تازه ها
«آزادسازی فناوران» راهبرد طلایی برای جهش اقتصادی است
به گزارش بازارکار از آنا، جهاددانشگاهی به عنوان یکی از اصیلترین مولودهای انقلاب اسلامی، همواره در مرز میان دانش نظری و کاربرد عملیاتی حرکت کرده است؛ نهادی که مأموریت اصلی خود را حل مسائل برزمینمانده کشور و تولید فناوریهای بومی تعریف کرده، اما در سالهای اخیر با چالشهای ساختاری مهمی در حوزه اقتصاد دانشبنیان، تجاریسازی دستاوردها و عبور از مقیاس آزمایشگاهی به صنعت روبهرو بوده است.
از سوی دیگر، تحولات علمی پرشتاب منطقهای، لزوم ورود به فناوریهای کوانتوم، هوش مصنوعی، علوم شناختی و انرژیهای تجدیدپذیر، بازتعریف سازوکارهای این نهاد را بیش از هر زمان دیگری اجتنابناپذیر کرده است.
به همین مناسبت علی منتظری، رئیس جهاددانشگاهی کشور در گفتوگو با خبرنگار گروه دانشگاه خبرگزاری آنا به تشریح جزئیات بیشتر پرداخت که مشروح آن را در ادامه خواهید خواند:
تعاملات فناورانه و صادرات محصولات جهاددانشگاهی با سایر کشورها در حال حاضر در چه وضعیتی قرار دارد و چه موانعی پیش روی این مسیر است؟
صادقانه عرض میکنم؛ ما با کشورهای دیگر «تعامل فناوری» به معنای انتقال و بدهبستان عمیق تکنولوژیک نداشتهایم، اما در حوزه صادرات برخی محصولات خاص، تعاملاتی با کشورهای منطقه و بعضی از کشورهای اسلامی و عربی رقم خورده و دستاوردهایی را در اختیار آنها گذاشتهایم؛ ریشه این مسئله به ساختار درونی جهاددانشگاهی بازمیگردد؛ ساختار ما از ابتدا «اقتصادمحور» تربیت نشده است. معتقدیم اگر قرار به انجام چنین مبادلاتی با اقتضائات تجاری باشد، باید خارج از چارچوبهای اداری جهاددانشگاهی صورت گیرد؛ زیرا ورود سازمانی به این مسائل، مشکلات عدیده تکنیکی، فنی و قانونی ایجاد میکند.
درمبادلات بازرگانی و صادرات با الفبای خاص بازار روبهرو هستیم؛ نمیتوان نخبهای را که در طول سال میلیاردها تومان ارزش افزوده و ثروت خلق میکند، با مقررات اداری راضی نگه داشت و حفظ کرد. اگر بخواهیم در داخل ساختار به این فرد پرداخت مناسب داشته باشیم، مقررات اداری مانع میشود و در صورت پرداخت خارج از مقررات نیز تبعیض و بیعدالتی سنگینی میان اعضا حس خواهد شد. راهحل این است که تولید و بازاریابی محصولات فناورانه از بدنه جهاددانشگاهی جدا شود، در قالب یک شرکت خصوصی یا نیمهخصوصی قرار گیرد، محصولات را از ما تحویل بگیرد و خودش در بازار تجارت کند و منتفع شود. سالها پیش «سازمان تجاریسازی فناوری و اشتغال دانشبنیان» تأسیس شد تا فناوریها را تجاری کند، اما هنوز این مسیر به بلوغ سیستماتیک کامل نرسیده است.
مدل ایدهآل جهاددانشگاهی برای عبور از دستاوردهای آزمایشگاهی و رسیدن به زنجیره صنعتی و ثروتآفرینی پایدار چیست؟
تجاریسازی یعنی اینکه مشتری نهایی، محصول واقعی و تاییدشده را به چشم ببیند. ما در بسیاری از پروژهها فرمول آزمایشگاهی یک دارو یا فناوری را کسب میکنیم، اما سرمایهگذار خرید یک فرمول خام بدون کارخانه و مجوزهای نهایی را قبول نمیکند. برای پر کردن این شکاف، برنامهای در دستور کار داریم که هدف اول آن «چابکسازی سازمانی جهاددانشگاهی» و هدف دوم «آزادسازی فناوران» است. بسیاری از پژوهشگران و فناوران ما امروز در بند مقررات دستوپاگیر اداری گرفتار شدهاند.
معقولترین فرمول این است که خود فناورانی را که خالق یک دستاورد بودهاند، آزاد کنیم تا در قالب شرکتهای مستقل بیرون از جهاددانشگاهی مستقر شوند. ما فناوری را به آنها واگذار میکنیم؛ آنها با الفبای بازار، سرمایهگذار جذب میکنند و به تولید انبوه میرسند. با این مدل، فناور به حق و حقوق شایسته خود میرسد، نهاد جهاد نیز از منافع اقتصادی آن بهرهمند و از حواشی فسادزای مالی حفظ میشود. در حال حاضر نیز محصولاتی نظیر تجهیزات بازرسی فرودگاهی، دکلها، فرستندههای صداوسیما و گیاهان دارویی را به مرحله تجاری رساندهایم، اما برای تعمیم آن به تولید انبوه، نیازمند این پوستاندازی ساختاری هستیم.
در تعامل با دولت چهاردهم و رفع مسائل و ناترازیهای فوری کشور، جهاددانشگاهی در چه محورهایی ورود پیدا کرده است؟
خط مشی همیشگی جهاددانشگاهی در تمام دورهها کمک همهجانبه به دولتها فارغ از گرایشهای سیاسی بوده است؛ از واگذاری فضاهای فیزیکی گرفته تا حل مسائل آنی. در دولت چهاردهم نیز ما تلاش کردیم در گام نخست برای موضوعات حیاتی کشور نظیر مدیریت مصرف و صرفهجویی در انرژی، گفتمانسازی عمومی ایجاد کنیم.
علاوه بر این، در پی تأکیدات و سیاستهای رئیس جمهور (دکتر پزشکیان) مبنی بر توسعه انرژیهای تجدیدپذیر، بخشی از توان علمی و مهندسی خود را به طور خاص به این بخش تخصیص دادیم؛ موضوعی که قبلاً در اولویتهای ما نبود، اما اکنون جهاددانشگاهی علم و صنعت با تمام ظرفیت فنی به عرصه انرژیهای تجدیدپذیر و خورشیدی ورود کرده است. همچنین با استانداران کشور ارتباط هدفمند برقرار کردهایم تا ظرفیتهای سختافزاری و نرمافزاری واحدهای استانی ما بیواسطه در خدمت حل مسائل مدیریتی و اجرایی مناطق قرار گیرد.
با توجه به محدودیتها و تعطیلی دانشگاهها در مقاطع اخیر، رویکرد شما در جذب بدنه دانشجویی و استفاده از ظرفیت جوانان چه بوده است؟
جهاددانشگاهی بدون دانشجو معنایی ندارد. با وجود تعطیلی دانشگاهها و جنگ اخیر، ما درهای جهاد را به روی نسل جدید باز گذاشتیم و از طریق سامانهای نوآورانه به نام «شهر دانشجو» ارتباطمان را حفظ کردیم. فرآیند این سامانه کاملاً برخط و خودکار است؛ متقاضی بدون کاغذبازیهای اداریِ گذشته، خودش ثبتنام میکند و کارت عضویت میگیرد. این عضویتها در سه سطح «افتخاری»، «عادی» و «فعال» تعریف شده که مزایای متفاوتی برای متقاضیان دارد.
باعث خرسندی است که بگویم از مهر ۱۴۰۴ تاکنون، بالغ بر ۲۰ هزار دانشجو به عنوان عضو افتخاری به خانواده جهاددانشگاهی ملحق شدهاند. ما میدان را برای فعالیتهای فرهنگی، ادبی، اجتماعی و علمی آنان فراهم کردهایم تا جوان نخبه ما هویت خود را در خاک وطنش بازبیابد، حس صمیمیت و تعلق به کشور در او تقویت شود و دریابد که برای اثرگذاری و خدمت، نیازی به خروج از مرزها نیست.
مأموریتهای جهاددانشگاهی در لبههای دانش نوین، علوم کوانتوم، هوش مصنوعی و به ویژه مقابله با «جنگ شناختی» دشمن چگونه پیش میرود؟
امروز عرصه نبردها به فناوریهای همگرا، کوانتوم، زیست مصنوعی، هوش مصنوعی و علوم شناختی منتقل شده است. جنگهای اخیر به وضوح نشان داد که معادله قدرت بر مبنای تکنولوژی پیشرفته تغییر میکند. خطرناکترین لایه این تقابل، «جنگ شناختی» است؛ جایی که دشمن ذهن و ادراک جامعه را آماج قرار میدهد تا جای سفید و سیاه را عوض کند و با روایتی مهندسیشده، پیروزی را شکست و شکست را پیروزی جلوه دهد. در چنین نبردی اگر مغلوب شوید، داشتن پیچیدهترین جنگافزارها هم مانع از شکست نخواهد شد.
ما سرمایهگذاری مناسبی در تلفیق هوش مصنوعی و علوم شناختی انجام دادهایم و به رسانههای این نهاد نیز مؤکداً مأموریت دادهایم که ابزار درست بازنمایی واقعیت باشند تا جامعه در «سمت درست تاریخ» بایستد. در حوزه پیوند با نهادهای دانشگاهی نیز تفاهمات ارزشمندی پیگیری شده بود؛ از جمله همکاری کلان در زمینه هوش مصنوعی با دانشگاه آزاد اسلامی که در زمان مدیریت شهید والامقام دکتر طهرانچی ریلگذاری شد و انشاءالله با حضور چهره علمی برجستهای همچون دکتر رنجبر، این همافزاییها و اشتراک امکانات و ظرفیت نیروهای متخصص جهادی در دانشگاه آزاد با قوت تمام استمرار خواهد داشت.
انتهای پیام/
آگهی استخدام
مطالب بیشتر
ارسال نظرات