ارائه پیشنهادات کاربردی در مسیر حل مسائل واقعی صنعت برق؛ حاصل فرصت مطالعاتی در جامعه و صنعت

به گزارش بازارکار از روابط عمومی وزارت علوم، دکتر حمیدرضا بهرامی با اشاره به دستاورد‌های این فرصت مطالعاتی اظهار کرد: این فرصت مطالعاتی فراتر از یک ارتباط مقطعی، به ایجاد یک کانال ارتباطی پایدار و ساختاریافته میان دانشگاه صنعتی قم و نیروگاه قم منجر شد که می‌تواند زیرساختی برای همکاری‌های بلندمدت دانشگاه و صنعت باشد.

وی افزود: این ارتباط، زمینه حضور مستمر دانشجویان در فضای واقعی کار، انجام بازدید‌های علمی، کارآموزی‌های تخصصی و تعریف پایان‌نامه‌ها و رساله‌های کاربردی بر اساس نیاز‌های نیروگاه را فراهم کرده است.

عضو هیئت علمی دانشگاه صنعتی قم همچنین گفت: این همکاری به تعریف و اجرای پروژه‌های تحقیقاتی مشترک با استفاده از ظرفیت و بودجه صنعتی منجر شد که هدف آنها حل مسائل واقعی صنعت برق و بومی‌سازی بخشی از دانش فنی مورد نیاز نیروگاه است.» وی برگزاری نشست‌ها و کارگاه‌های مشترک، تبادل تجربه میان اساتید و متخصصان صنعت، جذب اعتبارات پژوهشی مشترک و انعقاد تفاهم‌نامه‌های همکاری را از دیگر نتایج این تعامل عنوان کرد.

بهرامی درباره دستاورد‌های فردی این فرصت مطالعاتی نیز گفت: حضور یک‌ساله در نیروگاه قم، نگاه من را از یک رویکرد صرفاً تئوری‌محور به یک نگاه مسئله‌محور و صنعت‌گرا تغییر داد. در این دوره، رفتار واقعی تجهیزات، سیگنال‌های ابزار دقیق و فرآیند‌های عملیاتی را از نزدیک مشاهده کردم و مفاهیم تخصصی را در قالب پدیده‌های واقعی صنعتی تجربه کردم.

وی افزود: مواجهه با نوسانات شبکه، افت راندمان و هشدار‌های سیستمی، توانایی من در عیب‌یابی سیستماتیک را تقویت کرد و آشنایی با تجربیات اپراتورها، تعمیرکاران و مهندسان باسابقه نیز دانش و تجربه ارزشمندی در زمینه مدیریت بحران و تصمیم‌گیری در شرایط اضطراری در اختیارم قرار داد.

بهرامی با اشاره به آشنایی با ابعاد مختلف فعالیت در صنعت اظهار کرد: در این دوره مشخص شد که صنعت صرفاً با دانش فنی اداره نمی‌شود و عواملی مانند محدودیت‌های بودجه‌ای، زمان‌بندی تعمیرات، ایمنی، قوانین بهره‌برداری و تعاملات میان‌بخشی نیز در تصمیم‌گیری‌های صنعتی نقش دارند.» وی شکل‌گیری ارتباط حرفه‌ای با مدیران و کارشناسان نیروگاه را نیز زمینه‌ساز همکاری‌های تخصصی و پروژه‌های مشترک آینده دانست.

عضو هیئت علمی دانشگاه صنعتی قم مهم‌ترین دستاورد حضور خود در واحد عملیاتی نیروگاه قم را تعریف مجموعه‌ای از طرح‌های کاربردی عنوان کرد و گفت: در طول این دوره، شش طرح با هدف پاسخ به مسائل واقعی نیروگاه پیشنهاد شد که برخی از آنها مورد استقبال و پیگیری واحد‌های تخصصی قرار گرفت.

وی در تشریح این طرح‌ها اظهار کرد: یکی از طرح‌ها با موضوع بهبود انتقال تجربه و افزایش رضایتمندی متخصصان، بر ثبت و انتقال دانش ضمنی نیرو‌های باسابقه به نیرو‌های جوان تمرکز داشت که با استقبال مدیریت منابع انسانی مواجه شد و پیشنهاد شد در قالب دستورالعمل داخلی اجرایی شود.

عضو هیأت علمی دانشگاه صنعتی قم افزود: طرح دیگر، ارزیابی فنی و اقتصادی جایگزینی سیستم فاگ با مدیا برای خنک‌کاری هوای ورودی با هدف کاهش هزینه‌های تعمیر و نگهداری و مصرف آب بود که به عنوان یکی از اولویت‌های پژوهشی نیروگاه مطرح شد.

وی همچنین از ارائه طرح استفاده از هوش مصنوعی برای پیش‌بینی عملکرد نیروگاه خبر داد و گفت: در این طرح، توسعه ابزاری مبتنی بر یادگیری ماشین برای تخمین توان خروجی، راندمان و عمر باقی‌مانده تجهیزات بر اساس داده‌های تاریخی پیشنهاد شد که به دلیل قابلیت توسعه به داشبورد مدیریتی، مورد توجه مدیران فنی قرار گرفت و پیشنهاد شد مرحله نمونه‌سازی آن اجرا شود.

بهرامی ادامه داد: طرح بهبود عملکرد کندانسور هوایی با استفاده از سیستم فاگ در روز‌های گرم تابستان نیز با هدف افزایش توان تولیدی و جلوگیری از کاهش بار در دوره‌های اوج مصرف ارائه شد و اکنون در مرحله مطالعات شبیه‌سازی و طراحی اولیه قرار دارد.

وی طرح تبدیل نیروگاه به سیستم تولید همزمان برق و حرارت (CHP) برای تأمین گرمایش شهرک‌های پردیسان و پرنیان را از دیگر طرح‌های ارائه‌شده عنوان کرد و گفت: این طرح به عنوان موضوعی کلان و فرابخشی با حضور ذی‌نفعانی همچون نیروگاه، شهرداری، راه و شهرسازی و شرکت گاز مطرح شده و مدیرعامل نیروگاه بر انجام امکان‌سنجی جامع فنی، اقتصادی و زیست‌محیطی آن تأکید کرده است.

عضو هیئت علمی دانشگاه صنعتی قم شبیه‌سازی سیکل نیروگاه با استفاده از نرم‌افزار‌های تخصصی را ششمین طرح عنوان و اظهار کرد: ایجاد یک مدل کامپیوتری دقیق از سیکل ترکیبی نیروگاه می‌تواند به پیش‌بینی عملکرد در شرایط مختلف و عیب‌یابی سریع‌تر کمک کند و به عنوان زیرساخت علمی برخی پروژه‌های دیگر نیز مورد استفاده قرار گیرد.

بهرامی درباره الزامات توسعه فرصت‌های مطالعاتی در جامعه و صنعت گفت: «برای اجرای مؤثر فرصت‌های مطالعاتی باید ترکیبی از مشوق‌های مالی، شغلی و زیرساختی در نظر گرفته شود و سازوکاری ایجاد شود که استاد و صنعت هر دو از نتایج همکاری منتفع شوند.» وی اختصاص بخشی از بودجه پژوهشی دستگاه‌های صنعتی به پروژه‌های مشترک، کاهش موقت بار آموزشی، اختصاص فضای کاری در صنعت، امتیاز برای ارتقای مرتبه علمی و فراهم کردن زمینه استمرار همکاری را از جمله مشوق‌های مؤثر عنوان کرد.

وی تأکید کرد: زمانی که استاد اطمینان داشته باشد حضور او در صنعت با بودجه واقعی، حمایت لجستیکی و چشم‌انداز همکاری بلندمدت همراه است، فرصت مطالعاتی می‌تواند از یک دوره تشریفاتی به یک سرمایه‌گذاری مؤثر برای دانشگاه و صنعت تبدیل شود.

بهرامی در ادامه با اشاره به تأثیر این تجربه بر برنامه‌های علمی آینده خود گفت: این فرصت مطالعاتی مسیر پژوهشی من را به سمت مسائل واقعی صنعت برق، از جمله بهینه‌سازی مصرف آب، افزایش راندمان نیروگاه در تابستان، هوشمندسازی و تولید همزمان برق و حرارت هدایت کرده است.

وی افزود: آشنایی با داده‌های واقعی، چالش‌های عملیاتی و محدودیت‌های اجرایی موجب شده است مقالات، پایان‌نامه‌ها و طرح‌های پژوهشی آینده را به گونه‌ای طراحی کنم که علاوه بر ارزش علمی، قابلیت اجرا در نیروگاه‌ها و واحد‌های صنعتی را نیز داشته باشند.

عضو هیئت علمی دانشگاه صنعتی قم در پایان خاطرنشان کرد: این تجربه باعث شد از این پس هر پژوهش را با یک پرسش اساسی آغاز کنم: این تحقیق چه مسئله‌ای را از صنعت حل می‌کند؟