اجرای مدل تأمین مالی مشاغل خرد زنان

به گزارش بازارکار به نقل از «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ از روابط عمومی معاونت امور زنان و خانواده ریاست جمهوری، پس از مأموریت زهرا بهروزآذر معاون رئیس‌جمهور در امور زنان و خانواده به چهار شهرستان خوزستان، طرح تأمین مالی خرد زنان این مناطق با شکل‌گیری ۵۰ گروه خودیار و پوشش حدود ۸۰۰ نفر، به مرحله ارزیابی نتایج نهایی و بررسی امکان توسعه رسیده است.

این طرح در پی مصوبه سفر استانی رئیس‌جمهور به خوزستان در بهمن‌ماه ۱۴۰۳ و حضور زهرا بهروزآذر معاون رئیس‌جمهور در امور زنان و خانواده، به عنوان نماینده ویژه رئیس‌جمهور در شهرستان‌های لالی، اندیکا، رامهرمز و رامشیر شکل گرفت.

بهروزآذر در جریان این مأموریت، از نزدیک مسائل و ظرفیت‌های زنان این چهار شهرستان را بررسی کرد و ضرورت توجه به توانمندسازی اقتصادی زنان و ایجاد ساز و کاری متناسب با شرایط این مناطق در دستور کار قرار گرفت.

معاونت امور زنان و خانواده با همراهی فرمانداری‌های چهار شهرستان و مؤسسه تاک، مجموعه‌ای با سابقه در طراحی و اجرای مدل تأمین مالی خرد و بانکداری پیوندی، اجرای این مدل را در خوزستان دنبال کرد. این تجربه با توجه به شرایط و ظرفیت‌های محلی چهار شهرستان، در قالب برنامه‌ای برای تأمین مالی خرد، توانمندسازی معیشتی و افزایش بانک‌پذیری زنان کم‌درآمد و آسیب‌پذیر به اجرا درآمد.

اکنون گزارش پیشرفت این طرح به‌صورت مستمر ارائه می‌شود و آخرین گزارش عملکرد آن با حضور معاون رئیس‌جمهور در امور زنان و خانواده در نشستی بررسی شد؛ نشستی که در آن، روند شکل‌گیری گروه‌های خودیار، میزان پوشش زنان، حرکت گروه‌ها به سمت فعالیت اقتصادی و عملکرد تسهیلات مورد بررسی قرار گرفت.

در فاز نخست اجرای طرح، ۵۰ گروه خودیار زنان در چهار شهرستان تشکیل شده است؛ ۱۰ گروه در لالی، ۱۵ گروه در اندیکا، ۱۱ گروه در رامهرمز و ۱۴ گروه در رامشیر، این گروه‌ها در مجموع حدود ۸۰۰ نفر را تحت پوشش قرار داده‌اند.

اجرای مدل تأمین مالی خرد بانوان /پیوند سرمایه اجتماعی زنان با نظام مالی رسمی

بانکداری پیوندی؛ پیوند سرمایه اجتماعی زنان با نظام مالی رسمی

مدل بانکداری پیوندی با هدف فراهم کردن دسترسی زنان کم‌درآمد و آسیب‌پذیر به خدمات مالی خرد، با تکیه بر سرمایه اجتماعی، پس‌انداز و اعتبارسنجی گروهی، میان گروه‌های خودیار و نظام مالی رسمی کشور پیوند ایجاد می‌کند.

در این مدل، زنان کم‌درآمد و آسیب‌پذیر به دلیل نداشتن اعتبار مالی، وثیقه یا ضامن از نظام مالی حذف نمی‌شوند؛ بلکه با اتکا به سرمایه اجتماعی و سواد مالی خود و در قالب گروه‌های خودیار وارد نظام مالی رسمی کشور می‌شوند، گروه خودیار نیز یک نهاد محلی کوچک و پس‌اندازمحور است که به عنوان واسطه‌ای میان اعضا و شبکه رسمی بانکی عمل می‌کند.

این مدل ساختاری است که در هند به صورت «سندیکا» شکل گرفته و در ایران با عنوان شبکه یا کانون توسعه یافته است و بانکداری پیوندی در واقع پیوند مالی میان سازمان‌های مالی رسمی، از جمله بانک‌ها و نهاد‌های مالی محلی غیررسمی یا نیمه‌رسمی مانند گروه‌های خودیار است.

در اجرای این مدل در کشور، تاکنون پنج هزار گروه خودیار در ۲ هزار روستا و محله تشکیل و توانمندسازی شده و حدود ۹۰ هزار زن و جوان در برنامه عضویت داشته‌اند که ۹۲ درصد آنان را زنان تشکیل می‌دهند، همچنین حدود ۳۰۰ تسهیلگر در سطوح استانی، شهرستانی و محلی در شبکه تسهیلگری این مدل فعالیت می‌کنند.

از دیگر دستاورد‌های این مدل، فراهم کردن زمینه عرضه و فروش اینترنتی محصولات گروه‌های خودیار و توسعه دسترسی آنان به خدمات مالی است و این مدل در سطح بین‌المللی نیز مورد توجه قرار گرفته و از جمله دستاورد‌های آن می‌توان به کسب رتبه ششم در میان ۱۹ طرح در EXPO ۲۰۱۵ ایتالیا، عضویت در شبکه اروپایی تأمین مالی خرد (e-MFP)، دریافت حمایت صندوق بین‌المللی توسعه کشاورزی (IFAD) و اجرای مدل ایرانی در سوریه با حمایت این صندوق اشاره کرد.

این تجربه در برنامه‌های مختلف داخل کشور نیز توسعه یافته و وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و سازمان بهزیستی در استان‌های مرزی، زمینه تشکیل ۶۰۰ گروه را فراهم کرده‌اند.