ایجاد ۱۲۸۰۰ شغل در منطقه ویژه اقتصادی لامرد/ تولید در دوران جنگ متوقف نشد

با توجه به اهمیت راهبردی این منطقه در صنعتی‌سازی استان فارس و افزایش صادرات غیرنفتی، ایرنا مرکز فارس به گفت‌وگو با سید امیر برهانی نائینی مدیرعامل منطقه ویژه اقتصادی لامرد پرداخت تا مردم و سرمایه‌گذاران از آخرین وضعیت، ظرفیت‌ها و برنامه‌های توسعه‌ای این منطقه آگاه شوند.

بخش نخست گفت‌وگو با رئیس منطقه ویژه اقتصادی لامرد با استقبال خوبی مواجه شد و اکنون در بخش دوم، میزان اشتغالی که این منطقه ایجاد کرده، روند صادرات و واردات، کار و تلاش در دل روزهای جنگ، فرصت‌های سرمایه‌گذاری و اقدامات عملی برای تسهیل بروکراسی اداری تحلیل و تفسیر می‌شود.

آنچه در ادامه می‌آید، روایتی از ایستادگی در سخت‌ترین شرایط، خلق اشتغال پایدار، عدم تعدیل نیرو حتی در بحران‌ها، و عزم جدی برای جهش صادراتی با توسعه زیرساخت‌هاست که مدیرعامل منطقه ویژه اقتصادی لامرد در گفت‌وگو با خبرنگار ایرنا تشریح کرده است.

بخش دوم گفت‌وگوی تفصیلی سید امیر برهانی نائینی مدیرعامل منطقه ویژه اقتصادی لامرد با ایرنا، به شرح زیر است:

نقش منطقه ویژه در اشتغال‌زایی پایدار

ایرنا: نقش منطقه ویژه اقتصادی لامرد در اشتغال شهرستان و استان چگونه است؟

برهانی نائینی: شهرستان‌های لامرد و مهر جزو مناطق نسبتا محروم به‌شمار می‌روند و از نظر بازار کار در جایگاه مطلوبی قرار ندارند، اما امروز منطقه ویژه اقتصادی لامرد بیش از ۱۲ هزار و ۸۰۰ شغل مستقیم و غیرمستقیم ایجاد کرده است.

تنها در کارخانه سالکو بیش از ۲ هزار و ۵۰۰ نفر مشغول به کار هستند و همکاران من در دفتر تهران، شیراز و خود منطقه در لامرد نزدیک به ۲۰۰ نفر فعالیت می‌کنند. سایر شرکت‌های سرمایه‌گذار و پیمانکار نیز نقش چشمگیری در اشتغال و اقتصاد منطقه داشته‌اند و خوشبختانه این روند روزبه‌روز در حال افزایش است.

نکته بسیار مهم این است که همواره دو موضوع را مدنظر داریم؛ نخست ایجاد ظرفیت اشتغال، و دوم تامین مالی آن. در ایام جنگ، فعالیت منطقه ویژه تعطیل نشد، اگرچه مناطق ویژه همسایه مورد اصابت قرار گرفته بودند. خود شهرستان لامرد در نخستین روز جنگ، با جنایتکارانه‌ترین شیوه ممکن و با استفاده از سلاحی آزمایشی حاوی ۷۲۰ هزار ترکش هدف قرار گرفت تا بیشترین تعداد شهید را بگیرد.با وجود این شرایط سخت، بسیاری از همکاران من که اقوام و بستگانشان شهید شدند، کار را رها نکردند و تولید را متوقف نساختند.

گمرکات نیز فعال ماند. اگر امروز آرامش نسبی در بازار آلومینیوم و بسیاری از صنایع دیگر می‌بینید، مرهون فداکاری همین عزیزان است که در شرایط جنگی، زیر رگبار موشک و پدافند، ایستادگی کردند. من همواره تاکید دارم که اشتغال پایدار ایجاد کرده‌ایم و همان‌گونه که همکارانم مردانه ایستادند، وظیفه من و امثال من نیز این است که بایستیم تا حقوق، مزایا و دستمزد آنان به‌موقع و کامل پرداخت شود.

خوشبختانه در منطقه ویژه اقتصادی لامرد هیچ حقوق عقب‌افتاده‌ای نداریم؛ نه برای پرسنل سالکو و مشاغل مستقیم و نه برای مشاغل غیرمستقیم. با پیگیری مستمر، حساب‌های پیمانکاران زیردست را نیز تسویه کرده‌ایم و امروز شرایط کارگری در منطقه بسیار مطلوب است.

عدم تعدیل نیرو در منطقه

ایرنا: آیا تعدیل نیرو نیز انجام شده است؟

برهانی نائینی: اصلا چنین چیزی رخ نداده است. باید از سرمایه‌گذاران تشکر کنم که با وجود فشارهای فراوان، از جمله محدودیت‌های صادراتی در خلیج‌فارس و سراسر کشور، و تاثیر افزایش نرخ ارز بر فعالیت‌شان، نجابت به خرج دادند و همراه ما ماندند. هیچ‌یک از افرادی که پیش از جنگ در منطقه مشغول به کار بودند، پس از جنگ بیکار نشده‌اند. تا امروز حتی یک مورد از این دست نداشته‌ایم.

روند صادرات و واردات؛ تسهیل‌گری به جای محدودیت

ایرنا: روند صادرات و واردات در این منطقه ویژه چگونه است؟

برهانی نائینی: وظیفه ما همواره تسهیل‌گری برای سرمایه‌گذار است؛ هرگز سرمایه‌گذار را مجبور نمی‌کنیم که صادرات یا واردات خود را صرفا از گمرک ما یا حتی گمرک استان انجام دهد، زیرا باید شرایط را به‌گونه‌ای فراهم کنیم که برای سرمایه‌گذار از نظر هزینه و سود به‌صرفه باشد. با این حال، عمده صادرات و واردات در گمرک خود منطقه ویژه لامرد انجام می‌شود و رویه تعامل با سرمایه‌گذاران بر پایه تسهیل‌گری بوده است.

حتی در دوران جنگ، بخشنامه‌های گمرکی ما شفاف و تسهیل‌گرانه بود و هیچ‌گاه تعطیلی نداشتیم. شیفت‌های شبانه‌روزی برقرار بود و اجازه ندادیم واردات و صادرات متوقف شود.

بیشتر محموله‌ها به‌صورت زمینی با کامیون وارد می‌شوند و گاهی حجم زیادی از بار به‌یکباره به منطقه سرازیر می‌شد؛ به‌همین دلیل پارکینگ‌های ویژه‌ای احداث کردیم تا کالاها در داخل منطقه تخلیه شوند و آسیبی به بیرون و آزادراه وارد نشود.

همکاران من در گمرک، باسکول و سایر بخش‌ها نهایت همکاری را داشتند تا فرآیند ترخیص تسریع شود. همچنین از همکاران گمرک جمهوری اسلامی ایران، به‌ویژه در استان فارس و شخص مدیرکل محترم آقای صادقی، تشکر می‌کنم که همواره همکاری شبانه‌روزی داشتند. با استقبال از این رویه، تصمیم گرفتیم امکان استفاده از گمرک منطقه را برای صادرکنندگان و واردکنندگان داخلی (دامستیک) نیز فراهم کنیم تا بتوانند با رویه عمومی از این گمرک بهره‌مند شوند. این اقدام با وجود چالش‌های قانونی و بروکراسی پیچیده، با حمایت همکاران محقق شد و از سال گذشته اجرایی گردیده و استقبال خوبی نیز داشته است. هدف ما جلوگیری از موازی‌کاری، کاهش هزینه‌ها و افزایش بهره‌وری بود.

توسعه زیرساخت‌ها برای جهش صادرات

ایرنا: آیا امکان توسعه زیرساخت‌ها برای جهش صادرات در این منطقه وجود دارد؟

برهانی نائینی: قطعا چنین است. وظیفه اصلی ما توسعه صادرات است؛ نگاه اولیه در ایجاد مناطق ویژه و آزاد اقتصادی، نگاه صادرات‌محور بوده، اما متاسفانه در سال‌های اخیر این نگاه تغییر کرد و مناطق ویژه و به‌ویژه مناطق آزاد بیشتر به بازوی واردات تبدیل شدند.

منطقه ویژه اقتصادی لامرد در این حوزه نوپاست، اما برنامه‌ریزی کرده‌ایم که ظرفیت صادراتی را افزایش دهیم. کارخانه آلومینیوم با ظرفیت فعلی ۹۰۰ هزار تن، عمده صادرات ما را انجام می‌دهد و فاز یک آن به‌تازگی استارت خورده است.

امیدواریم با بهبود شرایط اقتصادی و پایان جنگ، بتوانیم فاز ۲ و ۳ سالکو را نیز عملیاتی کرده و ظرفیت را به بیش از ۲ میلیون تن برسانیم که در این صورت صادرات حداقل دو برابر خواهد شد.

همچنین صنایعی مانند منیزیم و شمش منیزیم هنوز به تولید نرسیده‌اند و در مرحله سرمایه‌گذاری قرار دارند. تولید سیمان لامرد نیز تازه آغاز شده و با توسعه آن، هم مردم عزیز لامرد و مهر و استان فارس از اشتغال پایدار بهره‌مند می‌شوند و هم ظرفیت صادرات و ارزآوری کشور افزایش می‌یابد. ما انرژی را به کالای صادراتی تبدیل خواهیم کرد.

از شعار تا عمل؛ تسهیل سرمایه‌گذاری با مجوزهای بی‌نام

ایرنا: به نظر شما، این منطقه ویژه اقتصادی از شعار تا عمل، توانسته گام مثبتی برای جذب سرمایه‌گذار بردارد و فرش قرمز پهن کند؟

برهانی نائینی: اگر بخواهیم صادقانه به گذشته نگاه کنیم، باید بپذیریم که در برخی مقاطع دچار فرصت‌سوزی شدیم؛ به‌ویژه پس از برجام که فضای مناسبی برای سرمایه‌گذاری خارجی فراهم بود، اما نتوانستیم به‌خوبی از آن استفاده کنیم. من معتقدم این ناشی از ناتوانی مدیران اقتصادی بوده و ربطی به جناح سیاسی ندارد. امروز باید از تجربه گذشته درس بگیریم و نگاهمان را بر استفاده صحیح از مناطق ویژه و آزاد برای جذب سرمایه‌گذار خارجی متمرکز کنیم.

سرمایه‌گذار خارجی پیش از هر چیز به مزیت‌های کشور، استان و منطقه ویژه نگاه می‌کند. کشورهای همسایه مانند امارات (جبل‌علی، ابوظبی) و عمان توانسته‌اند بسیار بهتر از ما این مزیت‌ها را برای سرمایه‌گذاران ایجاد کنند. نمی‌گویم ما کاری نکرده‌ایم، اما در قیاس با همسایگان عقب‌افتادگی داریم.

با این حال، در منطقه ویژه اقتصادی لامرد کاری را آغاز کردیم و ادامه دادیم که حاصل آن را امروز شاهد هستیم؛ سعی کردیم سرمایه‌گذاران را درگیر بروکراسی پیچیده اداری، شورای عالی مناطق، مجوزهای سازمانی، محیط زیست و غیره نکنیم. برای صنایعی که مطالعه‌ توجیهی (FS) و نرخ بازده داخلی (IRR) واقعی دارند، مجوزهای بی‌نام صادر کردیم. این مجوزها مصداق بارز عملیاتی‌سازی تسهیل‌گری و تبدیل شعار به عمل است؛ یعنی سرمایه‌گذار با مراجعه به منطقه، زمین و طرحی آماده با تمام مجوزهای قانونی دریافت می‌کند و تنها باید نام خود را اضافه کند.

همچنین قوانین مربوط به اجاره‌ زمین را اصلاح کرده‌ایم و تعاملات با سرمایه‌گذار را بهبود بخشیده‌ایم تا با حداقل اصطکاک، سرمایه‌گذاری به‌طور عملی محقق شود.

در همین ایام جنگ و پیش از آن، بیش از ۱۰۰ میلیون دلار سرمایه‌گذاری در منطقه ویژه لامرد جذب شده است که نشان‌دهنده‌ جذابیت و تحقق شعار تا عمل است. امیدواریم در سال جدید این رقم را به میزان قابل‌توجهی افزایش دهیم.