تازه ها
مسئولان و فعالان حوزه پرستاری از حال بد این حرفه میگویند / مهاجرت یا خانهنشینی
مسئولان عالی وزارت بهداشت و فعالان حوزه پرستاری حال بد حرفه پرستاری را، به دلایلی همچون فشارهای کاری شدید، کمبود نیروی انسانی، مهاجرت، خانهنشینی و بیانگیزه بودن پرستاران برای ادامه کار تأیید میکنند.
به گزارش بازارکار،بهتازگی عباس عبادی، معاون پرستاری وزارت بهداشت در حاشیه افتتاحیه نخستین اجلاس هیئتمدیرههای سازمان نظام پرستاری سراسر کشور در مشهد گفته است: سال گذشته هزار و ۸۰۰ پرستار ترک شغل کرده، ۸۰۰ نفر استعفا داده و ۳۸۰ پرستار نیز از کشور مهاجرت کردند.
وسوسه مهاجرت
مقایسه دستمزد پرستاران در دیگر کشورها حتی اگر روی کاغذ باشد برای خیلیها وسوسهانگیز است.
گفته میشود حقوق پرستارانی که به عمان مهاجرت کردهاند، ۶ برابر حقوق یک پرستار در ایران است یا در قطر پرستاران ماهانه ۱۱ تا ۱۶ هزار ریال قطری دریافت میکنند که معادل ۱۳۰ تا ۲۰۰ میلیون تومان ایران است. حقوق پرستاران در عربستان هم ۹ تا ۱۳ هزار ریال سعودی متغیر است که معادل ۱۰۰ تا ۱۴۵ میلیون تومان است.
حقوق پرستاران در کشورهای اروپایی هم بسیار بالاتر از پرستاران ایرانی است؛ در آلمان پرستاران به طور متوسط ۲هزارو۵۰۰ تا ۳هزارو۵۰۰ یورو در ماه دریافت میکنند؛ یعنی معادل ۱۵۰ تا بالای ۲۰۰ میلیون تومان. در کشورهایی مثل سوئد و نروژ پرستاران ۳هزارو۵۰۰ تا ۵هزار یورو دریافت میکنند.
دبیرکل خانه پرستار برای نشان دادن تفاوت دستمزد پرستاران ما و دیگر کشورها میگوید: همسر یکی از پرستاران ایرانی که به دانمارک رفته است به من میگفت: خانم من پرستار است و ۳ هزار یورو یعنی ۳۰۰ میلیون تومان ماهانه حقوق میگیرد و کار خود من هنوز درست نشده است و زندگی ما با حقوق همسرم اداره میشود، برخی دیگر از پرستاران ایرانی هم که به دانمارک رفتهاند تا پیش از درست شدن کارشان اموری مثل آشپزی را انجام میدهند و ۶ هزار یورو حقوق میگیرند.
شریفیمقدم وضعیت پرستاری کشور را بهشدت بحرانی میداند و خاطرنشان میکند: خود مسئولان وزارت بهداشت میگویند سالانه هزارو۸۰۰ پرستار ترک شغل میکنند. بخشی از پرستاران هم به سراغ مشاغلی که حتی درآمد کمتری دارند، میروند که البته راحتتر از پرستاری است.
ادعایی غیرقابل قبول
دبیرکل خانه پرستار کشور به قدس میگوید: درحال حاضر ۵۰ تا ۶۰ هزار پرستار ترک شغل کرده و خانهنشین شدهاند، چراکه به گفته آنها کار کردن در شرایط سخت، طاقتفرسا و پر از استرس با حقوق ۱۵ میلیون تومان هیچ توجیهی ندارد.
برخی مسئولان وزارت بهداشت سعی دارند وضعیت پرستاری را آن گونه تعریف کنند که نمایانگر کاهش مهاجرت پرستاران باشد در حالی که این گونه نیست.
به نظر میرسد اشاره شریفیمقدم، متوجه ادعای اخیر عبادی، معاون پرستاری وزارت بهداشت باشد که گفته است: «تعداد پرستاران متقاضی مهاجرت برای دریافت گواهی در سال ۱۴۰۲ حدود ۲ هزار نفر بود؛ اما در سال ۱۴۰۳ به کمتر از هزارو۳۰۰ نفر کاهش یافته است». ادعایی که علاوه بر دبیرکل خانه پرستار، برخی دیگر از فعالان و کنشگران نیز آن را مورد نقد قرار میدهند.
سیدمحمد علوی، فعال صنفی حوزه سلامت در همین خصوص تصریح میکند: بسیاری از مهاجرتها در قالب مسیرهای غیرمستقیم، از جمله روادیدهای تحصیلی، دورههای زبان تخصصی و برنامههای تطبیق مدرک انجام میشود، بنابر این کاهش آمار درخواست گواهی از سازمان نظام پرستاری لزوماً به معنای افت علاقه یا توقف مهاجرت نیست، بلکه حاکی از چرخش استراتژیک پرستاران به روشهای کمهزینهتر، سریعتر و کمریسکتر مهاجرتی است.
وی با تحلیل تجربه پرستاران ایرانی مهاجر در کشورهایی مثل دانمارک، آلمان، سوئد و کانادا اضافه میکند: برخلاف ادعای مطرحشده، شواهد میدانی و مطالعات کیفیِ منتشرشده در برخی نشریات نشان میدهد بیش از ۶۵درصد پرستاران مهاجر ایرانی در بازه دو تا چهار سال پس از ورود، موفق به اشتغال در پوزیشنهای بالینی یا مدیریتی مرتبط با پرستاری شدهاند.
از سوی دیگر، احمد نجاتیان رئیس سازمان نظام پرستاری کشور در واکنش به این آمار میگوید: این آمار رسمی وزارت بهداشت است و ما به عنوان یک مرجع رسمی، این موضوع را میپذیریم؛ اما بحثی که پیش آمده، این است که با وجود کاهش نسبی مهاجرت نسبت به سالهای گذشته، همچنان روند خروج از حرفه وجود دارد و این مسئله نشاندهنده مشکلاتی در نظام سلامت است. برای حفظ و نگهداشت پرستاران، پیشتر پرستاران برای مهاجرت از شغل خود خارج میشدند. آماری که وزارت بهداشت ارائه داده، نشان میدهد تقریباً بیشتر این افراد، پرستارانیاند که دارای رابطه استخدامی رسمی بودهاند.
یعنی پرستاران رسمی و معتبر وزارت بهداشت که اکنون در حال خروج از حرفه خود هستند، پیشتر برای مهاجرت اقدام میکردند، اما امروز ترجیح میدهند در کشور بیکار بمانند یا به مشاغل دیگری غیر از پرستاری مشغول شوند. این وضعیت نشانه خوبی در حوزه نظام سلامت نیست. به عبارت دیگر، نشاندهنده این است که شرایط کاری ما نامناسب است و پرداختها نیز رضایتبخش نیست.
به گفته وی، فردی که تحصیلات دانشگاهی دارد و سالها به دنبال شغل بوده، امروز ترجیح میدهد در خانه بماند و در بیمارستان کار نکند. گاهی اوقات، حقوق و مزایای پایین به گونهای است که فرد اگر کار نکند، از نظر اقتصادی برایش بصرفهتر خواهد بود.
سیدمحمد جمالیان، عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس با هشدار درخصوص افزایش ترک خدمت پرستاران به خانه ملت، میگوید: آمارها نشان میدهد از سال۱۴۰۲ روند استعفای پرستاران افزایش یافته و اگر مجوزهای استخدامی مورد نیاز وزارت بهداشت به موقع تأمین نشود، در آینده نزدیک با مشکلات بیشتری در ارائه خدمات درمانی مواجه خواهیم شد.
به گفته وی، حدود ۳۰ دانشگاه علوم پزشکی کشور از نظر نسبت پرستار به تخت بیمارستانی پایینتر از استانداردهای موجود قرار دارند و این وضعیت میتواند کیفیت خدمات سلامت را تحت تأثیر قرار دهد و فشار دوچندانی به کادر درمان وارد کند.
صندلیهای خالی استخدام
آنطور که عباس عبادی، معاون پرستاری وزارت بهداشت گفته، در آخرین آزمون استخدامی، در ۱۴ دانشگاه علوم پزشکی کشور، میزان استقبال و تقاضا برای جذب پرستار کمتر از ظرفیت و مجوزهای اعلامشده بوده است، موضوعی که باید آن را زنگ هشداری برای نظام سلامت دانست.
دبیرکل خانه پرستار کشور هم میگوید: بسیاری از بیمارستانهای بزرگ مانند امام خمینی (ره) یا بیمارستانی کنار شهدای تجریش که بهتازگی افتتاح شدند، نتوانستند از برخی ظرفیتهایشان استفاده کنند؛ چون پرستاران برای استخدام مراجعه نمیکنند. از سویدیگر وضعیت پرستاری در بیمارستانهای دیگر هم بههیچوجه مناسب نیست. قدرت انتخاب میان پرستاران وجود ندارد و تنها کمیت مهم است و نسبت به کیفیت بیتوجهاند.
به گفته شریفیمقدم، زمانی که برای استخدام ۱۲ هزار پرستار آگهی میدهند، تعداد متقاضیان بهاندازه درخواستها نیست و به همین دلیل آزمون برگزار نمیشود.
احمد نجاتیان، رئیس سازمان نظام پرستاری هم با تأیید این موضوع خاطرنشان میکند: بعضی بیمارستانها بهدلیل کمبود پرستار مجبور به تعطیلی برخی از بخشها میشوند یا نمیتوانند بخشی را افتتاح کنند، درحالیکه آن بخش ساخته و برای آن سرمایهگذاری شده است، اما بهدلیل کمبود پرستار نمیتوانند آن را افتتاح کنند و این مسئله رایجتری است. در بیمارستانها بخش اورژانس، آیسییو، آیسییو کودکان و بستری جراحی راهاندازی شده، اما افتتاح نشده است!
پیامدهای خروج پرستاران از دایره خدمت
به گفته مسئولان وزارت بهداشت خروج هر پرستار از کشور سالی ۴۰ میلیارد ریال ضرر برای کشور به همراه دارد.
کافی است این رقم را به هزینههای صرف شده برای تربیت پرستاران بیکار و خانهنشین و پیامدهای پنهان متأثر از کمبود پرستار در بیمارستانها و مراکز اضافه کنیم.
خروج پرستاران از دایره خدمت به معنای خالی شدن تختهای بیمارستانی از مراقبان دلسوز و در پی آن خستگی بیش از حد کارکنان فداکاری است که در بیمارستانها باقی میمانند و دچار فرسودگی بیش از حد شغلی میشوند و سرانجام در کوتاهمدت پیامدهای پرآسیب کاهش کیفیت خدمات متوجه بیماران و خانوادههای آنها خواهد شد. به همین دلیل باید با درک واقعبینانه و فارغ از نزاع و محاسبات سیاسی، ضرورت توجه به رفع چالشهای پیش روی این گروه از پیادهنظام کارآمد جبهه سلامت را به دستاندرکاران و متولیان یادآور شد.
ارسال نظرات