یک استادیار دانشگاه: اقتصاد دانش‌بنیان مسیر کاهش وابستگی به نفت و حل چالش‌های اقتصادی است

به گزارش بازارکار ، مهدی خرم‌آبادی در گفت‌وگو با ایسنا، با اشاره به نقش اقتصاد دانش‌بنیان در آینده اقتصادی کشور، اظهار کرد: این حوزه می‌تواند جایگزین مناسبی برای درآمدهای نفتی باشد، اما در شرایط فعلی بیش از آنکه به نتیجه نهایی رسیده باشد، در مرحله تکمیل زیرساخت‌ها و شکل‌گیری ظرفیت‌های لازم قرار دارد.

 اقتصاد دانش‌بنیان؛ مسیر ایجاد درآمدهای پایدار

وی افزود: ایران در سال‌های اخیر گام‌های مهمی در ایجاد اکوسیستم دانش‌بنیان برداشته است و وجود نزدیک به ۱۰ هزار شرکت دانش‌بنیان و فناور، بیش از ۴۵ پارک علم و فناوری و حدود ۶۰۰ مرکز رشد، ظرفیت قابل توجهی برای توسعه این بخش ایجاد کرده است.

این استادیار دانشگاه پیام نور خرم‌آباد تصریح کرد: اقتصاد دانش‌بنیان از دو مسیر می‌تواند وابستگی به نفت را کاهش دهد؛ نخست از طریق تکمیل زنجیره ارزش نفت و گاز و حرکت از خام‌فروشی به سمت تولید محصولات با ارزش افزوده بالاتر و دوم از طریق ایجاد درآمدهای پایدار در حوزه‌هایی مانند داروسازی، فناوری اطلاعات، نانوفناوری و صنایع پیشرفته.

وی ادامه داد: با وجود ظرفیت‌های موجود، اقتصاد دانش‌بنیان هنوز نتوانسته به طور کامل جایگزین نفت شود و برای تحقق این هدف باید موانع ساختاری موجود برطرف شود.

 دانشگاه‌ها باید به سمت حل مسئله حرکت کنند

خرم‌آبادی با اشاره به نقش دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی در حل مسائل اقتصادی کشور، گفت: دانشگاه‌ها با وجود ظرفیت علمی بالا، هنوز نتوانسته‌اند به پایگاه اصلی ارائه راهکارهای عملی برای مشکلات اقتصادی تبدیل شوند و این ظرفیت به دلیل موانع ساختاری به طور کامل مورد استفاده قرار نگرفته است.

وی افزود: شکاف میان دانشگاه، دولت و صنعت موجب شده است بسیاری از پژوهش‌ها به مرحله اجرا نرسند و دانشگاه‌ها نتوانند نقش مؤثر خود را در توسعه اقتصادی ایفا کنند.

این استاد دانشگاه با اشاره به ظرفیت علمی کشور اظهار کرد: ایران با برخورداری از تعداد قابل توجهی مرکز آموزش عالی و جایگاه مناسب در تولید علم، از سرمایه انسانی ارزشمندی برخوردار است، اما برای تبدیل این ظرفیت به ثروت و حل مسائل واقعی جامعه، نیازمند تغییر رویکرد هستیم.

خرم‌آبادی، تغییر شاخص‌های ارزیابی دانشگاهی از «تعداد مقالات» به «حل مسئله»، ایجاد نظام مسئله‌یابی و اصلاح ساختار تأمین مالی پژوهش‌ها را از مهم‌ترین اقدامات مورد نیاز دانست.

وی تأکید کرد: دانشگاه باید از یک مجموعه آموزش‌محور به دانشگاهی مسئله‌محور و پاسخگو تبدیل شود تا بتواند به عنوان اتاق فکر کشور، راهکارهای عملی برای چالش‌های اقتصادی ارائه دهد.

سه راهکار برای رونق تولید و اشتغال پایدار

استادیار دانشگاه پیام نور خرم‌آباد در ادامه با اشاره به راهکارهای عملی برای رونق تولید و ایجاد اشتغال پایدار، گفت: نخستین اقدام، تأمین مالی هدفمند و اصلاح دسترسی بنگاه‌های کوچک و متوسط به سرمایه در گردش است.

وی افزود: دولت باید با همکاری نظام بانکی، خطوط اعتباری ویژه‌ای برای بنگاه‌های کوچک و متوسط تعریف کند، زیرا این واحدها در شرایط بی‌ثباتی اقتصادی با محدودیت جدی در تأمین مالی مواجه هستند.

خرم‌آبادی، اصلاح محیط کسب‌وکار و کاهش فشارهای مالی و اداری بر تولیدکنندگان را دومین راهکار عنوان کرد و گفت: فرآیندهای پیچیده اداری، هزینه‌های سربار و فشارهای نامتوازن مالیاتی، توان فعالیت بسیاری از بنگاه‌های اقتصادی را کاهش داده است.

وی ادامه داد: حمایت از واحدهای تولیدی، بازنگری در سیاست‌های مالیاتی و ایجاد مشوق برای بنگاه‌هایی که اشتغال خود را حفظ می‌کنند، می‌تواند فرصت بازسازی و ادامه فعالیت را برای بخش تولید فراهم کند.

خرم‌آبادی، تقویت صادرات غیرنفتی و تکمیل زنجیره ارزش را سومین راهکار دانست و اظهار کرد: حرکت به سمت صادرات محصولات با ارزش افزوده بالا، ایجاد ثبات در سیاست‌های ارزی، تسهیل فرآیندهای صادراتی و جلوگیری از خام‌فروشی می‌تواند هم درآمد ارزی پایدار ایجاد کند و هم اشتغال بیشتری به همراه داشته باشد.