همایش تأمین مالی از طریق ابزارهای مالی اسلامی صکوک در اتاق بازرگانی اصفهان برگزار شد

به گزارش بازارکارصنعتی اصفهان از روابط عمومی اتاق بازرگانی اصفهان، در این همایش ظرفیت‌های صکوک به‌عنوان یکی از ابزارهای تأمین مالی اسلامی، مزایای استفاده از آن برای بنگاه‌های اقتصادی، هزینه‌های انتشار اوراق، نقش ارکان مختلف و شیوه‌های ضمانت این ابزار مورد بررسی و تشریح قرار گرفت.

اقتصاد برای تداوم حرکت به سرمایه نیاز دارد

علی صفرنوراله، رئیس کمیسیون سرمایه‌گذاری و تأمین مالی و عضو هیأت‌رئیسه اتاق بازرگانی اصفهان، اقتصاد را یکی از ارکان اصلی هر جامعه دانست و اظهار کرد: عملکرد صحیح اقتصاد، تأثیر مستقیمی بر زندگی مردم و فعالیت‌های اقتصادی دارد و اختلال در کارکردهای آن می‌تواند پیامدهای خود را در بخش‌های مختلف جامعه نشان دهد.

وی افزود: ادامه مطلوب چرخه اقتصادی نیازمند سرمایه است و سرمایه‌گذاری و بهره‌گیری از منابع موجود در جامعه از الزامات گردش اقتصادی محسوب می‌شود. از این رو باید برای جذب و هدایت این منابع به سمت فعالیت‌های مولد برنامه‌ریزی کرد.

صفرنوراله ادامه داد: تجربه‌های گذشته نشان داده است که اعتماد سرمایه‌گذار به فعالیت اقتصادی و اطمینان از حفظ اصل سرمایه و دریافت سود، اهمیت زیادی دارد. امروز نیز ایجاد این اعتماد می‌تواند ظرفیت قابل توجهی برای هدایت سرمایه‌های مردم به سمت فعالیت‌های اقتصادی فراهم کند.

وی با اشاره به نقش بانک‌ها در تأمین مالی فعالان اقتصادی گفت: با توجه به محدودیت‌های موجود در زمینه سرمایه اجتماعی و اعتماد عمومی، بخش قابل توجهی از مردم و فعالان اقتصادی برای تأمین سرمایه مورد نیاز خود به بانک‌ها مراجعه می‌کنند، در حالی که ظرفیت نظام بانکی به تنهایی پاسخگوی تمامی نیازهای تأمین مالی اقتصاد نیست.

رئیس کمیسیون سرمایه‌گذاری و تأمین مالی اتاق بازرگانی اصفهان با اشاره به ظرفیت‌های بازار سرمایه و ابزارهای مالی افزود: کارگزاری‌ها، بورس و انواع اوراق مالی می‌توانند در تأمین مالی بنگاه‌های اقتصادی نقش‌آفرین باشند. همچنین انتشار برخی اوراق این امکان را فراهم می‌کند که بدون افزایش قابل توجه نقدینگی، بخشی از نیاز فعالان اقتصادی به منابع مالی تأمین شود.

ضرورت سنجش هزینه تأمین مالی متناسب با واقعیت اقتصاد

پویان رحیمی، نایب‌رئیس کمیسیون سرمایه‌گذاری و تأمین مالی اتاق بازرگانی اصفهان، با تأکید بر ضرورت استفاده از ابزارهای متنوع تأمین مالی اظهار کرد: در شرایط تورمی، بررسی هزینه تأمین مالی باید با توجه به نرخ تورم و شاخص‌های واقعی اقتصادی انجام شود و نمی‌توان صرفاً بر مبنای نرخ اسمی، منابع مالی را ارزان یا گران ارزیابی کرد.

وی افزود: باید شرایط واقعی اقتصاد را در نظر گرفت و ابزارهای تأمین مالی را نیز بر همین اساس ارزیابی کرد. پرسش اصلی این است که چه ابزارهایی در اختیار فعالان اقتصادی قرار دارد و استفاده از هر یک چه هزینه‌ای برای آنان به همراه خواهد داشت.

رحیمی با بیان اینکه نظام تأمین مالی ایران همچنان بانک‌محور است، تصریح کرد: در اقتصادهای مختلف، بازار پول، بازار سرمایه و بازار بیمه هر کدام جایگاه و نقش مشخصی در نظام مالی دارند و بازار پول عمدتاً محل انجام تراکنش‌های مالی است؛ با این حال، اقتصاد ایران طی سال‌های گذشته وابستگی قابل توجهی به بانک‌ها داشته و حتی در بخش‌هایی از بازار سرمایه نیز نوعی بانک‌محوری دیده می‌شود.

وی ادامه داد: هزینه‌های مربوط به ارکان مختلف انتشار اوراق یکی از چالش‌های مهم تأمین مالی است. برای نمونه، در برخی ابزارها تعیین رکن ضامن ضرورت دارد و این مسئله می‌تواند بار دیگر فعال اقتصادی را به شبکه بانکی وابسته کند.

نایب‌رئیس کمیسیون سرمایه‌گذاری و تأمین مالی اتاق بازرگانی اصفهان با اشاره به نقش کارگزاری‌ها در این فرآیند گفت: فعالان اقتصادی که قصد استفاده از روش‌های تأمین مالی را دارند، باید شرایط و هزینه‌های کارگزاری‌های مختلف را بررسی و مقایسه کنند؛ زیرا ممکن است یک کارگزاری شرایط یا تخفیف مناسب‌تری ارائه دهد و کارگزاری دیگر برای یک پروژه مشخص، قیمت تمام‌شده پایین‌تری داشته باشد.

صکوک؛ ابزاری برای تأمین منابع مالی بنگاه‌ها

فاطمه لقمانی، رئیس اداره عملیات عرضه خصوصی شرکت مدیریت دارایی مرکزی، در تشریح ظرفیت‌های ابزار مالی اسلامی صکوک اظهار کرد: صکوک اوراق بهاداری با ارزش مالی یکسان و قابل معامله در بازارهای مالی است که نشان‌دهنده مالکیت مشاع دارندگان اوراق در دارایی پایه محسوب می‌شود و می‌تواند به‌عنوان یکی از ابزارهای تأمین مالی بنگاه‌های اقتصادی مورد استفاده قرار گیرد.

وی افزود: صکوک طی چند دهه گذشته در بازارهای مالی به‌عنوان جایگزینی برای اوراق قرضه مطرح شده است. این اوراق دارای ارزش مالی یکسان و قابلیت معامله در بازارهای مالی هستند و مالکیت مشاع دارندگان اوراق نسبت به دارایی پایه‌ای که مبنای انتشار قرار گرفته است را نشان می‌دهند.

لقمانی یکی از مهم‌ترین مزایای صکوک برای متقاضیان تأمین مالی را امکان افزایش نقدینگی عنوان کرد و گفت: این ابزار می‌تواند با مولد کردن دارایی‌هایی که برای شرکت‌ها قابلیت نقدشوندگی مستقیم ندارند، منابع مالی مورد نیاز بنگاه را تأمین کند.

رئیس اداره عملیات عرضه خصوصی شرکت مدیریت دارایی مرکزی درباره نقش ناشر نیز توضیح داد: شرکت مدیریت دارایی مرکزی، شرکت‌های واسط مالی را در قالب شرکت‌های با مسئولیت محدود تأسیس می‌کند و برای هر اوراق، این شرکت‌ها را به بانیان و متقاضیان تأمین مالی اختصاص می‌دهد. در مواردی که انتشار صکوک نیازمند استفاده از نهاد واسط باشد، این نهاد در فرآیند انتشار، نقش ناشر را بر عهده خواهد داشت.

لقمانی در ادامه با تشریح سازوکار ضمانت اوراق گفت: در شرایط عمومی انتشار اوراق، روش‌های مختلفی برای ضمانت وجود دارد و در عرضه خصوصی نیز می‌توان مدل‌های دیگری را به این روش‌ها اضافه کرد.