سونامی خاموش هوش مصنوعی به بازار کار رسید؛ کدام شغل‌ها در خطرند؟

به گزارش به گزارش بازارکار به نقل از سروش، هوش مصنوعی به یکی از موتور‌های مهم رشد اقتصاد جهانی تبدیل شده است؛ فناوری‌ای که با جذب سرمایه‌گذاری‌های گسترده در زیرساخت‌ها، به حفظ رشد اقتصاد جهان کمک می‌کند، اما هم‌زمان نگرانی‌هایی جدی درباره آینده مشاغل، درآمد دولت‌ها و شکاف اقتصادی میان کشور‌ها به وجود آورده است.

کریستالینا جورجیوا، رئیس صندوق بین‌المللی پول (IMF)، در نشست‌های سالانه این نهاد و بانک جهانی در بانکوک اعلام کرد که رونق سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های هوش مصنوعی، موجی از تقاضا و سرمایه‌گذاری ایجاد کرده و به اقتصاد جهانی برای حفظ رشد حدود ۳ درصدی کمک کرده است.

به گفته وی، این روند به‌ویژه برای اقتصاد‌های آسیایی که در زنجیره تأمین سخت‌افزار و تجهیزات مورد نیاز هوش مصنوعی نقش دارند، فرصت‌های اقتصادی قابل‌توجهی فراهم کرده است.

هوش مصنوعی چگونه به رشد اقتصاد جهان کمک می‌کند؟

جورجیوا توضیح داد که رونق سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی می‌تواند رشد اقتصاد‌های پیشرفته آسیا را بین ۰.۵ تا یک درصد و رشد اقتصاد‌های نوظهور این قاره را بین ۰.۲ تا ۰.۸ درصد افزایش دهد.

وی تأکید کرد که همین شتاب سرمایه‌گذاری، با وجود فشار‌های ناشی از شوک عرضه انرژی، به حفظ رشد اقتصاد جهانی در سطح حدود ۳ درصد کمک کرده است.

صندوق بین‌المللی پول پیش‌تر در ماه ژوئیه، رشد اقتصادی جهان در سال ۲۰۲۶ را حدود ۳ درصد پیش‌بینی کرده بود و قرار است پیش‌بینی به‌روزشده خود را منتشر کند.

رئیس صندوق بین‌المللی پول همچنین با اشاره به جایگاه آسیا در زنجیره تأمین هوش مصنوعی گفت آمریکا، چین و هند از بازیگران مهم این حوزه هستند و شرکت‌های فعال در ساخت زیرساخت‌های مورد نیاز این فناوری نیز در کشور‌های آسیایی حضور پررنگی دارند.

هشدار بزرگ؛ سرنوشت ۴۰ درصد مشاغل چه می‌شود؟

با وجود آثار مثبت اقتصادی، نگرانی درباره پیامد‌های هوش مصنوعی برای بازار کار همچنان افزایش می‌یابد.

جورجیوا هوش مصنوعی را به «سونامی با حرکت آهسته» تشبیه کرد؛ موجی که به گفته او، پیامد‌های عمیقی برای اشتغال، رشد اقتصادی، آموزش و حتی شیوه درآمدزایی دولت‌ها از طریق مالیات خواهد داشت.

برآورد صندوق بین‌المللی پول نشان می‌دهد که هوش مصنوعی در گذر زمان می‌تواند موجب تقویت، تغییر یا حذف حدود ۴۰ درصد از مشاغل شود.

این موضوع به معنای از بین رفتن قطعی ۴۰ درصد مشاغل نیست، بلکه نشان‌دهنده گستردگی تحولاتی است که این فناوری ممکن است در وظایف شغلی و ساختار بازار کار ایجاد کند.

رئیس صندوق بین‌المللی پول همچنین گفت بررسی‌های اولیه نشان می‌دهد که در حال حاضر، حدود ۱۰ درصد مشاغل آمریکا به مهارت‌های مرتبط با هوش مصنوعی نیاز دارند.

در این میان، مشاغل معمول و تکراری با خطر بیشتری برای کاهش مواجه‌اند؛ در مقابل، توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی می‌تواند تقاضا برای برخی مشاغل در حوزه‌هایی مانند ساخت‌وساز و مراکز داده را افزایش دهد.

نگرانی تازه برای فارغ‌التحصیلان؛ اولین شغل سخت‌تر پیدا می‌شود؟

نگرانی‌ها درباره آینده اشتغال فقط به مشاغل تکراری محدود نیست. تارمان شانموگاراتنام، رئیس‌جمهور سنگاپور، نیز در این نشست نسبت به تأثیر هوش مصنوعی بر فرصت‌های شغلی فارغ‌التحصیلان هشدار داد.

وی تأکید کرد که کاهش تقاضا برای نخستین شغل پس از فارغ‌التحصیلی به مسئله‌ای جدی تبدیل شده و دولت‌ها باید برای مقابله با این روند راهکار‌های مؤثری در نظر بگیرند.

به گفته رئیس‌جمهور سنگاپور، اگر کشور‌ها در برابر این تحول منفعل بمانند، هوش مصنوعی ممکن است شکاف‌های موجود در زمینه رشد اقتصادی و اشتغال را عمیق‌تر کند؛ به‌ویژه میان اقتصاد‌های پیشرفته و کشور‌های در حال توسعه.

این نگرانی نشان می‌دهد که ورود گسترده هوش مصنوعی به محیط‌های کاری، علاوه بر تغییر وظایف کارکنان، ممکن است مسیر ورود نیرو‌های جوان به بازار کار را نیز دگرگون کند.

 نسخه بانک جهانی برای استفاده از هوش مصنوعی

آجای بانگا، رئیس بانک جهانی، نیز بر ضرورت استفاده از ظرفیت‌های هوش مصنوعی برای افزایش بهره‌وری در اقتصاد‌های نوظهور تأکید کرد.

وی گفت بانک جهانی بر استفاده از ابزار‌های هوش مصنوعی کوچک‌تر تمرکز دارد؛ ابزار‌هایی که بدون وابستگی به مدل‌های زبانی بزرگ می‌توانند در حوزه‌هایی مانند کشاورزی، سلامت و آموزش به افزایش بهره‌وری کمک کنند.

چنین رویکردی می‌تواند به کشور‌های در حال توسعه کمک کند تا از مزایای این فناوری بهره‌مند شوند، بدون آنکه تمام فرصت‌های اقتصادی آن صرفاً در اختیار اقتصاد‌های بزرگ و شرکت‌های پیشرو قرار گیرد.

آینده اقتصاد جهان در گرو مدیریت هوش مصنوعی

رونق سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی اکنون به عاملی مهم در حمایت از رشد اقتصاد جهانی تبدیل شده است، اما تداوم این مزایا به نحوه مدیریت پیامد‌های آن بستگی دارد.

از یک سو، توسعه مراکز داده، تجهیزات و زیرساخت‌های پردازشی می‌تواند سرمایه‌گذاری و اشتغال تازه‌ای ایجاد کند؛ از سوی دیگر، تغییر ساختار مشاغل و کاهش فرصت‌های ورود به بازار کار ممکن است فشار بیشتری بر نیروی انسانی، به‌ویژه جوانان و فارغ‌التحصیلان، وارد کند.

بر اساس گزارش رویترز، پیام اصلی مقام‌های حاضر در نشست بانکوک این است که کشور‌ها باید علاوه بر بهره‌گیری از فرصت‌های اقتصادی هوش مصنوعی، برای حفظ فرصت‌های شغلی و جلوگیری از افزایش شکاف میان اقتصاد‌های مختلف نیز برنامه داشته باشند.

در نهایت، هوش مصنوعی می‌تواند به موتور رشد اقتصاد جهان تبدیل شود، اما اگر دولت‌ها برای پیامد‌های آن آماده نباشند، بخشی از نیروی کار ممکن است هزینه این تحول بزرگ را بپردازد.