برنامه تحول دیجیتال وزارت علوم تصویب شد/ حرکت به‌سوی آموزش عالی هوشمند و حکمرانی داده‌مبنا

به گزارش بازارکار از روابط عمومی وزارت علوم، در این جلسه، برنامه تحول دیجیتال وزارتخانه‌های علوم، تحقیقات و فناوری، آموزش‌وپرورش و جهاد کشاورزی به تصویب رسید. همچنین کلیات آیین‌نامه بند «خ» ماده ۱۰۷ قانون برنامه هفتم پیشرفت در زمینه تأمین مالی بخش اقتصاد دیجیتال تصویب شد.

دکتر محمدرضا عارف، معاون اول رئیس‌جمهور، در این نشست با ارزیابی مثبت از روند آموزش و پژوهش اقتصاد دیجیتال در دانشگاه‌ها، این حوزه را از ظرفیت‌های مزیت‌آفرین کشور دانست. وی بر ضرورت شتاب‌بخشی به پیشرفت فناوری‌های نوظهور و هدف‌گذاری برای دستیابی ایران به رتبه نخست منطقه و نقش‌آفرینی مؤثر جهانی تأکید کرد.

معاون اول رئیس‌جمهور همچنین تفکیک مسئولیت سیاست‌گذاری از اجرا را ضروری دانست و بر تمرکز شورا‌های عالی بر تعیین سیاست‌های کلان و واگذاری امور اجرایی به ستاد‌های میانی تأکید کرد.

دکتر حسین سیمایی وزیر علوم، تحقیقات و فناوری نیز در این جلسه با اشاره به اولویت موضوع حکمرانی داده و داده مبنا در وزارت علوم و در تصمیم‌گیری‌ها و سیاست‌گذاری‌های کلان حوزه علم و فناوری، از تشکیل منظم و مستمر جلسات مرتبط با این موضوع در وزارتخانه علوم خبر داد.

برنامه تحول رقومی وزارت علوم در چارچوب بند «خ» ماده ۱۰۷ قانون برنامه هفتم پیشرفت و با رویکردی فرهنگی، راهبردی و مدیریتی تدوین شده است. در این برنامه، تحول دیجیتال به معنای بازطراحی تمام اجزای مأموریتی آموزش عالی، دانشگاه‌ها، پژوهشگاه‌ها و مؤسسات تابعه، شامل آموزش، پژوهش، خدمات به جامعه، مدیریت و تعامل با صنعت است؛ تحولی که با اتکا به حکمرانی داده، خدمات دیجیتال و فناوری‌های نوین، بهبود قابل‌اندازه‌گیری مهارت، خلاقیت، نوآوری و اثرگذاری اقتصادی و اجتماعی را هدف قرار می‌دهد.

تحقق آموزش عالی هوشمند، مأموریت‌محور و عدالت‌محور، جهت‌گیری اصلی این برنامه است. بر همین اساس، ارتقای تجربه دانشجویان، دانش‌آموختگان، اعضای هیئت علمی، پژوهشگران و یاوران علمی، توسعه یادگیری شخصی‌سازی‌شده و مهارت‌های آینده، بازنگری برنامه‌های درسی و تقویت پیوند آموزش و پژوهش با نیاز‌های جامعه و بازار کار در کانون توجه قرار دارد.

این برنامه بر پنج محور راهبردی استوار است: یکپارچگی داده و استقرار حکمرانی داده؛ تحقق هوشمندسازی و حکمرانی داده‌مبنا؛ توسعه و بازنگری زیست‌بوم آموزش، نوآوری و فناوری؛ فرهنگ‌سازی سازمانی و توانمندسازی سرمایه انسانی؛ و ارتقای امنیت سایبری، تداوم خدمات و افزایش تاب‌آوری نظام آموزش عالی.

در حوزه مدیریت و سیاست‌گذاری، استفاده از داده‌های معتبر و به‌هنگام برای تصمیم‌سازی، تخصیص بهینه منابع، رصد نیاز‌های مهارتی و ارزیابی اثربخشی سیاست‌ها پیش‌بینی شده است. بهره‌گیری مسئولانه از هوش مصنوعی نیز با تأکید بر شفافیت، حفاظت از حریم خصوصی، امنیت اطلاعات و نظارت انسانی دنبال می‌شود.

«توسعه سکوی هوشمند خدمات آموزش عالی»، «طراحی و استقرار پایگاه‌های اطلاعات پایه آموزش عالی» و «ایجاد پیشخوان جامع آموزش عالی» از پروژه‌های پیشران این برنامه هستند. این پروژه‌ها با هدف کاهش پراکندگی سامانه‌ها، تسهیل تبادل امن اطلاعات، یکپارچه‌سازی خدمات و تقویت تصمیم‌گیری مبتنی بر داده تعریف شده‌اند.

همچنین، استفاده از ظرفیت دانشگاه‌ها، پژوهشگاه‌ها، پارک‌های علم و فناوری و شرکت‌های دانش‌بنیان برای پاسخ‌گویی به مسائل ملی و تأمین راهکار‌های تحول دیجیتال دستگاه‌های اجرایی، از رویکرد‌های مهم برنامه است. تربیت سرمایه انسانی موردنیاز اقتصاد دیجیتال، توسعه فناوری‌های بومی و تقویت مشارکت بخش خصوصی در تأمین مالی و ارائه خدمات، جایگاه آموزش عالی را در توسعه این اقتصاد تقویت خواهد کرد.

اجرای برنامه با پایش شاخص‌های عملکرد، دریافت بازخورد و بازنگری مستمر همراه خواهد بود. ارتقای کیفیت یادگیری، گسترش دسترسی عادلانه به خدمات، افزایش بهره‌وری، بهبود رضایت ذی‌نفعان و تقویت اثرگذاری دانشگاه‌ها در حل مسائل کشور، معیار‌های اصلی سنجش موفقیت این تحول خواهند بود.