سال‌ها تحصیل، گرفتن مدرک و ورود به بازار کار قرار بود مسیر طبیعی زندگی اقتصادی نسل جوان باشد؛ اما برای بخشی از جوانان، مدرک دانشگاهی دیگر تضمین‌کننده شغل مرت... سال‌ها تحصیل، گرفتن مدرک و ورود به بازار کار قرار بود مسیر طبیعی زندگی اقتصادی نسل جوان باشد؛ اما برای بخشی از جوانان، مدرک دانشگاهی دیگر تضمین‌کننده شغل مرتبط نیست. مشکل فقط بیکاری نیست؛ مسئله بزرگ‌تر، فاصله میان آن چیزی است که نظام آموزشی تولید می‌کند و آن چیزی که اقتصاد به آن نیاز دارد.

حالا کافی است دو پا داشته باشی، یک کوله‌پشتی بر دوش بگذاری و در میان کوچه‌های شهر قدم بگذاری تا جزو اولین «پیک پیاده»‌های بازار کار کشور باشی. همان‌ها که برای رساندن محموله‌ها به نقاط مختلف شهر، بخشی از مسیر را پیاده طی می‌کنند و برای مسافت‌های طولانی‌تر نیز سوار اتوبوس و مترو می‌شوند. پدیده‌ای که شاید در نگاه اول ابتدایی و ساده به نظر برسد، اما در دل خود، قصه گرانی، ناچاری و تلاش هزاران جوان برای بقا را روایت می‌کند.

اقتصاد ایران با وجود نرخ بالای سرمایه‌گذاری عمومی در آموزش عالی، توان جذب فارغ‌التحصیلان خود را در بازار کار ندارد؛ به‌طوری که بر اساس داده‌های رسمی مرکز آمار ایران، سهم جمعیت بیکار فارغ‌التحصیل آموزش عالی از کل بیکاران کشور بین ۳۸.۹ تا ۴۴ درصد در نوسان است و نفوذ فناوری‌های اتوماسیون و هوش مصنوعی، این گسست را تشدید کرده است.

عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی با انتقاد از فاصله میان تحصیلات دانشگاهی و نیازهای بازار کار، بر ضرورت تقویت مهارت‌آموزی و توسعه هنرستان‌ها تأکید کرد و گفت که بسیاری از دانش‌آموختگان حتی در سطوح بالای دانشگاهی پس از پایان تحصیل نمی‌توانند در زمینه‌ای که برای آن آموزش دیده‌اند یا به آن علاقه‌مند هستند، شغل پیدا کنند و این مسئله نشان‌دهنده ضعف در انطباق میان نظام آموزشی و شرایط بازار کار است.

ثبت ۱۸ شهر و روستای جدید، افزوده شدن بیش از ۱۸۰ هزار شاغل، صدور ۱۰۷ هزار مجوز و اختصاص پنج همت برای حمایت از مشاغل خانگی، بخشی از کارنامه دوساله صنایع‌دستی کشور است.

زن هنوز کنار بساطش ایستاده است و می‌گوید که مشکل اصلی برای حضور در خیابان زن بودنش است؛ گاهی آزار‌هایی پیش می‌آید که تمایلی ندارد درباره‌اش صحبت کند. اگر کاروبار تدریسش بهتر بود و جنگی رخ نداده بود، حالا سر کلاس و زیر باد خنک کولر هنرش را به کودکان انتقال می‌داد.

دستفروشی سال‌هاست به یکی از چهره‌های آشنای خیابان‌های پایتخت تبدیل شده است؛ پدیده‌ای که در یک سوی آن معیشت افرادی قرار دارد که برای تأمین هزینه‌های زندگی به این شیوه کسب درآمد روی آورده‌اند و سوی دیگر آن، حقوق شهروندان، نظم شهری، تردد در معابر و حقوق کسبه‌ای است که برای فعالیت خود هزینه‌هایی مانند اجاره، مالیات و عوارض پرداخت می‌کنند.

وقتی اسم «شرکت» می‌آید وسط، بلافاصله تصویر مجموعه‌ای در ذهنتان شکل می‌گیرد که شامل مالک، مدیر، چند مسئول بخش و تعدادی کارمند است.

در حالی که آمارهای رسمی بنگاه‌ها را بر اساس ثبت رسمی و پرداخت حقوق «فعال» دسته‌بندی می‌کنند، واقعیت پنهان اقتصاد نشان می‌دهد بخش بزرگی از کسب‌وکارها نه در مسیر رشدند و نه رسماً ورشکسته؛ بلکه در تله «صرفاً زنده‌ماندن» و بقای فرسایشی گرفتار شده‌اند؛ وضعیتی که با توقف سرمایه‌گذاری و محافظه‌کاری مفرط مدیران، رشد آینده اقتصاد را به خاموشی می‌برد.

در حالی که قطعی و محدودیت برق، واحد‌های تولیدی را به سمت جابه‌جایی روز تعطیل هفتگی کارگران سوق داده است، یک فعال کارگری با تأکید بر اینکه ناترازی انرژی نباید به قیمت کاهش حقوق نیروی کار تمام شود، گفت: کارگر بی‌حق نیست، اما در شرایطی که امنیت شغلی پایینی دارد، ممکن است از ترس تمدید نشدن قرارداد یا از دست دادن شغل، از مطالبه حقوق قانونی خود صرف‌نظر کند.