برگزاری دومین جلسه شورای علمی اندیشکده تحکیم انسجام اجتماعی جهاددانشگاهی

به گزارش بازارکار از روابط‌عمومی جهاددانشگاهی واحد الزهرا (س)، دومین جلسه شورای علمی اندیشکده تحکیم انسجام اجتماعی، امروز سه‌شنبه ۲ تیرماه ۱۴۰۵ با حضور دکتر زهرا سادات مشیر استخاره، دکتر علی منتظری، دکتر حمید پارسانیا، ابراهیم شیرعلی، دکتر اصغر افتخاری، دکتر مرتضی میرباقری، دکتر محمود علیگو، دکتر فاطمه قاسم‌پور و دکتر زهرا نقی‌زاده برگزار شد.

در ابتدای این نشست، دکتر نقی‌زاده، دبیر اندیشکده تحکیم انسجام اجتماعی، گزارشی از فعالیت‌های این اندیشکده از مهرماه ۱۴۰۴ تا خردادماه ۱۴۰۵ ارائه کرد. وی با اشاره به عملکرد ۹ ماهه اندیشکده گفت: از زمان تأسیس تاکنون، ۵۶ سند سیاستی شامل ۱۳ خلاصه سیاستی، ۱۵ جستار سیاستی، ۳ بولتن سیاستی، ۱۰ ترجمه سیاستی، ۱۰ سند گفت‌وگوی سیاستی، ۲ سند راهبردی و یک نمودار سیاستی تولید شده است. همچنین در این مدت، ۵۷ نشست علمی و تخصصی در اندیشکده و واحد‌های جهاددانشگاهی استان‌ها برگزار و جلسات کمیته‌های تخصصی نیز تشکیل شده است.

وی همچنین برنامه‌های آتی اندیشکده را تشریح کرد.

در ادامه جلسه، دکتر علی منتظری، رئیس شورای علمی اندیشکده، با اشاره به چشمگیر بودن فعالیت‌های اندیشکده در این مدت کوتاه، پیشنهاد کرد تا گزارش‌های آن در اختیار دست‌اندرکاران نظام از جمله رؤسای قوا، اعضای مجمع تشخیص مصلحت نظام و شورای عالی انقلاب فرهنگی قرار گیرد.

دکتر مرتضی میرباقری نیز اظهار کرد: بدون اغماض، جهاددانشگاهی در حوزه انسجام اجتماعی پیشرو بوده است. وی تأکید کرد باید با بهره‌گیری از اقدامات انجام‌شده، یک مدل بومی تدوین و در سطح عملیاتی اجرا شود.

به گفته وی، همکاری با ایسپا و استفاده از ظرفیت‌های علمی دانشگاه امام صادق (ع) برای تدوین یک پرسشنامه تخصصی در این حوزه ضروری است.

دکتر اصغر افتخاری با بیان اینکه کار عمیق و گسترده‌ای در این حوزه صورت گرفته است، اظهار کرد: خروجی‌های اندیشکده باید در سه سطح تنظیم شود. سطح نخست، تدوین بسته‌های سیاستی برای مجریان و مسئولان کشور است. سطح دوم، جامعه علمی و دانشگاهی را دربرمی‌گیرد که از طریق کرسی‌های نظریه‌پردازی، تدوین کتاب و انتشار مقالات قابل تحقق است و در سطح سوم نیز باید از طریق تولید محصولات رسانه‌ای، دستاورد‌های اندیشکده برای عموم جامعه تبیین و ترویج شود.

وی همچنین با اشاره به طرح اندیشکده درباره تجربه‌نگاری انسجام اجتماعی در میدان، افزود: این موضوع از اهمیت بالایی برخوردار است و در کنار آن، در حوزه مباحث نظری نیز نیازمند اقدامات ویژه هستیم.

دکتر زهرا مشیر استخاره نیز ضمن ارزشمند خواندن فعالیت‌های اندیشکده تحکیم انسجام اجتماعی، پیشنهاد کرد «پل‌های الگوریتمی» و «پیوند‌های دیجیتال» به‌عنوان یکی از محور‌های مهم فعالیت‌های اندیشکده مورد توجه قرار گیرد.

وی با بیان اینکه پل‌های الگوریتمی می‌توانند در سطوح خرد، میانی و کلان تعریف شوند، تأکید کرد برای تقویت انسجام اجتماعی باید بر سطح میانی تمرکز شود.

به گفته وی، این موضوع در چهار حوزه کاربرد دارد. حوزه نخست، تمرکز بر وطن است. حوزه دوم، آزادی است که از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

وی افزود: آزادی موجود در ایران در بسیاری از نقاط جهان وجود ندارد، اما در روایت‌های رسانه‌ای بازتاب دیگری از آن ارائه می‌شود و توجه به این موضوع، به‌ویژه از منظر عدالت توزیعی، ضروری است.

مشیر استخاره امنیت را سومین حوزه مهم دانست و گفت: این موضوع باید در قالب مشروعیت نهادی مورد بررسی قرار گیرد.

وی افزود: در شرایط کنونی، حس امنیتی که از جهان دیجیتال منتقل می‌شود، در بسیاری از موارد به انسان تنها، احساس فرسودگی می‌دهد.

وی مدیریت تغییرات را چهارمین حوزه عنوان کرد و گفت: نپذیرفتن تغییرات یا پذیرش دیرهنگام آنها می‌تواند کشور را در موضع ضعف قرار دهد. همچنین توجه به شمولیت هویتی، بهره‌گیری از ظرفیت‌های افراد و تأکید بر اشتراکات اجتماعی، می‌تواند به افزایش سرمایه اجتماعی کمک کند.

وی با تأکید بر نقش شبکه‌های اجتماعی در تحولات اجتماعی افزود: این شبکه‌ها امروز تأثیر عمیقی بر جامعه گذاشته‌اند و حتی روابط والدین و فرزندان را نیز تحت تأثیر قرار داده‌اند؛ از این رو طراحی الگوی همبستگی دیجیتال مبتنی بر سطح میانی، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

دکتر حمید پارسانیا نیز با اشاره به فعالیت‌های انجام‌شده در مدت کوتاه فعالیت اندیشکده، آن را یک «اندیشکده پیشران» توصیف کرد که می‌تواند زمینه شکل‌گیری اندیشکده‌های جانبی و گسترش گفت‌و‌گو‌های جدی در سطح جامعه را فراهم کند.

وی افزود: تفاوت‌های هویتی و بومی جامعه ایرانی با جوامع غربی ایجاب می‌کند که الگوی نظریه‌پردازی متناسب با شرایط خود را طراحی کنیم. انسجام اجتماعی همواره در نسبت با «دیگری» معنا پیدا می‌کند؛ چه در صدر اسلام و چه در جنگ اخیر، مفهوم «دیگری» نقش مهمی در شکل‌گیری انسجام اجتماعی داشته است.

پارسانیا همچنین توجه به سطح فراملی و مفهوم امت واحده را از ظرفیت‌های امیدبخش این حوزه دانست و تصریح کرد: ترسیم این افق نیازمند بازنویسی تاریخی متناسب با ظرفیت‌های موجود است. وی در پایان از آمادگی مجموعه قم برای همکاری‌های بین‌بخشی در این زمینه خبر داد.

در ادامه، دکتر فاطمه قاسم‌پور ضمن قدردانی از اقدامات انجام‌شده، اظهار کرد: در حوزه ادبیات پژوهش، فعالیت‌های ارزشمندی صورت گرفته است و می‌توان از فرمایشات رهبر شهید انقلاب اسلامی، به‌ویژه پس از جنگ ۱۲ روزه، در تبیین ابعاد مختلف انسجام اجتماعی بهره گرفت.

وی افزود: در ادبیات علمی معمولاً انسجام اجتماعی از منظر دانشگاهی مورد بررسی قرار می‌گیرد، در حالی که در ایران، انسجام اجتماعی مورد نظر نظام حکمرانی نیز اهمیت ویژه‌ای دارد. در حال حاضر، انسجام اجتماعی در میان عموم مردم به خوبی شکل گرفته و لازم است برای ایجاد اجماع سیاسی میان نخبگان کشور نیز تلاش بیشتری صورت گیرد.

قاسم‌پور همچنین طرح بررسی الزامات قانونی انسجام اجتماعی را یکی از طرح‌های راهگشای اندیشکده دانست و تأکید کرد: باید الزامات قانونی لازم برای جلوگیری از اقدامات افرادی که به اختلافات اجتماعی دامن می‌زنند و انسجام اجتماعی را تضعیف می‌کنند، تدوین و اجرایی شود.