تازه ها
سهمیه عشایر، استخدام شهری‌ها؛ حکیم‌زاده از چالش ماندگاری معلمان می‌گوید
جذب معلم از میان دانش‌آموزان عشایری، راهکاری است که وزارت آموزش‌وپرورش برای افزایش ماندگاری معلمان در مدارس عشایری دنبال می‌کند. رضوان حکیم‌زاده، معاون آموزش ابتدایی این وزارتخانه، در گفت‌وگوی اختصاصی با «جام‌جم» می‌گوید سهمیه پذیرش دانشگاه فرهنگیان برای مناطق عشایری باید به دانش‌آموزان همین جامعه اختصاص یابد؛ زیرا جذب نیرو‌های غیربومی و درخواست انتقال آنها، تأمین پایدار معلم را با چالش مواجه کرده است.
به گزارش بازارکار به نقل از جام جم آنلاین ،کلاس درس را نمی‌شود همیشه در یک نقطه روی نقشه پیدا کرد. برای دانش‌آموزان عشایری، مدرسه بخشی از مسیری است که خانواده با کوچ طی می‌کند؛ و برای معلمی که قرار است این مسیر را همراهی کند، فقط تخصص کافی نیست؛ شناختن جامعه عشایری و ماندن در آن، بخشی از کار است. مساله مدارس عشایری فقط «کمبود معلم» نیست؛ گاهی معلم هست، اما ماندگار نیست. معلمی که از شهر راهی منطقه عشایری می‌شود، ممکن است با آغاز سال تحصیلی کلاس را تحویل بگیرد، اما چند ماه بعد درخواست انتقال بدهد. نتیجه، سهمیه‌ای است که پر شده، اما مدرسه همچنان با مساله ماندگاری معلم دست‌به‌گریبان است.
وزارت آموزش و پرورش حالا به دنبال تغییر این مسیر است؛ جذب معلم از میان خود دانش‌آموزان عشایری. ایده‌ای که قرار است معلم آینده را از دل همان جامعه‌ای انتخاب کند که قرار است سال‌ها در آن تدریس کند. برای بررسی بیشتر این مساله به صورت اختصاصی با رضوان حکیم‌زاده، معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش، درباره جذب و ماندگاری معلم عشایر، سهمیه‌های این مناطق، ظرفیت سربازمعلم و وضعیت فضا‌های آموزشی مدارس روستایی و عشایری به گفت‌و‌گو نشسته‌ایم.
رضوان حکیم‌زاده، معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش
سوالاتم را اینگونه شروع می‌کنم؛ اخیرا اعلام کرده‌اید که به دنبال جذب معلم از میان دانش‌آموزان عشایری هستید. آیا در مناطق روستایی و عشایری با کمبود معلم مواجهیم؟
بله. موضوع تأمین معلم برای مناطق روستایی و عشایری، به‌ویژه در مناطق عشایری که شرایط خاصی دارند و بخشی از عشایر ما کوچ‌رو هستند، اهمیت زیادی دارد. ما نیازمند افرادی هستیم که به‌عنوان معلم، شناخت درست و دقیقی از بوم عشایر داشته باشند، اقتضائات و سبک زندگی عشایر را بشناسند، تجربه داشته باشند و با درک درست از وضعیت دانش‌آموزان عشایری، برای یادگیری و تربیت آنها تلاش کنند و مهم‌تر از همه، ماندگاری داشته باشند. ما در گذشته «دانشسرای عشایری» داشتیم که از میان خود دانش‌آموزان عشایری، نیرو تربیت می‌شد و این معلمان به دانش‌آموزان عشایری آموزش می‌دادند. این یک تجربه بسیار موفق بود که متأسفانه تداوم پیدا نکرد.
بر همین اساس، مناطق عشایری و روستایی با چه چالش‌هایی مواجهند؟
مشکلی که در سال‌های گذشته داشته‌ایم این است که وقتی جذب نیرو از بوم عشایری نباشد، حتی اگر برای مناطق عشایری انجام شود، عمدتاً دانش‌آموزان شهری این سهمیه را انتخاب می‌کنند؛ صرفاً با هدف استخدام. بعد از استخدام، اولاً شناخت درستی از مناطق عشایری و شرایط خاص دانش‌آموزان ندارند. مشکل دیگر این است که این افراد ماندگاری ندارند. در بدو استخدام، با توجه به ارتباطات و فشار‌هایی که وجود دارد، تلاش می‌کنند به مناطق شهری منتقل شوند و به مناطق عشایری نروند و عملاً سهمیه ما سوخت می‌شود. یا اینکه پس از حضور در منطقه، بعد از یک یا دو سال درخواست جابه‌جایی می‌کنند و آن تعلقی را که باید به مناطق عشایری و دانش‌آموزان عشایر داشته باشند، ندارند. از این جهت، ما این چالش را داریم. ما آموزش می‌دهیم و نیرو را آماده می‌کنیم، اما معلمی که در آنجا به کار گرفته شده، ماندگار نیست. این فرصت می‌تواند برای ما بسیار مفید و مؤثر باشد. تجربه‌های گذشته ما نشان می‌دهد که بهترین مسیر برای تربیت معلم در مناطق عشایری، تربیت معلم از میان خود عشایر است.
شیوه جذب معلمان از میان دانش‌آموزان عشایری چگونه خواهد بود؟
سازوکار، همچون سایر دانش‌آموزان است. دانش‌آموزان پس از اینکه دیپلم خود را می‌گیرند، در همین آزمون‌های سراسری شرکت می‌کنند. طبیعتاً با توجه به شرایط نابرابری که وجود دارد، اکثراً سهمیه‌ای که برای این مناطق در نظر گرفته شده، توسط دانش‌آموزان شهری که در دوران تحصیل امکانات بیشتری داشته‌اند، در اختیار گرفته می‌شود. این موضوع در حالی است که این دانش آموزان نه آمادگی لازم برای اعزام به مناطق عشایری را دارند و نه انگیزه لازم برای ماندگاری در آن مناطق؛ بنابراین پذیرش معلم برای دانشگاه فرهنگیان، برای مناطق عشایری، باید منحصراً از میان دانش‌آموزان عشایری باشد. سهمیه‌ای که برای مناطق عشایری در نظر گرفته شده، باید منحصر به دانش‌آموزان عشایری باشد تا آنها وارد دانشگاه فرهنگیان شوند.
مشکل ماندگاری معلمان در این مناطق چگونه باید حل شود؟
مسیر جذب ما باید اصلاح شود و معلمان باید از بوم عشایر باشند تا ماندگاری داشته باشند. ما در حال حاضر که سال تحصیلی شروع شده، هیچ مشکلی نداریم و ساماندهی هم انجام شده است. اما در طول سال تحصیلی و به‌ویژه در زمان نقل‌وانتقال، درخواست‌های بی‌شماری داریم که همه خواستار خروج از مناطق هستند. به‌خصوص معلمان شهری، به همین دلیل ما را با چالش مواجه می‌کنند. بنابراین، ما با چالش عدم ماندگاری معلمان در مناطق عشایری مواجه هستیم. به دنبال این هستیم که یک سهمیه برای مناطق عشایری در نظر گرفته شود. فرض کنید در یک شهر، مناطق مختلف اعلام نیاز می‌کنند؛ ما هم اعلام می‌کنیم که در مناطق عشایری به معلم نیاز داریم. اما در اینجا محدودیتی وجود ندارد و هر کسی می‌تواند داوطلب شود؛ یعنی اشخاص غیربومی و افرادی که در شهر هستند نیز می‌توانند داوطلب شوند و این کدرشته‌محل را انتخاب کنند. طبیعتاً وقتی این امکان برای همه وجود داشته باشد و پذیرش منحصر و محدود به دانش‌آموزان عشایری نباشد، افرادی انتخاب می‌شوند که عمدتاً شناختی از مناطق عشایری ندارند و انگیزه لازم برای ماندگاری در این مناطق را ندارند. تجربه نشان می‌دهد که این افراد یا در بدو شروع به کار درخواست جابه‌جایی محل خدمت خود را دارند یا بعد از یک سال چنین درخواستی را مطرح می‌کنند.
اما چه میزان ظرفیت سربازمعلم در این مناطق داریم؟
امسال هیچ سهمیه سربازمعلمی اختصاص پیدا نکرد. البته سربازمعلم روش مناسبی برای آموزش در مناطق روستایی و عشایری نیست؛ چون به هر حال این مناطق محرومیت‌های خاص خودشان را دارند و برای اینکه شکاف برابری فرصت‌ها کاهش پیدا کند، اتفاقا باید معلمان آموزش‌دیده به این مناطق بفرستیم. در مناطق شهری، طبیعتاً اگر دانش‌آموز توانمندی‌های اولیه را نداشته باشد، خانواده می‌تواند کمک کند و امکانات متعددی وجود دارد، اما در یک منطقه روستایی یا عشایری، واقعاً خانواده‌ها نیز امکان حمایت ندارند. سربازمعلم به‌طور کلی گزینه مطلوب ما نیست، به‌خصوص در دوره ابتدایی که دوره بنیادین آموزش است و پایه‌های یادگیری در این دوره شکل می‌گیرد. اگر دانش‌آموزان در مناطق کمتر برخوردار، معلمان آموزش‌دیده نداشته باشند، این مسأله باعث می‌شود در سایر مراحل تحصیلی نیز با ضعف یادگیری مواجه شوند.
در حال حاضر در مناطق روستایی و عشایری با مشکل کمبود فضای آموزشی استاندارد مواجهیم؟
نهضت محرومیت‌زدایی از فضا‌های آموزشی و توسعه عدالت آموزشی که آقای رئیس‌جمهور پیگیر آن هستند، اولویت اساسی را به مناطق روستایی و عشایری داده است. خوشبختانه تلاش‌های بسیار خوبی انجام شده و بهبود قابل‌توجهی داشته‌ایم، اما قطعاً تا رسیدن به نقطه مطلوب، باید بیشتر از این تلاش کرد و امیدوار هستیم شرایط بهتری داشته باشیم.
با استناد به ماده ۷۴ قانون تجارت الکترونیک مصوب ۸۲/۱۰/۱۷ مجلس شورای اسلامی، و با عنایت به اینکه سایت صاحب‌خبر مصداق بستر مبادلات الکترونیکی متنی، صوتی و تصویر است، مسئولیت نقض حقوق تصریح شده مؤلفان در قانون فوق از قبیل تکثیر، اجرا و توزیع و یا هر گونه محتوای خلاف قوانین جمهوری اسلامی ایران بر عهده منبع خبر و کاربران است.
ارسال نظرات