قطع اینترنت ۴ طرح کلان همکاری با متخصصان ایرانی خارج از کشور را متوقف کرد

به گزارش روابط عمومی وزارت علوم، دکتر احسان قبول، رئیس مرکز همکاری‌های علمی و بین‌المللی این وزارتخانه، در نشست تخصصی «اینترنت و زیست‌بوم علم در ایران»، با انتقاد از وضعیت فعلی زیرساخت‌های ارتباطی، اینترنت را «اکسیژنِ زیست‌بوم علمی» توصیف کرد و نسبت به پیامد‌های بلندمدت آن بر جایگاه علمی ایران هشدار داد.

توقف ۴ طرح راهبردی در برنامه هفتم توسعه

دکتر قبول با اشاره به برنامه هفتم توسعه و هدف‌گذاری برای بهره‌گیری از ظرفیت نخبگان ایرانی خارج از کشور، از توقف عملیاتی چهار طرح زیر به دلیل نبود دسترسی پایدار به اینترنت خبر داد:

طرح ۱۰۰۰ پارسا: مشارکت گسترده متخصصان ایرانی مقیم خارج.

طرح ۱۰۰۰ کلاس آموزشی: برگزاری دوره‌های آموزشی با حضور مجازی اساتید برجسته ایرانی در دنیا.

اتصال ۱۰۰۰ واحد فناور: پیوند شرکت‌های دانش‌بنیان داخلی به شبکه جهانی فناوری.

برگزاری ۱۰۰۰ رویداد فرهنگی: تعاملات علمی و فرهنگی با جامعه ایرانیان خارج از کشور.

وی تأکید کرد: «تمامی این برنامه‌ها بر پایه تعاملات دیجیتال طراحی شده‌اند؛ بدون دسترسی پایدار به اینترنت، اجرای این طرح‌ها عملاً ناممکن است.»

سقوط علمی؛ از جایگاه ۱۴ تا ۱۸ جهانی

رئیس مرکز همکاری‌های علمی و بین‌المللی وزارت علوم با ارائه آماری تکان‌دهنده، به افت روند تولید علم در ایران اشاره کرد: «چهار سال پیش ما در جایگاه ۱۴ دنیا بودیم، اما اکنون به جایگاه ۱۸ سقوط کرده‌ایم. در حالی که کشور‌های منطقه همچون ترکیه و عربستان رشد دو رقمی را تجربه کرده‌اند، نرخ انتشار مقالات علمی در ایران منفی شده است.»

او این افت را مستقیماً با محدودیت‌های دسترسی به آخرین یافته‌های علمی جهان و اختلال در زنجیره تأمینِ پژوهش مرتبط دانست.

دیپلماسی علمی زیر تیغ قطعی اینترنت

دکتر قبول با اشاره به حضور ایران در مجامع بین‌المللی نظیر «شانگهای» و «بریکس»، خاطرنشان کرد: «وقتی در ارتباطات دیجیتالِ مستمر با شرکای علمی جهانی، “باکسِ ایران” به دلیل قطعی اینترنت خالی می‌ماند، تصویر غیرقابل‌اعتمادی از کشور در ذهن طرف‌های بین‌المللی شکل می‌گیرد که پیامد‌های بلندمدت خطرناکی برای دیپلماسی علمی ما دارد.»

مطالبه‌ای برای «بسته حمایتی ویژه»

این مقام مسئول در پایان با بیان اینکه «دنیا بدون اینترنت برای علمِ امروز قابل‌تصور نیست»، خواستار تدوین یک بسته حمایتی و بازِ اینترنتی برای اساتید، پژوهشگران و فناوران شد. وی تأکید کرد که فعالیت پژوهشگران، برخلاف برخی فعالیت‌های مقطعی فضای مجازی، ماهیتی پایدار دارد و باید از سیاست‌های کلی محدودکننده اینترنت مستثنی شود تا دیپلماسی علمی ایران بیش از این آسیب نبیند.