کد خبر: ۹۳۸۰۴

تاریخ: ۱۵ آبان ۱۴۰۲ - ۱۳:۰۶

آموزش و پرورش هنوز آمار دقیقی از میزان کمبود معلم ندارد

کارشناس آموزش و پرورش گفت: بزرگ‌ترین مشکل آموزش و پرورش نداشتن اطلاعات آماری دقیق از نیروی انسانی است. این باعث شده که برنامه‌ریزی و سیاست‌گذاری درستی هم وجود نداشته باشد.

اسفندیار نظری استاد دانشگاه و کارشناس آموزش و پرورش در گفت‌وگو با ایسکانیوز، درخصوص مشکلاتی که آموزش و پرورش در حوزه منابع انسانی دارد، گفت: نکته قابل توجه کمبود نیروهای استراتژیک در جایگاه تصمیم‌گیری و سیاست‌گذاری است. در حال حاضر به غلط مدیران ارشد را که با رابطه و نفوذ سیاسی به کرسی قدرت تکیه می‌زنند، مدیران استراتژیک می‌پندارند. بخش عمده دلایل اجرایی نشدن سند تحول هم ناشی از نبود نیروهای استراتژیک است. وی با اشاره به اینکه کمبود نیرو ازگذشته هم بود اما در مدیریت جدید افزایش پیدا کرده است، عنوان کرد: بزرگ‌ترین مشکل آموزش و پرورش نداشتن اطلاعات آماری دقیق از نیروی انسانی است. این باعث شده که برنامه‌ریزی و سیاست‌گذاری درستی هم وجود نداشته باشد و همچنان در برخی روستاها و مناطق با مشکل کلاس‌های خالی مواجه باشیم. نظری درخصوص ریشه کمبود معلم توضیح داد: جرقه کمبود معلم به ویژه در دوره ابتدایی از سال ۹۰ زده شد. در آن زمان نیروی مازاد در دوره متوسطه داشتیم و تلاش کردند که این نیروها را وارد آموزش ابتدایی کنند و با این کار شاهد حضور افرادی در دوره ابتدایی بودیم که تخصص آن را نداشتند. در حال حاضر آموزش و پرورش نه فقط در دوره ابتدایی بلکه در دوره متوسطه هم دچار کمبود است. نظری با بیان اینکه تفکر انتقادی در آموزش و پرورش باید وجود داشته باشد و صدای مخالف شنیده شود، گفت: آموزش و پرورش بنگاه اقتصادی و یک حزب سیاسی نیست که در دستان چند نفر باشد، بلکه فرآیند کلان و پایداری است که توسعه جامعه مدیون اثربخشی آن است. مدیران می‌خواهند عجولانه طرح‌ها را به اجرا دربیاورند و این اقدام را نشانه شجاعت خود می‌دانند. ما در آموزش و پرورش به روزمرگی افتاده‌ایم و فقط می‌خواهیم مشکل امروز را حل کنیم.
نگاه جناحی آموزش و پرورش را به ورطه نابودی می‌کشاند
وی ادامه داد: ما برای جانمایی درست نیروی انسانی برنامه بلند مدت نداریم. ما فقط کلاس‌ها را پر کرده‌ایم. بی‌توجهی به کیفیت طبل بی‌سوادی را به صدا درمی‌آورد. ما باید در حوزه جانشین‌پروری سرمایه‌گذاری کنیم که این کار صورت نمی‌گیرد و با تغییر هر دولت همه چیز تغییر می‌کند. وزیر فعلی هم همه مشکلات را به دولت‌های قبل نسبت داده و خود را مبرا می‌داند. نگاه جناحی آموزش و پرورش را به ورطه نابودی می‌کشاند. کارشناس آموزش و پرورش با تاکید بر اینکه نحوه آموزش معلمان در تربیت معلم هم باید مورد بازنگری قرار گیرد تا شاهد افزایش کیفیت آموزش باشیم، بیان کرد: نیروهایی که براساس ماده ۲۸ یعنی از طریق آزمون استخدامی جذب می‌شوند، اگر تحت آموزش اصولی قرار بگیرند، می‌توانند بسیار موثر باشند اما با طولانی شدن روند استخدام و از دست دادن فرصت تابستان، این افراد بدون آموزش وارد کلاس شدند که این بر کیفیت تاثیر می‌گذارد. وی ادامه داد: جذب معلم از طریق خرید خدمات هم در افت کیفیت تاثیرگذار بود چراکه این معلمان آموزش ندیده‌اند و دوره‌هایی که می‌گذرانند هم قابل مقایسه با آموزش‌های آکادمیک نیست. دود پرکردن کلاس‌ها بدون توجه به کیفیت در چشم دانش‌آموزان مناطق کم برخوردار و روستاها می‌رود.
آموزش و پرورش باید از امسال به فکر کمبود نیروی سال بعد باشد
نظری معتقد است که آموزش و پرورش باید از امسال به فکر کمبود نیروی سال بعد باشد و به دستگاه‌ها ذی ربط اعلام کند که در کدام بخش کمبود دارد و چطور باید این کمبودها رفع شوند. وی در این باره توضیح داد: مجلس و کمیسیون آموزش هم باید به موضوع ورود کنند و با همکاری سازمان برنامه و بودجه زمینه جذب نیروی جدید را فراهم شود. استاد دانشگاه با اشاره به اینکه جز مدارس خاص مانند نمونه دولتی، استعداد درخشان، شاهد و غیره، تمام مدارس دولتی از چارت استاندارد نیروی انسانی برخوردار نیستند، گفت: از طرفی باید در معلمان انگیزه ایجاد کرد تا برای ادامه کار ترغیب شوند. معلمان و مدیران برای بازنشستگی لحظه شماری می‌کنند و این بزرگ‌ترین ضعف است. وی افزود: وزیر در سخنرانی‌ها از تغییر ۲۰ هزار مدیر به عنوان تحول بزرگ یاد می‌کند درحالی که بخش اعظمی از این افراد مدیر آموزگار بودند که به آموزش بازگشتند، بخشی هم شامل مدیرانی بود که بازنشسته شدند، بخشی هم مدیران ناکارآمد بودند و عده‌ای هم مدیرانی بودند که تمایل به کار مدیریت نداشتند. اینکه وزیر از تغییر مدیران به عنوان دست‌آورد یاد کند، بی‌انگیزی ایجاد کرده و منجر به درهم ریختگی می‌شود. کدام سیستم آموزشی در یک سال ۲۰ هزار نیرو را عوض می‌کند؟ کارشناس آموزش و پرورش درباره مشکلات جدی این سازمان عنوان کرد: آموزش و پرورش امروز با چند چالش مهم ازدیاد جمعیت دانش‌آموزان، اجرای سند تحول بنیادین، ورود نیروهای خارج از ضوابط تربیت معلم (خرید خدمات، پیش دبستانی، طرح امین و غیره)، بازنشستگی زودتر از موعد معلمان، سیاسی‌گری، اولویت نبودن آموزش و پرورش در دولت، تنوع بالای مدارس، تحریم و نبود تمکن مادی مواجه است. براساس قانون اساسی تحصیلات باید رایگان باشد اما وضعیت اقتصادی مدارس باعث شده تا مجبور به گرفتن هزینه از خانواده‌ها باشند. امروز شاهد افزایش ترک تحصیل دانش‌آموزان هستیم. آموزش و پرورش برای حل این چالش‌ها نیازمند تغییر رویکرد است.