حضرت محمد (ص): فاطمه پاره تن من است ، هرکه او را بیازارد مرا آزرده خاطر کرده است و هرکه اورا شاد کند ،‌مرا نیز خوشحال کرده است .شهادت حضرت فاطمه (س) تسلیت باد.

      
خبر فوری
کد خبر : ۱۸۳۲۳۰
با رای دیوان عدالت اداری؛

شرط سنی برای پست‌های سیاسی ابطال شد

دیوان عدالت
ابطال شرط سنی بند ۴ بخش سوم دفترچه راهنمای آزمون استخدام نیروی انسانی وزارت امور خارجه سال ۱۴۰۲
شنبه ۰۲ آبان ۱۴۰۵ - ۱۲:۲۵

شناسنامه رأی

شماره دادنامه ۱۴۰۵۳۱۳۹۰۰۰۱۴۴۴۲۲۳
تاریخ دادنامه ۱۴۰۵/۶/۱۰
شماره پرونده ۰۲۰۷۴۴۸
مرجع رسیدگی هیئت عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی آقای سجاد کریمی پاشاکی
طرف شکایت وزارت امور خارجه
موضوع شکایت و خواسته ابطال بند ۴ بخش سوم شرایط اختصاصی داوطلبان از دفترچه راهنمای آزمون استخدام نیروی انسانی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران سال ۱۴۰۲
نتیجه رأی ابطال شرط سنی مورد اعتراض در خصوص پست‌های سیاسی وزارت امور خارجه
اثر زمانی ابطال درخواست تسری اثر ابطال به زمان تصویب مقرره پذیرفته نشد.
 

گردش کار و دلایل شاکی

شاکی به موجب دادخواستی، ابطال بند ۴ بخش سوم شرایط اختصاصی داوطلبان از دفترچه راهنمای آزمون استخدام نیروی انسانی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در سال ۱۴۰۲ را درخواست کرده و در تبیین خواسته خود، به‌طور خلاصه اعلام کرده است:

 

«تعیین سقف سنی مندرج در بند ۴ مقرره مورد شکایت برخلاف قوانین و مقررات، از جمله تبصره ۵ ماده ۱۱۷ قانون مدیریت خدمات کشوری است.

همچنین مشاغل مندرج در دفترچه آزمون مورد شکایت دربرگیرنده پست‌های سیاسی و اداری هستند؛ لذا در فرض نخست، با توجه به بند (الف) ماده ۴۲ قانون مدیریت خدمات کشوری در موضوع تعیین بازه سنی استخدام دستگاه‌های اجرایی، حکم این ماده بر حکم متناظر در قانون مقررات تشکیلاتی، استخدامی، مالی و انضباطی وزارت امور خارجه مصوب ۱۳۵۲ حاکم بوده و قرینه این حاکمیت نیز استناد طرف شکایت به ماده ۴۴ قانون مدیریت خدمات کشوری در بخش مقدمه دفترچه آزمون است. بنابراین تعیین بازه سنی با بند (الف) ماده ۴۲ قانون مدیریت خدمات کشوری مغایرت دارد؛ موضوعی که در دادنامه شماره ۱۴۰۱۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۱۴۹۱ مورخ ۱۴۰۱/۸/۲۴ و نیز بند ثالثاً دادنامه شماره ۱۴۰۲۳۱۳۹۰۰۰۱۸۳۸۰۲۵ مورخ ۱۴۰۲/۷/۱۸ هیئت عمومی دیوان عدالت اداری مورد تصریح قرار گرفته است.

در فرض دوم، تبصره ۵ ماده ۱۱۷ قانون مدیریت خدمات کشوری، مقررات مربوط به پست‌های سیاسی وزارت امور خارجه را از کلیه احکام قانون مدیریت خدمات کشوری مستثنی می‌کند. بند ۳ ماده ۵ مقررات مربوط نیز داشتن حداقل ۲۱ سال و حداکثر ۳۰ سال تمام را از شروط ورود به خدمت داوطلبان رسته سیاسی اعلام کرده است؛ بنابراین توسعه آن به شرح بند مورد اعتراض، مغایر این مقرره است.

با عنایت به موارد مطرح‌شده و با توجه به لزوم انطباق تفسیر قوانین، به‌ویژه قوانین مصوب پیش از انقلاب، با قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، به نظر می‌رسد فرض نخست به صواب نزدیک‌تر باشد و طرف شکایت امکان تضییق شرط سنی برخلاف ماده ۴۲ قانون مدیریت خدمات کشوری را نداشته باشد؛ چرا که در غیر این صورت، برخی دیگر از احکام عمومی این ماده نیز از شمول این دسته از داوطلبان استخدام خارج خواهد شد و مقرره پیش از انقلاب، تأمین‌کننده نظر قانون‌گذار اساسی و قوانین جمهوری اسلامی نخواهد بود.

بنابراین، ابطال مقرره مورد اعتراض به دلیل مغایرت با احکام قانونی، به‌ویژه ماده ۴۲ قانون مدیریت خدمات کشوری، از تاریخ تصویب درخواست می‌شود.»

متن مقرره مورد شکایت

دفترچه راهنمای آزمون استخدام نیروی انسانی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران سال ۱۴۰۲

مقدمه

با توجه به مجوزهای شماره ۱۰۸۱۵۸ و ۶۶۷۱۳ مورخ ۱۴۰۱/۱۲/۲۴ و ۱۴۰۲/۶/۸ سازمان اداری و استخدامی کشور و در راستای اجرای ماده ۴۴ قانون مدیریت خدمات کشوری و مفاد دستورالعمل نحوه برگزاری امتحان عمومی و تخصصی برای استخدام افراد در دستگاه‌های اجرایی منضم به بخشنامه سازمان به شماره ۱۰۱۲۴۳ مورخ ۱۴۰۱/۱۲/۹ و بر اساس مقررات تشکیلاتی، استخدامی، مالی و انضباطی وزارت امور خارجه، به منظور تأمین نیروی انسانی مورد نیاز، شرایط و ضوابط عمومی و اختصاصی برای استخدام تعداد ۱۲۰ نفر در وزارت امور خارجه به شرح مندرج در این دفترچه اعلام می‌گردد.

بخش سوم: شرایط اختصاصی داوطلبان ـ بند ۴

«بر اساس بند (۳) ماده (۵) مقررات تشکیلاتی، استخدامی، مالی و انضباطی وزارت امور خارجه داشتن حداقل سن بیست و یک (۲۱) سال تمام و داشتن حداکثر سی (۳۰) سال تمام برای استخدام با مدرک تحصیلی کارشناسی، سی و دو (۳۲) سال تمام برای مدرک کارشناسی ارشد و سی و چهار (۳۴) سال تمام برای استخدام با مدرک تحصیلی دکترا.»

مرکز آزمون جهاد دانشگاهی ـ وزارت امور خارجه

 

دفاعیات وزارت امور خارجه

در پاسخ به شکایت، مدیرکل حقوقی بین‌المللی وزارت امور خارجه به موجب لایحه شماره ۶۴۳/۲۰۱۴۳۳۶ مورخ ۱۴۰۳/۱/۳۰، توضیحاتی ارائه کرده است که خلاصه آن به شرح زیر است:

۱- اصلاح شرط سنی برای پست‌های غیرسیاسی

با توجه به این‌که استخدام در پست‌های غیرسیاسی تابع قانون مدیریت خدمات کشوری است، مطابق اصلاحیه منتشرشده در اطلاعیه شماره ۲، شرط سنی داوطلبان استخدام در پست‌های غیرسیاسی مطابق قانون مدیریت خدمات کشوری اصلاح شد و برای اطلاع همگان، فرصت ثبت‌نام نیز ذیل همان اطلاعیه تمدید شد.

۲- ضرورت در نظر گرفتن سن بالاتر برای نیروهای متخصص

از آنجا که استخدام در پست‌های سیاسی وزارت امور خارجه با مدرک کارشناسی از نظر قانونی امکان‌پذیر است، اما با هدف تضمین حداکثر تخصص، نیروی انسانی این وزارتخانه از میان دارندگان مدرک کارشناسی ارشد به بالا انتخاب می‌شوند، لازم است شرایط سنی برای دارندگان مدارک کارشناسی ارشد و دکترا بالاتر در نظر گرفته شود تا جمعیت جوان متخصص فرصت تصدی پست‌های وزارت امور خارجه را از دست ندهند.

۳- انطباق افزایش سن با قوانین استخدامی

با توجه به این‌که سن استخدام در قانون مدیریت خدمات کشوری نسبت به قانون استخدام کشوری بالاتر در نظر گرفته شده است، لازم است ملاحظات مربوط به وضعیت اشتغال نیروی جوان در مورد داوطلبان ورود به رسته سیاسی نیز مدنظر قرار گیرد. بنابراین، از نظر وزارت امور خارجه، افزایش سن ورود به رسته سیاسی با قوانین مادر، از جمله قانون مدیریت خدمات کشوری، انطباق دارد.

۴- اصلاح شرایط سنی با هدف حفظ حقوق داوطلبان

در راستای تضمین حداکثر تطابق با قوانین و مقررات و نیز حفظ حقوق داوطلبان، اصلاحیه مذکور و تنظیم شرایط سنی برای داوطلبان استخدام در هر دو رسته سیاسی و اداری، پس از مذاکره با مقامات دیوان عدالت اداری انجام شده است. اقدام نهایی وزارتخانه نیز طی نامه شماره ۸۲۲/۱۷۴۸۵۱۹ مورخ ۱۴۰۲/۶/۲۲ به معاون قضایی در امور حقوقی، پیشگیری و پژوهش دیوان ارسال شده است.

وزارت امور خارجه با عنایت به توضیحات یادشده، رد شکایت را درخواست کرده است.

تصمیم مقدماتی درباره بخشی از شکایت

با توجه به این‌که به موجب نامه شماره ۸۲۲/۱۷۴۸۵۱۹ مورخ ۱۴۰۲/۶/۲۲ مدیرکل سرمایه انسانی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران اعلام شده است که شرط سنی شرکت در آزمون استخدامی برای شغل‌محل‌های زیر با بند (الف) ماده ۴۲ قانون مدیریت خدمات کشوری منطبق است و موجبی برای رسیدگی وجود ندارد، معاون قضایی دیوان عدالت اداری در امور هیئت عمومی و هیئت‌های تخصصی به موجب دادنامه شماره ۱۴۰۵۳۱۳۹۰۰۰۱۳۳۴۹۷۳۰ مورخ ۱۴۰۵/۵/۲۸ قرار رد شکایت صادر کرد:

  • کارشناس برنامه و بودجه (کد ۶)
  • کارشناس نقشه‌برداری (کد ۸)
  • کارشناس روابط عمومی (کد ۱۴)
  • مترجم (کدهای ۱۵ تا ۲۳)

رأی هیئت عمومی دیوان عدالت اداری

هیئت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۱۴۰۵/۶/۱۰ با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و رؤسا و مستشاران شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی، با اکثریت آرا به شرح زیر رأی صادر کرد.

متن رأی هیئت عمومی

«با توجه به این‌که کارکنان سیاسی و کارمندان شاغل در پست‌های سیاسی وزارت خارجه از شمول قانون مدیریت خدمات کشوری مستثنی هستند و تحت شمول مقررات تشکیلاتی، استخدامی و مالی و انضباطی وزارت امور خارجه مصوب سال ۱۳۵۲ قرار دارند و در بند ۳ ماده ۵ مقررات مذکور حداقل سن استخدام ۲۱ و حداکثر ۳۰ سال پیش‌بینی شده است، لذا شرط سنی پیش‌بینی‌شده در بند ۴ بخش سوم شرایط اختصاصی داوطلبان از دفترچه راهنمای آزمون استخدام نیروی انسانی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در سال ۱۴۰۲ برای پست‌های سیاسی، به جهت این‌که بیش از حداکثر ۳۰ سال را نیز دربرمی‌گیرد و شرط حداکثر سن استخدام را بسته به مقطع تحصیلی متقاضی استخدام متفاوت در نظر گرفته است، خلاف قانون و خارج از اختیار است و مستند به بند یک ماده ۱۲ و ماده ۸۸ قانون دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ ابطال می‌شود.

با اعمال ماده ۱۳ قانون دیوان عدالت اداری و تسری اثر ابطال مقرره مورد شکایت به زمان تصویب آن مخالفت شد. این رأی براساس ماده ۹۳ قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی مصوب ۱۴۰۲/۲/۱۰) در رسیدگی و تصمیم‌گیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل است.»

نتیجه رأی: شرط سنی برای پست‌های سیاسی ابطال شد

هیئت عمومی دیوان عدالت اداری، شرط سنی مقرر در بند ۴ بخش سوم دفترچه آزمون استخدام نیروی انسانی وزارت امور خارجه در سال ۱۴۰۲ را در خصوص پست‌های سیاسی، خلاف قانون و خارج از اختیار تشخیص داد و آن را ابطال کرد.

با این حال، هیئت عمومی با تسری اثر ابطال به زمان تصویب مقرره مخالفت کرد. همچنین موضوع این رأی، شرط سنی مربوط به پست‌های سیاسی است و نباید نتیجه آن بدون بررسی مقررات مربوط، به همه پست‌های غیرسیاسی تعمیم داده شود.

احمدرضا عابدی
رئیس هیئت عمومی دیوان عدالت اداری

ارسال نظرات

captcha