از ساختن آینده تا عبور از بحران؛ دو کتاب تازه دکتر سید محمد مقیمی

به گزارش بازارکار، دو اثر تازه دکتر سید محمد مقیمی، استاد دانشگاه تهران، با عناوین «مدیریت توسعه و پیشرفت اسلامی ایرانی» و «بحران‌شناسی و مدیریت بحران»، از سوی انتشارات سازمان جهاد دانشگاهی تهران منتشر شد. این دو اثر با رویکردی علمی، میان‌رشته‌ای و کاربردی، به دو مسئله راهبردی یعنی ترسیم مسیر پیشرفت پایدار و اسلامی ـ ایرانی و شناخت، پیشگیری و مدیریت بحران‌های پیچیده معاصر می‌پردازند.

کتاب «مدیریت توسعه و پیشرفت اسلامی ایرانی» تألیف دکتر سید محمد مقیمی، استاد دانشگاه تهران، اثری علمی و تحلیلی در حوزه مدیریت، سیاست‌گذاری و توسعه است که با نگاهی میان‌رشته‌ای به بازخوانی مفهوم توسعه و پیشرفت می‌پردازد و در هفت فصل تدوین شده است.

این اثر تلاشی است برای ارائه نگاهی جامع به آینده توسعه ایران؛ نگاهی که در آن رشد اقتصادی، عدالت، رفاه انسانی، توانمندی علمی و فناوری، حکمرانی شایسته و تعالی معنوی در مسیر تحقق پیشرفت پایدار به یکدیگر پیوند می‌خورند و  می‌کوشد میان نظریه‌ها و تجربه‌های جهانی توسعه و ظرفیت‌های فکری، فرهنگی و ارزشی ایران و آموزه‌های اسلامی پیوندی روشمند برقرار کند. نویسنده با عبور از تلقی صرفاً اقتصادی از توسعه، ابعاد انسانی، اجتماعی، فرهنگی، سیاسی، نهادی، فناوری و معنوی پیشرفت را در منظومه‌ای جامع مورد توجه قرار داده است. در این کتاب، مبانی مفهومی و نظری توسعه، شاخص‌های توسعه، نظریه‌های معاصر، چالش‌های نهادی و اداری و نقش حکمرانی در تحقق پیشرفت بررسی می‌شود. همچنین جایگاه علم، فناوری، نوآوری، کارآفرینی و اقتصاد دیجیتال در فرایند توسعه پایدار و ارتقای توانمندی‌های جامعه تحلیل شده است. بازخوانی اندیشه‌های امام خمینی(ره) و آیت‌الله خامنه‌ای درباره پیشرفت و تبیین ظرفیت‌های الگوی اسلامی ـ ایرانی، از محورهای متمایز این اثر به شمار می‌آید. کتاب در ادامه، توسعه اقتصادی و فناوری، توسعه سیاسی و قانونی و توسعه اجتماعی ـ فرهنگی را به‌عنوان ابعاد مکمل و درهم‌تنیده پیشرفت مورد بررسی قرار می‌دهد. رویکرد کتاب، تلفیقی از دانش علمی روز، تجربه‌های جهانی، الزامات بومی و مبانی ارزشی است و از این منظر می‌تواند در سیاست‌گذاری و مدیریت توسعه ایران مورد استفاده قرار گیرد. این اثر برای استادان و دانشجویان رشته‌های مدیریت و علوم اجتماعی و نیز پژوهشگران، مدیران، سیاست‌گذاران و علاقه‌مندان به مسائل توسعه و پیشرفت، منبعی تحلیلی و کاربردی فراهم می‌آورد.

کتاب «بحران‌شناسی و مدیریت بحران» تألیف دکتر سید محمد مقیمی، استاد دانشگاه تهران، اثری علمی و کاربردی در ۱۵ فصل است که با هدف فهم، تحلیل و مدیریت بحران در جهان پیچیده و پرمخاطره معاصر تدوین شده است.
این اثر با عبور از نگاه صرفاً واکنشی به بحران، آن را پدیده‌ای ساختاری، چندبعدی و متأثر از عوامل نهادی، اجتماعی، فناورانه، طبیعی و انسانی می‌داند. کتاب با رویکردی میان‌رشته‌ای، دانش مدیریت بحران را با یافته‌های علوم اجتماعی، رفتاری، سیاسی، مهندسی و مطالعات الهیاتی پیوند می‌دهد. در پنج فصل نخست، به مفهوم‌شناسی بحران، گونه‌شناسی بحران‌ها و بلایا، بحران‌شناسی به‌مثابه دانشی میان‌رشته‌ای، روند تطور بحران‌ها و رویکرد قرآنی به بحران پرداخته شده است. فصل‌های ششم تا هشتم، چرخه حیات بحران و ابعاد و ویژگی‌های بحران‌های طبیعی و اجتماعی را بررسی می‌کنند و زمینه لازم برای فهم فرایند مدیریت بحران را فراهم می‌سازند. فصل‌های نهم تا سیزدهم به حکمرانی بحران، رهبری بحران، مدیریت بحران سازمانی، ارتباطات بحران و سخنگویی بحران اختصاص دارند و ابعاد مدیریتی و عملیاتی مواجهه با بحران را تبیین می‌کنند. دو فصل پایانی نیز به مدیریت ریسک و تاب‌آوری اختصاص یافته‌اند که به‌ترتیب بر پیشگیری و کاهش مخاطرات و توانایی بازگشت، سازگاری و بازسازی پس از بحران تمرکز دارند. از ویژگی‌های برجسته کتاب، پیوند نظام‌مند میان نظریه و عمل از طریق نمونه‌های واقعی، موردکاوی‌ها، پرسش‌نامه‌ها، چک‌لیست‌های ارزیابی، ابزارهای سنجش و الگوهای تصمیم‌گیری است. این اثر می‌تواند برای دانشجویان و استادان مدیریت و علوم اجتماعی و همچنین مدیران، کارشناسان، پژوهشگران و فعالان حوزه حکمرانی و مدیریت بحران، منبعی علمی و کاربردی باشد. «بحران‌شناسی و مدیریت بحران» می‌کوشد نگاه به بحران را از «واکنش اضطراری» به «عقلانیت راهبردی» ارتقا دهد و با تأکید بر یادگیری، پیشگیری، مدیریت ریسک و تاب‌آوری، زمینه را برای ساخت سازمان‌ها و جوامعی آماده‌تر و تاب‌آورتر در برابر بحران‌های آینده فراهم سازد.