مهم‌ترین دستاورد عملی «شیراز اکسپو ۲۰۲۶» چه بود؟ / اهمیت تبدیل تفاهم‌نامه‌ها به قرارداد

به گزارش بازارکار، کریم مجرب در گفت‌و‌گو با ایسنا، در پاسخ به این سؤال که با پایان برگزاری «شیراز اکسپو ۲۰۲۶»، مهم‌ترین دستاورد عملی این رویداد برای افزایش صادرات غیرنفتی فارس چه بوده و چه برنامه‌ای برای حفظ ارتباط با هیئت‌های خارجی و تبدیل این ارتباطات به بازار‌های صادراتی جدید وجود دارد، اظهار کرد: مهم‌ترین دستاورد عملی این رویداد را باید در ایجاد فرصت‌های مستقیم مذاکره میان فعالان اقتصادی فارس و هیئت‌های تجاری خارجی، شناسایی ظرفیت‌های همکاری و فراهم‌شدن زمینه توافق‌های تجاری و سرمایه‌گذاری جست‌و‌جو کرد.

وی افزود: حضور نمایندگان تجاری ۱۴ کشور و اعلام امضای تعداد زیادی تفاهم‌نامه نشان می‌دهد که این رویداد ظرفیت مناسبی برای توسعه ارتباطات اقتصادی استان فراهم کرده است.

مدیرکل صنعت، معدن و تجارت فارس با تأکید بر اینکه افزایش پایدار صادرات غیرنفتی مستلزم تبدیل این ارتباطات به همکاری‌های مستمر و معاملات واقعی است، گفت: برای تحقق این هدف، ابتدا باید اطلاعات هیئت‌های تجاری حاضر، زمینه فعالیت آنها، نیاز‌های وارداتی بازار‌های هدف و توافق‌های شکل‌گرفته به‌صورت منظم ثبت و تحلیل شود. سپس باید برای هر بازار، محصولات دارای مزیت رقابتی استان و الزامات ورود به آن بازار مشخص شود.

مجرب ادامه داد: در گام بعد، ارتباط با طرف‌های خارجی باید از طریق نشست‌های مجازی و حضوری، تبادل اطلاعات فنی و تجاری، ارسال نمونه محصولات، ارائه پیشنهاد‌های قیمت، پیگیری سفارش‌ها و بازدید‌های متقابل ادامه یابد.

تفاهم‌نامه‌ها به‌تنهایی نشان‌دهنده رشد اقتصادی نیستند

مجرب در پاسخ به این سؤال که دومین نمایشگاه توانمندی‌های صادراتی فارس در مقایسه با نخستین دوره، از نظر تعداد هیئت‌های تجاری خارجی، کشور‌های شرکت‌کننده، میزان مشارکت شرکت‌ها و دستاورد‌های اقتصادی چه تفاوت‌هایی داشت، اظهار کرد: دومین دوره نمایشگاه بین‌المللی توانمندی‌های صادراتی و سرمایه‌گذاری فارس، «شیراز اکسپو ۲۰۲۶»، در امتداد تجربه نخستین دوره و با رویکرد تقویت تعاملات تجاری، معرفی ظرفیت‌های تولیدی استان و توسعه ارتباط با بازار‌های بین‌المللی برگزار شد.

وی افزود: مهم‌ترین ویژگی این دوره، تمرکز بیشتر بر ایجاد ارتباط مستقیم میان تولیدکنندگان، صادرکنندگان، سرمایه‌گذاران و هیئت‌های تجاری خارجی بود.

مدیرکل صنعت، معدن و تجارت فارس ادامه داد: بر اساس آمار اعلام‌شده از سوی برگزارکنندگان، در این دوره بیش از ۳۵۰ نفر در قالب هیئت‌های تجاری از ۱۴ کشور حضور داشتند و در پایان نمایشگاه نیز از امضای تفاهم‌نامه‌های متعدد همکاری خبر داده شد که بیانگر گستردگی تعاملات تجاری شکل‌گرفته در این رویداد است.

مجرب تصریح کرد: با این حال، برای مقایسه دقیق دو دوره باید شاخص‌هایی همچون تعداد کشور‌های حاضر، تعداد هیئت‌های خارجی، شمار شرکت‌کنندگان، تعداد نشست‌های تجاری، ارزش توافق‌ها و میزان قرارداد‌های اجرایی در هر دو دوره با روش یکسان محاسبه و ارزیابی شود. بنابراین، صرف افزایش تعداد تفاهم‌نامه‌ها یا حضور هیئت‌های تجاری، به‌تنهایی برای نتیجه‌گیری قطعی درباره رشد اقتصادی نمایشگاه کافی نیست.

وی افزود: ارزیابی نهایی موفقیت این رویداد باید بر اساس میزان تبدیل مذاکرات به قرارداد‌های الزام‌آور، افزایش صادرات واقعی، ورود بنگاه‌ها به بازار‌های جدید و تداوم همکاری‌های تجاری انجام شود. هدف ما این است که «شیراز اکسپو» از یک رویداد معرفی ظرفیت‌ها به بستری مستمر برای توسعه تجارت خارجی استان تبدیل شود.

پیگیری مذاکرات تا مرحله اجرای قرارداد

مدیرکل صنعت، معدن و تجارت فارس در پاسخ به این سؤال که با توجه به حضور هیئت‌های تجاری و سرمایه‌گذاران خارجی در «شیراز اکسپو ۲۰۲۶»، چه تعداد تفاهم‌نامه، قرارداد یا توافق تجاری به امضا رسید و چه سازوکاری برای پیگیری و تبدیل مذاکرات به قرارداد‌های اجرایی و صادرات پایدار در نظر گرفته شده است، اظهار کرد: از نظر اقتصادی و حقوقی باید میان تفاهم‌نامه، پیش‌قرارداد و قرارداد اجرایی تفاوت قائل شد. تفاهم‌نامه معمولاً بیانگر توافق اولیه طرفین برای همکاری است و لزوماً به معنای انجام معامله یا تحقق صادرات نیست.

مجرب افزود: ازاین‌رو، برای اعلام ارزش واقعی دستاورد‌های نمایشگاه باید تعداد توافق‌های نهایی‌شده، ارزش مالی قراردادها، زمان اجرای تعهدات و میزان صادرات تحقق‌یافته به‌صورت جداگانه مشخص شود.

وی ادامه داد: در مرحله پس از نمایشگاه، ضروری است مذاکرات انجام‌شده از طریق یک سازوکار منسجم و قابل ارزیابی پیگیری شود. این سازوکار می‌تواند شامل ثبت اطلاعات هر توافق، تعیین مسئول مشخص برای پیگیری، دسته‌بندی مذاکرات بر اساس کشور و محصول، تعیین زمان‌بندی اقدامات و بررسی مستمر موانع اجرایی باشد.

مجرب با تأکید بر اهمیت هماهنگی میان دستگاه‌های مرتبط با تجارت خارجی بیان کرد: هماهنگی میان دستگاه‌های متولی تجارت خارجی، اتاق بازرگانی، تشکل‌های تخصصی و بنگاه‌های اقتصادی برای رفع موانع بانکی، حمل‌ونقل، بیمه، استاندارد، گمرک و مسائل حقوقی قرارداد‌ها اهمیت اساسی دارد.

مدیرکل صنعت، معدن و تجارت فارس افزود: پیگیری مذاکرات باید تا مرحله امضای قرارداد نهایی، ارسال کالا، دریافت وجه و تکرار سفارش ادامه یابد.

مجرب تأکید کرد: معیار اصلی موفقیت «شیراز اکسپو»، تعداد تفاهم‌نامه‌های امضاشده نیست؛ بلکه میزان تبدیل این تفاهم‌ها به قرارداد‌های قابل اجرا و صادراتی است که ارزش افزوده، اشتغال و درآمد پایدار برای استان ایجاد کند.