افسانه خودکارِ گراننشده از آن روايتهايي است که بيش از آنکه تاريخي باشد، کارکرد سياسي دارد. قصه ساده است: گفته ميشود نخستوزير وقت در دادگاه گفته هنر مديريتش اين بوده که قيمت خودکار بيک در تمام دوران مسئوليتش ثابت مانده. جملهاي کوتاه، بامزه و بهظاهر قانعکننده؛ و درست به همين دليل، ماندگار در حافظه عمومي.
از دوران طلايي تا روايت سرکوب؛ چرا تصوير دوره پهلوي در ذهن و رسانه امروز اينقدر دوقطبي است؟ آيا با تاريخ طرفيم يا با خاطره و نوستالژي . مفهوم «سفيدشويي تاريخي» و نسبت آن با بازنمايي دوره پهلوي، موضوع گفتوگوي ما با دکتر رسول پورزماني، پژوهشگر تاريخ بعد از اسلام و فعال حوزه تاريخ مطبوعات است. آنچه در ادامه ميآيد، مشروح اين گفتوگوی تحليلی است.
افزایش بیسابقه قیمت زمین، رشد سرسامآور بهای مصالح ساختمانی و کاهش محسوس معاملات، بازار مسکن اوایل دهه ۵۰ را به یکی از ملتهبترین دورههای خود رسانده بود.
در اوج ادعاهای پرطمطراق پهلوی، بیمار ایرانی اسیر طبیبی بود که حتی زبانش را نمیفهمید. بازخوانی پرونده سیاه واردات پزشک؛ وقتی راهکار حکومت برای بحران سلامت، نه دانشگاهسازی، بلکه التماس به بیگانگان بود.
پزشکان جهادگر خالصانه و بدون منت غرق در خدمت بی منتی می شوند که چند دهه پیش مشابه همین افراد از خدمت به خلق سر باز زده و از کشور رفته بودند و نظام پهلوی نه برای جبران، که سرپوش گذاشتن چنین واقعیت تلخی مجبور به واردات پزشک از پاکستان و هند شد.
در دهه ۵۰، همزمان با شعارهای توسعه، سلامت روان در تنگنای کمبود امکانات گرفتار بود و تنها ۴۵ تخت برای بیماران اعصاب و روان در کشوری ۲۵ میلیونی وجود داشت.
یک استاد دانشگاه با بیان اینکه نسل جوان باید تاریخ معاصر را مطالعه کند و ببیند آمریکا در این مملکت چه کرده، به کودتای سوم اسفند ۱۲۹۹اشاره کرد و شکلگیری و تداوم سلسله پهلوی را حاصل طراحی و حمایت قدرتهای خارجی بهویژه انگلیس دانست و تأکید کرد: این روند از قرارداد وثوقالدوله آغاز شد و تا کودتای ۲۸ مرداد و تثبیت حکومت محمدرضا پهلوی ادامه یافت.
در زمان حکومت خاندان پهلوی به عنوان آخرین حکومت پادشاهی در ایران، خیانتهای بزرگی در حق مردم این سرزمین انجام شد ؛ در واقع اساس رژیم پهلوی که با حمایت های مستقیم دولت های استعماری انگلیسی – آمریکایی روی کار آمده بود ، بر زورگویی ، خوش گذرانی، حراج خاک ایران و چپاول ثروت و منافع ملی آن بنا گذاشته شده بود به طوریکه این حکومت، بدون هیچ دفاع و درگیری اقدام به واگذاری نواحی مختلفی از سرزمین ایران نمود.