بازار کار آینده به «مهارت قابل اثبات» نیاز دارد، نه صرفاً مدرک

به گزارش بازارکار،هادی محمدی، مدرس آینده‌پژوهی و سناریونویسی و مدرس دانشگاه، در گفت‌و‌گو با ایسنا، با اشاره به مهارت‌های مورد نیاز بازار کار در افق پنج تا ۱۰ سال آینده، اظهار کرد: مزیت رقابتی افراد دیگر در داشتن اطلاعات خلاصه نمی‌شود، بلکه توانایی سازگاری با تغییرات، یادگیری مستمر و خلق ارزش در کنار هوش مصنوعی، مهم‌ترین سرمایه نیروی کار آینده خواهد بود.

وی افزود: آینده‌پژوهی به جای ارائه یک پیش‌بینی قطعی، روند‌های کلانی مانند توسعه هوش مصنوعی، تغییرات اقلیمی، سالمندی جمعیت، جهانی‌شدن دیجیتال، تحول الگو‌های اشتغال و گسترش اقتصاد پلتفرمی را بررسی می‌کند و بر همین اساس می‌توان مهارت‌های مورد نیاز آینده را شناسایی کرد.

محمدی، یادگیری مادام‌العمر را یکی از مهم‌ترین این مهارت‌ها دانست و گفت: چرخه عمر مهارت‌ها کوتاه‌تر از گذشته شده و افراد ناگزیر خواهند بود در طول زندگی حرفه‌ای خود، دانش و توانمندی‌های خود را به‌طور مستمر به‌روز کنند و در صورت نیاز، مسیر شغلی خود را تغییر دهند.

وی، با تأکید بر اینکه آینده متعلق به افرادی است که بتوانند از هوش مصنوعی برای افزایش بهره‌وری، تصمیم‌گیری و نوآوری استفاده کنند، ادامه داد: در کنار آن، مهارت‌هایی مانند تفکر سیستمی، حل مسائل پیچیده، سواد داده، آینده‌نگری، ارتباط مؤثر، کار تیمی، کارآفرینی و تاب‌آوری نیز بیش از گذشته اهمیت خواهند داشت.

اقتصاد دیجیتال؛ فرصتی برای اشتغال بدون مهاجرت

مدرس آینده‌پژوهی و سناریونویسی و مدرس دانشگاه با بیان اینکه اقتصاد دیجیتال دیگر به شهر‌های بزرگ محدود نیست، اظهار کرد: امروز بیش از هر زمان دیگری، موفقیت در این حوزه به مهارت، شبکه ارتباطی و دسترسی به اینترنت وابسته است، نه صرفاً محل زندگی؛ از این رو جوانان استان‌هایی مانند کردستان نیز می‌توانند بدون مهاجرت، برای بازار‌های ملی و حتی بین‌المللی ارزش‌آفرینی کنند.

وی با اشاره به ظرفیت‌های بومی کردستان افزود: محصولاتی مانند خشکبار، عسل، گیاهان دارویی، صنایع دستی، پوشاک محلی و برخی محصولات کشاورزی، در صورت بهره‌گیری از ابزار‌های دیجیتال، می‌توانند از طریق برندسازی، فروش مستقیم و حذف واسطه‌ها ارزش افزوده بیشتری ایجاد کنند.

محمدی، صادرات خدمات دیجیتال را یکی دیگر از فرصت‌های مهم پیش‌روی جوانان دانست و گفت: برنامه‌نویسی، طراحی گرافیک، تولید محتوا، تدوین ویدئو، ترجمه، تحلیل داده و بازاریابی دیجیتال از جمله خدماتی هستند که محدود به یک منطقه جغرافیایی نیستند و افراد می‌توانند از محل زندگی خود به مشتریان سراسر کشور و حتی خارج از ایران خدمات ارائه دهند.

وی همچنین گردشگری دیجیتال، کشاورزی هوشمند، آموزش آنلاین و توسعه پلتفرم‌های بومی را از دیگر ظرفیت‌های اقتصاد دیجیتال برشمرد و تصریح کرد: اگر بخواهیم سه حوزه راهبردی برای آینده کردستان را معرفی کنیم، تجارت هوشمند محصولات بومی، صادرات خدمات دیجیتال و مبتنی بر هوش مصنوعی و همچنین گردشگری مبتنی بر اقتصاد تجربه، از مهم‌ترین فرصت‌های پیش‌روی استان خواهند بود.

مهارت، معیار اصلی بازار کار آینده

محمدی با بیان اینکه بازار کار در پنج سال آینده بیش از هر زمان دیگری به «مهارت قابل اثبات» نیاز خواهد داشت، گفت: پاسخ به این پرسش که مدرک مهم‌تر است یا مهارت، مطلق نیست، اما روند‌های موجود نشان می‌دهد نمونه‌کار، تجربه عملی و توانایی حل مسئله بیش از گذشته مورد توجه کارفرمایان قرار خواهد گرفت.

وی افزود: توسعه هوش مصنوعی، فشار‌های اقتصادی و گسترش اقتصاد پلتفرمی موجب شده است کارفرمایان بیش از گذشته به بهره‌وری و توانایی انجام کار توجه کنند و در بسیاری از مشاغل، نمونه‌کار و رضایت مشتری از مدرک دانشگاهی اهمیت بیشتری پیدا کند.

این مدرس آینده‌پژوهی و سناریونویسی با اشاره به شرایط استان کردستان اظهار کرد: جوانان می‌توانند با یادگیری مهارت‌هایی مانند برنامه‌نویسی، تحلیل داده، طراحی، تولید محتوا، فروش آنلاین و بازاریابی دیجیتال، بدون نیاز به مهاجرت، برای شرکت‌ها و مشتریانی در نقاط مختلف کشور و حتی خارج از کشور فعالیت کنند.

وی در عین حال تأکید کرد: مدرک دانشگاهی همچنان در حرفه‌هایی مانند پزشکی، حقوق، برخی رشته‌های مهندسی و تعدادی از مشاغل دولتی شرط ورود است، اما حتی در این حوزه‌ها نیز موفقیت در گرو تقویت مهارت‌های تخصصی، دیجیتال و ارتباطی خواهد بود.

برنامه‌ریزی برای آینده، نه دنیای گذشته

محمدی، مهم‌ترین اشتباه جوانان در انتخاب مسیر شغلی را برنامه‌ریزی برای «دنیای دیروز» به جای «آینده‌های محتمل» دانست و گفت: بسیاری از افراد به جای تمرکز بر مهارت‌های ماندگار، تنها به دنبال انتخاب یک شغل هستند، در حالی که ممکن است مشاغل تغییر کنند، اما مهارت‌هایی مانند حل مسئله، تحلیل داده، مذاکره، مدیریت پروژه و کار با هوش مصنوعی همچنان ارزشمند باقی بمانند.

وی، وابسته کردن آینده شغلی به یک مسیر مشخص را از دیگر خطا‌های رایج عنوان کرد و افزود: موفقیت الزاماً در استخدام دولتی، مهاجرت یا انتخاب یک رشته خاص خلاصه نمی‌شود و آینده‌پژوهی بر انعطاف‌پذیری، یادگیری مستمر و داشتن گزینه‌های متنوع برای مواجهه با تغییرات تأکید دارد.

این مدرس دانشگاه در پایان خاطرنشان کرد: شاید یکی از مهم‌ترین اشتباهات برخی جوانان در استان‌هایی مانند کردستان این باشد که منتظر تغییر بازار کار محلی بمانند، در حالی که فناوری، امکان حضور در بازار‌های گسترده‌تر را بدون ترک محل زندگی فراهم کرده است و این فرصت می‌تواند مسیر تازه‌ای برای اشتغال و کارآفرینی ایجاد کند.