تجریشی: برخی رشته‌ها فارغ‌التحصیل بیکار بیشتری تولید می‌کنند

به گزارش  بازارکار از آنا، گسترش هوش مصنوعی و تغییر ماهیت بسیاری از فعالیت‌های تخصصی، ضرورت بازنگری در ساختار آموزش عالی و نحوه تربیت نیروی انسانی را بیش از گذشته مطرح کرده است. از برنامه‌نویسی و تحلیل داده گرفته تا امور حقوقی و حسابداری، ابزارهای هوش مصنوعی در حال تغییر بخشی از فرآیندهایی هستند که پیش‌تر به نیروی انسانی متخصص نیاز داشتند.

در همین راستا، مسعود تجریشی، رئیس دانشگاه صنعتی شریف، از تشکیل سه کارگروه در این دانشگاه برای بررسی آینده آموزش عالی در عصر هوش مصنوعی خبر داد و گفت این تحولات می‌تواند ساختار برخی دانشکده‌ها، رشته‌ها و مشاغل را تغییر دهد.

هوش مصنوعی ساختار برخی مشاغل و دانشکده‌ها را تغییر می‌دهد

تجریشی با اشاره به توانایی ابزارهای هوش مصنوعی در انجام بخشی از فعالیت‌های تخصصی اظهار کرد: ممکن است در آینده برخی دانشکده‌ها با ساختار فعلی خود دیگر وجود نداشته باشند یا نیازهایی که امروز برای آنها نیروی انسانی تربیت می‌کنیم، از سوی شرکت‌ها مطرح نشود.

وی افزود: در حوزه برنامه‌نویسی ممکن است تعداد مهندسانی که صرفاً کدنویسی می‌کنند کاهش پیدا کند و در مقابل، افرادی مورد نیاز باشند که بتوانند خروجی هوش مصنوعی را با زبان و نیازهای کسب‌وکار تطبیق دهند.

رئیس دانشگاه صنعتی شریف با بیان اینکه «مشاغل الزاماً به‌طور کامل حذف نمی‌شوند، بلکه جابه‌جا می‌شوند»، گفت: یکی از وظایف دانشگاه این است که خلأهای جدید بازار کار را شناسایی و نیروی انسانی مورد نیاز آینده را تربیت کند.

تشکیل سه کارگروه در دانشگاه شریف

تجریشی از تشکیل سه کارگروه برای بررسی جایگاه هوش مصنوعی در آینده آموزش خبر داد و گفت این کارگروه‌ها حدود دو ماه است فعالیت خود را آغاز کرده‌اند.

به گفته وی، بررسی آینده آموزش، شناسایی ابزارهای هوش مصنوعی قابل استفاده در دانشگاه و بررسی نحوه بهره‌گیری از این فناوری در فرآیند آموزش از جمله محورهای فعالیت این کارگروه‌هاست.

وی همچنین از برگزاری جلسات آموزشی برای اعضای هیئت علمی و خرید یک پلتفرم هوش مصنوعی برای ایجاد زیرساخت حرفه‌ای‌تر در دانشگاه خبر داد.

رئیس دانشگاه شریف با اشاره به برنامه‌های آموزشی این دانشگاه گفت: بیش از یک میلیون نفر از طریق دوره‌ها و برنامه‌های مختلف با مباحث هوش مصنوعی آشنا شده‌اند و تلاش می‌کنیم این فناوری را از یک موضوع صرفاً دانشگاهی خارج کرده و به فضای کسب‌وکار و صنعت وارد کنیم.

شرکت‌ها ممکن است خودشان نیروی انسانی مورد نیاز را آموزش دهند

تجریشی با اشاره به تغییر الگوی جذب نیروی انسانی در برخی کشورها گفت: شرکت‌های بزرگ ممکن است به این نتیجه برسند که به جای جذب فارغ‌التحصیل دارای مدرک مشخص، نیروی مورد نیاز خود را جذب و برای نیاز مشخص بنگاه آموزش دهند.

وی افزود: در چنین شرایطی، الزاماً به دنبال فردی با مدرک لیسانس حسابداری، فناوری اطلاعات یا حتی هوش مصنوعی نیستند، بلکه نیرویی می‌خواهند که بتواند نیاز مشخص بنگاه را برطرف کند.

وی همچنین با اشاره به آینده رشته‌هایی مانند حسابداری گفت: ممکن است در آینده حساب‌ها به هوش مصنوعی سپرده شود و تنها یک نفر مسئول کنترل و بررسی صحت خروجی آن باشد.

بازنگری رشته‌ها در دستور کار است

رئیس دانشگاه صنعتی شریف با بیان اینکه حذف رشته‌ها به شکل گسترده در دستور کار این دانشگاه نیست، گفت: با توجه به تحولات ایجادشده به واسطه هوش مصنوعی، بازنگری در رشته‌ها و سرفصل‌ها باید بسیار جدی باشد.

تجریشی افزود: موضوعاتی مانند هوش مصنوعی و فناوری کوانتوم مطرح هستند و باید مشخص شود این حوزه‌ها در کدام بخش دانشگاه قرار گیرند، در چه دانشکده‌هایی ارائه شوند و چه سرفصل‌هایی داشته باشند.

وی گفت وزارت علوم نیز از پیشگامی دانشگاه‌هایی مانند شریف در ایجاد رشته‌ها و گرایش‌های جدید استقبال می‌کند و پیش‌بینی کرد در یک سال آینده در حوزه رشته‌های جدید تحولات قابل توجهی رخ دهد؛ هرچند این تحولات الزاماً به معنای حذف رشته‌های موجود نیست.

پیشنهاد ادغام دروس مشابه دانشکده‌ها

تجریشی همچنین از بررسی امکان ادغام دروس دارای همپوشانی بالا در دانشکده‌های مختلف خبر داد و گفت: از معاون آموزشی دانشگاه خواسته‌ام دروسی را که در چند دانشکده ارائه می‌شوند و حدود ۹۰ درصد همپوشانی دارند، شناسایی کند.

وی ادامه داد: ممکن است یک درس در سه دانشکده ارائه شود، در حالی که بخش عمده محتوای آنها یکسان است. می‌توان این دروس را به یک درس تبدیل کرد و سپس برای دانشجویانی که به تخصص بیشتری نیاز دارند، دروس پیشرفته‌تر ارائه داد.

ظرفیت دانشگاه‌ها باید متناسب با نیاز کشور باشد

رئیس دانشگاه شریف با اشاره به وجود صندلی‌های خالی در برخی رشته‌ها گفت: در بسیاری از رشته‌ها حتی در دانشگاه‌های خوب و معتبر، دانشجو وارد نمی‌شود و ظرفیت خالی وجود دارد.

وی تأکید کرد که تعیین ظرفیت دانشگاه‌ها باید با توجه به عواملی مانند منابع، خوابگاه، فضای آموزشی، تعداد اعضای هیئت علمی، نیاز جامعه و سند آمایش سرزمین انجام شود.

تجریشی با اشاره به کاهش جمعیت متقاضی ورود به دوره کارشناسی گفت: جمعیت کشور به سمتی می‌رود که تعداد متقاضیان دوره کارشناسی کاهش پیدا می‌کند و گرایش به مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری افزایش می‌یابد؛ بنابراین ظرفیت‌های دانشگاهی نیز باید متناسب با این شرایط تنظیم شود.

برخی رشته‌ها فارغ‌التحصیل بیکار بیشتری تولید می‌کنند

وی با تأکید بر ضرورت تعیین نیاز واقعی کشور به نیروی انسانی گفت: باید مشخص شود کشور در رشته‌های مختلف و مناطق مختلف به چه تعداد نیروی انسانی نیاز دارد و متناسب با همان نیاز دانشجو تربیت شود.

رئیس دانشگاه صنعتی شریف افزود: اینکه امروز رشته‌هایی مانند حسابداری یا برخی رشته‌های دیگر تعداد زیادی فارغ‌التحصیل بیکار دارند، نشان می‌دهد نتوانسته‌ایم عرضه و تقاضا را تنظیم کنیم و برای این افراد متناسب با ظرفیت تربیت‌شده شغل ایجاد کنیم.

وی همچنین به چالش فارغ‌التحصیلان رشته‌های جدید اشاره کرد و گفت: برخی رشته‌های جدید ایجاد شده‌اند، اما هنوز این رشته‌ها در آیین‌نامه‌ها و مقررات دستگاه‌های مختلف به رسمیت شناخته نشده‌اند.

آمایش آموزش عالی نیازمند تصمیم‌گیری ملی است

تجریشی تأکید کرد: دانشگاه صنعتی شریف نمی‌تواند به تنهایی درباره نیاز کل کشور تصمیم‌گیری کند و وزارت علوم و شورای عالی انقلاب فرهنگی باید این مسئله را در سطح کلان بررسی کنند.

وی گفت باید مشخص شود کشور در سال‌های آینده به چه تعداد نیروی انسانی، در چه رشته‌هایی و در کدام مناطق نیاز دارد و دانشگاه‌ها چگونه باید ظرفیت خود را متناسب با این نیاز تنظیم کنند.

رئیس دانشگاه صنعتی شریف هشدار داد: اگر این برنامه‌ریزی انجام نشود، ممکن است از یک سو با کمبود نیروی متخصص در حوزه‌های حیاتی مواجه باشیم و از سوی دیگر تعداد زیادی فارغ‌التحصیل در رشته‌هایی داشته باشیم که بازار کار متناسب با آنها وجود ندارد.