بازارکار بررسی می کند/ هر آنچه که باید در باره حق جذب یا فوق‌العاده کار بدانید

در صورتی که در شغلی کمبود نیروی کار وجود داشته باشد و درخواست استخدام این نیروها بیشتر باشد منجر به کمبود نیروی تخصصی در بازار کار می شود. در چنین شرایطی کارفرمایان سعی می‌کنند با پرداخت مبلغی بیشتر نسبت به سایر کارفرمایان این نیروها را جذب و حفظ کنند. به مبلغی که بابت جذب و حفظ نیروی کار پرداخت شود حق جذب یا فوق‌العاده بازارکار گفته می‌شود.

در قانون کار حق جذب به عنوان یکی از مزایای به تبع شغل در نظر گرفته شده است. با توجه به ماده ۳۶ قانون کار منظور از مزایای ثابت پرداختی به تبع شغل مزایایی است که برحسب ماهیت شغل یا محیط کار و برای ترمیم مزد در ساعات عادی کار پرداخت می‌شود.

مزایای ثابت به تبع شغل، وابسته به شغل هستند و جنبه عمومی ندارند؛ یعنی به همه کارگران و با هر عنوان شغلی پرداخت نمی‌شود. حق جذب نیز به همه تعلق نمی‌گیرد و معمولا به کارگران در شغل‌هایی که نیاز به نیروی ماهر بیشتر است، تعلق می‌گیرد.

نحوه محاسبه مبلغ حق جذب، بستگی به توافق کارفرما و کارگر دارد و برای آن مبلغ مشخصی تعیین نشده است اما باید توجه داشت که افزایش این مزایا در سال جدید بر اساس افزایش سالانه سایر سطوح مزدی است.
در صورتی که کارگاه فاقد طرح طبقه‌بندی مشاغل باشد، حق جذب بخشی از حقوق پایه است که در افزایش حقوق سالانه با مزد روزانه و پایه سنوات تجمیع شده و طبق بخشنامه حقوق و دستمزد ۱۴۰۵ معادل ۴۵ درصد به اضافه رقم ثابت ماهانه یک میلیون و ۵۵۸ هزار و ۶۴۷ تومان اعمال می‌شود.

حق جذب جزو مزایای به تبع شغل است که به صورت مستمر پرداخت می‌شود و بر اساس قانون بیمه تامین اجتماعی مزایای نقدی مستمر، مشمول کسر حق بیمه هستند. بر اساس قانون مالیات‌های مستقیم نیز حقوق و مزایای به تبع شغل مشمول مالیات است؛ بنابراین حق جذب مشمول بیمه و مالیات می‌شود و کارفرما با درج این مزایا در فیش حقوق کارگران، آنها را در کسورات بیمه و مالیات باید لحاظ کند.

فاطمه عزیز خانی ؛ پژوهشگر و فعال بازارکار