نشان داد اکثریت پاسخگویان بر این عقیده‌اند که برنامه درسی، دانشجوی متعهد بع احیای هویت معماری ایرانی تربیت نمی‌کند. بر اساس این پژوهش به نظر می‌رسد دید و نگرشی که از فارغ‌التحصیلات رشته معماری در بازار کار حرفه‌ای انتظار می‌رود، به طور کامل شکل نگرفته است. به عبارتی ارزش‌ها، علایق و گرایش‌هایی که برای فعالیت در بازار کار از مهندسان معمار انتظار می‌رود کسب کرده‌باشند به طور کامل محقق نشده و بر اساس اظهارات داشحویان، یکی از سه دلیل برنامه درسی، نگرش خود اساتید یا نبود شرایط و امکانات مناسب، این هدف به طور کامل محقق نشده است. این پژوهش نشان داد که فارغ‌التحصیلان معماری می‌توانند به خوبی از مجموعه دانش‌هایی که باید در طول تحصیل کسب کنند، آگاهند و برنامه درسی در مجموع دانش‌هایی را که باید در حد موجر و مختصر به مهندسان معمار انتقال دهد، منتقل کرده است. مسئولان برای انطباق دروس و رشته‌ها بر اساس نیاز بازار چه کرده‌اند؟ انطباق نداشتن سرفصل دروس و رشته‌های تحصیلی با بازار کار، یکی از مهم‌ترین عوامل بیکاری دانش آموختگان است. وزارت علوم اخیرا در راستای حذف برخی از کد رشته‌ محل‌های فاقد متقاضی و غیر کاربردی از دفترچه کنکور اقدام کرده است. بنا بر اعلام معاون آموزشی وزارت علوم، در حال حاضر ۲۰ هزار کد رشته در دوره کارشناسی وجود دارند که از این تعداد ۲ هزار کدرشته‌ها برای سال جاری غربالگری شده و در نهایت پس از بررسی‌های لازم از نظر اشتغال و نیازمحوری به حذف ۸۰۰ کدرشته از دفترچه کنکور ۱۴۰۲ منجر شد. وزارت علوم نیز برای بازنگری دروس برنامه‌هایی را در دستور کار خورد قرار داده است، طوری که معاون آموزشی این وزارتخانه خرداد ماه امسال از بازنگری محتوای دروس هزار و ۵۰۰ کد رشته دانشگاهی خبر داد و اعلام کرد: برنامه ما برای این کدرشته‌ها این است که ۵ سال از تدوین و اجرای محتوای دروس آن‌ها گذشته است، بازنگری صورت بگیرد. بازنگری دروس با محوریت مهارت آموزی و تقویت نیازهای آینده کشور و فناوری صورت خواهد کرد. وزارت علوم در نظر دارد در رشته‌هایی از علوم انسانی و غیر علوم انسانی، ضمن حفظ دروس عمومی رشته‌ها، دروس پایه و تخصصی را به نحوی اصلاح کند توانمندی علمی دانشجویان حفظ شود و دانشجو بتواند تا ۴۰ واحد درسی را در رابطه با نیازهای جامعه و صنعت بگذراند. به گزارش ایسکانیوز، با این تفاسیر و اقدامات صورت گرفته از سوی مسئولان، باید دید راهکارهای ارائه شده از سوی وزارت علوم می‌تواند شاخ غول بیکاری را بشکند و در زمینه ایجاد تناسب بین برنامه‌های درسی و نیازهای بازار راهگشا باشد.