تازه ها
گزارش بازارکار از رویداد «هوش مصنوعی در تلکام»
هوش مصنوعی در تلکام؛ از تحول شبکه‌های ارتباطی تا خلق فرصت‌های جدید اشتغال و کسب‌وکارهای دانش‌بنیان
رویداد «هوش مصنوعی در تلکام» با حضور فعالان صنعت ارتباطات، مدیران شرکت‌های بزرگ مخابراتی، استادان دانشگاه و پژوهشگران، تصویری از آینده صنعت ارتباطات در عصر هوش مصنوعی ترسیم کرد؛ آینده‌ای که در آن هوشمندسازی شبکه‌ها، کاهش هزینه‌های عملیاتی، توسعه خدمات دیجیتال، تجاری‌سازی فناوری و تربیت نیروی انسانی متخصص، به محورهای اصلی رقابت و تحول تبدیل شده‌اند.
به گزارش خبرنگار بازار کار، هوش مصنوعی به‌سرعت در حال تغییر ساختار صنایع مختلف است و صنعت ارتباطات و فناوری اطلاعات نیز از این تحول تأثیر پذیرفته است. ورود فناوری‌های هوشمند به شبکه‌های مخابراتی، تغییر الگوهای ارائه خدمات، توسعه کسب‌وکارهای دیجیتال و شکل‌گیری نیازهای جدید در بازار کار، ضرورت بازنگری در مدل‌های سنتی فعالیت اپراتورها و شرکت‌های ارتباطی را بیش از گذشته آشکار کرده است.
در چنین شرایطی، برگزاری رویداد دو روزه «هوش مصنوعی در تلکام» در روزهای سیزدهم و چهاردهم آبانماه در دانشگاه علم و فرهنگ جهاد دانشگاهی، فرصتی برای بررسی ابعاد مختلف این تحول و تقویت ارتباط میان دانشگاه، صنعت و زیست‌بوم شرکت‌های دانش‌بنیان فراهم کرد.
این رویداد به همت پژوهشکده فناوری اطلاعات و ارتباطات جهاد دانشگاهی و با حمایت سازمان تجاری‌سازی فناوری و اشتغال دانش‌بنیان (ستفا) برگزار شد و در آن، نمایندگان شرکت ارتباطات زیرساخت، همراه اول، استادان دانشگاه و فعالان حوزه فناوری درباره فرصت‌ها، چالش‌ها و الزامات توسعه هوش مصنوعی در صنعت ارتباطات به بیان دیدگاه‌های خود پرداختند.
هوش مصنوعی؛ پیشران تحول در صنعت ارتباطات
یکی از مهم‌ترین محورهای مطرح‌شده در این رویداد، تغییر ماهیت صنعت مخابرات در پی توسعه هوش مصنوعی بود.
محمدرضا کشاورزی، معاون راهبرد همراه اول، با اشاره به تأثیر گسترده هوش مصنوعی بر صنایع مختلف، تأکید کرد که این فناوری از زیرساخت و شبکه‌های ارتباطی تا ارائه خدمات، تولید محتوا و مدل‌های کسب‌وکار را تحت تأثیر قرار داده است.
از نگاه وی، توسعه هوش مصنوعی اگرچه ممکن است موجب تغییر ماهیت برخی کسب‌وکارهای سنتی شود، اما در مقابل فرصت‌های تازه‌ای برای شکل‌گیری کسب‌وکارهای نوآورانه و اشتغال نیروهای متخصص ایجاد می‌کند.
کشاورزی همچنین به کاربردهای هوش مصنوعی در هوشمندسازی شبکه‌های ارتباطی، بهینه‌سازی فرایندها، کاهش هزینه‌های عملیاتی و ارتقای کیفیت خدمات اشاره کرد و از اقدامات همراه اول در زمینه توسعه مراکز تماس هوشمند، تحلیل داده‌ها، مدیریت باتری سایت‌های ارتباطی و بهینه‌سازی مصرف انرژی سخن گفت.
وی با تأکید بر ظرفیت اپراتورها برای ورود به حوزه‌های فراتر از خدمات سنتی مخابراتی، صنایع برق، تولید و کشاورزی را از جمله بخش‌های مستعد بهره‌گیری از خدمات هوشمند دانست.
این دیدگاه نشان می‌دهد که آینده اپراتورهای ارتباطی صرفاً به توسعه زیرساخت و فروش خدمات ارتباطی محدود نخواهد بود و ارائه راهکارهای هوشمند به سایر صنایع می‌تواند به یکی از زمینه‌های جدید درآمدزایی و توسعه کسب‌وکار تبدیل شود.
از هوشمندسازی شبکه تا کاهش وابستگی به فناوری‌های خارجی
مهدی مشیری، معاون تحقیق و توسعه شرکت ارتباطات زیرساخت، نیز در این رویداد با تأکید بر ظرفیت‌های پژوهشی و فناورانه صنعت ارتباطات، از آمادگی این شرکت برای بررسی ایده‌های فناورانه، حمایت از طرح‌های پژوهشی و تعریف پروژه‌های مشترک با جهاد دانشگاهی خبر داد.
وی فناوری‌هایی مانند هوش مصنوعی و دوقلوی دیجیتال را از حوزه‌های دارای ظرفیت بالای اشتغال‌زایی دانست و بر ضرورت استفاده از توان دانشگاهیان و متخصصان داخلی برای توسعه فناوری‌های مورد نیاز صنعت تأکید کرد.
مشیری با اشاره به تجربه همکاری شرکت ارتباطات زیرساخت با دانشگاه‌های شهید بهشتی، صنعتی امیرکبیر و صنعتی شریف در حوزه‌هایی مانند برق، هوشمندسازی و دوقلوی دیجیتال، خاطرنشان کرد که برخی پروژه‌های مشترک دانشگاهی به تولید ابزارها و نرم‌افزارهایی منجر شده‌اند که اکنون در این شرکت مورد استفاده قرار می‌گیرند.
از دیدگاه وی، ارتباط دانشگاه و صنعت نباید به تولید مقاله و فعالیت‌های نظری محدود شود، بلکه باید نتایج پژوهش‌ها به ابزارها، نرم‌افزارها و محصولاتی تبدیل شوند که قابلیت استفاده عملیاتی در صنعت ارتباطات کشور را داشته باشند.
تأکید بر کاهش وابستگی به تجهیزات و فناوری‌های وارداتی و استفاده از ظرفیت شرکت‌های دانش‌بنیان و نیروهای متخصص داخلی نیز از دیگر محورهای سخنان وی بود.
ستفا و مأموریت تجاری‌سازی فناوری‌های هوش مصنوعی
یکی از موضوعات محوری این رویداد، ضرورت عبور از مرحله ایده و پژوهش و حرکت به سمت تجاری‌سازی فناوری‌های نوین بود.
دکتر حبیب‌الله اصغری، استاد دانشگاه علم و فرهنگ جهاد دانشگاهی، در گفت‌وگو با بازار کار، سازمان تجاری‌سازی فناوری و اشتغال دانش‌بنیان را مجموعه‌ای پیشرو در حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان و توسعه فناوری دانست و بر ظرفیت این سازمان برای فراهم‌سازی بستر تجاری‌سازی فناوری‌های نوین تأکید کرد.
وی کاربرد هوش مصنوعی در کسب‌وکارها و توسعه اشتغال دانش‌بنیان را مصداق واقعی ارتباط دانشگاه و صنعت دانست و اظهار کرد که توسعه مهارت‌های تخصصی در حوزه هوش مصنوعی می‌تواند به افزایش فرصت‌های شغلی فارغ‌التحصیلان دانشگاهی کمک کند.
اصغری با تأکید بر نیاز روزافزون بازار کار به متخصصان هوش مصنوعی، معتقد است توسعه مهارت در این حوزه می‌تواند مسیرهای شغلی متنوعی پیش روی دانش‌آموختگان قرار دهد.
این دیدگاه، یکی از مهم‌ترین ابعاد اقتصادی توسعه هوش مصنوعی را برجسته می‌کند؛ اینکه سرمایه‌گذاری در این فناوری تنها به معنای توسعه ابزارهای جدید نیست، بلکه می‌تواند به شکل‌گیری شرکت‌های نوآور، بازارهای جدید و فرصت‌های شغلی تخصصی منجر شود.
پژوهشکده فناوری اطلاعات و ارتباطات؛ حلقه اتصال پژوهش و نیازهای صنعت
شیرین گیلی، سرپرست پژوهشکده فناوری اطلاعات و ارتباطات جهاد دانشگاهی، نیز در چارچوب محورهای این رویداد، نقش پژوهش و تعامل میان دانشگاه و صنعت را در توسعه فناوری‌های هوشمند مورد توجه قرار داد.
پژوهشکده فناوری اطلاعات و ارتباطات جهاد دانشگاهی به‌عنوان یکی از ظرفیت‌های تخصصی این نهاد، می‌تواند در شناسایی نیازهای فناورانه صنعت ارتباطات، هدایت فعالیت‌های پژوهشی و توسعه راهکارهای کاربردی هوش مصنوعی نقش‌آفرینی کند.
در واقع، توسعه فناوری‌های هوشمند زمانی به نتیجه اقتصادی و صنعتی می‌رسد که میان توان علمی پژوهشگران، نیازهای واقعی شرکت‌های ارتباطی و ظرفیت‌های تجاری‌سازی پیوند برقرار شود.
از این منظر، همکاری میان پژوهشکده‌های جهاد دانشگاهی، دانشگاه‌ها، اپراتورها و شرکت‌های دانش‌بنیان می‌تواند زمینه توسعه فناوری‌های بومی و کاهش فاصله میان پژوهش و بازار را فراهم کند.
معرفی ۱۰ تیم برتر؛ هوش مصنوعی در خدمت مسائل واقعی تلکام
یکی از بخش‌های مهم رویداد، معرفی و تقدیر از ۱۰ تیم برتر بود که طرح‌های خود را در زمینه کاربرد هوش مصنوعی در صنعت ارتباطات ارائه کردند.
طرح‌های منتخب نشان دادند که ظرفیت هوش مصنوعی در صنعت تلکام تنها به چت‌بات‌ها و خدمات پاسخ‌گویی هوشمند محدود نیست و حوزه‌های عمیق‌تری از مدیریت و بهینه‌سازی شبکه‌های مخابراتی را نیز دربرمی‌گیرد.
از جمله طرح‌های برتر می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
کاهش مصرف انرژی در شبکه مخابراتی از طریق پیش‌بینی وضعیت کارکرد سل‌های شبکه؛
پیش‌بینی هوشمند ترافیک و بهینه‌سازی تطبیقی مصرف انرژی مبتنی بر یادگیری تقویتی؛
برنامه‌ریزی هوشمند رادیویی (Smart Radio Planning)؛
سکوی دانش تعامل‌پذیر مبتنی بر مدل‌های زبانی بزرگ؛
بهینه‌سازی اشتراک طیف پویا با استفاده از یادگیری تقویتی؛
پایش و آزمون هوشمند شبکه سیار با پهپادهای خودکار؛
تحلیل هوشمند بسته‌های داده در شبکه‌های مخابراتی؛
ارکستراسیون شبکه و بهینه‌سازی چندعاملی منابع رادیویی؛
مکان‌یابی خودکار و پیش‌بینی عوامل تداخل خارجی در شبکه سیار؛
توسعه راهکار اعتماد صوتی برای صنعت تلکام.
این ۱۰ تیم با دریافت جایزه و لوح تقدیر مورد تجلیل قرار گرفتند.
اهمیت این طرح‌ها در آن است که مستقیماً به بخشی از مسائل عملیاتی صنعت ارتباطات پاسخ می‌دهند؛ از کاهش مصرف انرژی و هزینه‌های نگهداری شبکه گرفته تا افزایش کیفیت خدمات، مدیریت هوشمند منابع و ارتقای امنیت و قابلیت اطمینان شبکه‌ها.
اشتغال دانش‌بنیان؛ دستاورد مهم توسعه هوش مصنوعی
یکی از پیام‌های مشترک مطرح‌شده در سخنان فعالان صنعت و دانشگاه در این رویداد، ظرفیت هوش مصنوعی برای ایجاد فرصت‌های شغلی جدید بود.
توسعه فناوری‌های هوشمند، نیاز به متخصصان حوزه‌های مختلف از جمله علوم داده، یادگیری ماشین، مهندسی نرم‌افزار، امنیت شبکه، پردازش ابری و مدیریت زیرساخت‌های ارتباطی را افزایش داده است.
در کنار این تخصص‌ها، شکل‌گیری کسب‌وکارهای جدید مبتنی بر هوش مصنوعی نیز می‌تواند زمینه فعالیت فارغ‌التحصیلان دانشگاهی و تیم‌های فناور را فراهم کند.
البته بهره‌مندی از این فرصت‌ها مستلزم بازنگری در آموزش‌های دانشگاهی، توسعه مهارت‌های کاربردی، ارتباط نزدیک‌تر دانشگاه با صنعت و فراهم‌کردن بستر حمایت از ایده‌های نوآورانه است.
در این میان، حمایت از پایان‌نامه‌های دانشگاهی، تعریف پروژه‌های صنعتی و ایجاد فرصت مشارکت دانشجویان در فعالیت‌های تحقیق و توسعه شرکت‌ها می‌تواند به کوتاه‌تر شدن فاصله میان تحصیل و اشتغال کمک کند.
آینده تلکام در گرو پیوند فناوری، دانشگاه و بازار
برآیند مباحث مطرح‌شده در رویداد «هوش مصنوعی در تلکام» نشان می‌دهد که تحول صنعت ارتباطات با هوش مصنوعی صرفاً یک تغییر فناورانه نیست، بلکه تحولی اقتصادی، سازمانی و اشتغال‌محور است.
از یک سو، اپراتورهایی مانند همراه اول به دنبال توسعه شبکه‌های هوشمند، کاهش هزینه‌ها و ارائه خدمات جدید به صنایع هستند و از سوی دیگر، شرکت ارتباطات زیرساخت بر استفاده از ظرفیت دانشگاه‌ها برای توسعه فناوری‌های بومی و اجرای پروژه‌های کاربردی تأکید دارد.
در این میان، دانشگاه‌ها و پژوهشکده‌ها وظیفه تربیت نیروی متخصص، تولید دانش و توسعه راهکارهای فناورانه را بر عهده دارند و سازمان تجاری‌سازی فناوری و اشتغال دانش‌بنیان جهاد دانشگاهی می‌تواند با حمایت از ایده‌ها و شرکت‌های نوآور، حلقه اتصال این ظرفیت‌ها به بازار باشد.
با این حال، موفقیت چنین رویکردی به استمرار همکاری‌ها پس از پایان رویداد، تعریف پروژه‌های مشخص، تأمین منابع مالی پژوهش‌های کاربردی، حمایت از تیم‌های منتخب و فراهم‌کردن مسیر ورود محصولات فناورانه به بازار وابسته است.
رویداد «هوش مصنوعی در تلکام» را می‌توان گامی در جهت نزدیک‌تر کردن دانشگاه و صنعت و شناسایی ظرفیت‌های کشور برای توسعه فناوری‌های هوشمند دانست؛ گامی که در صورت تداوم حمایت‌ها و تبدیل ایده‌ها به پروژه‌های اجرایی، می‌تواند به تقویت اقتصاد دیجیتال، توسعه شرکت‌های دانش‌بنیان، کاهش وابستگی فناورانه و ایجاد فرصت‌های شغلی جدید برای نسل متخصص کشور منجر شود.
پیام اصلی این رویداد روشن بود: آینده صنعت ارتباطات تنها با توسعه شبکه‌های سریع‌تر ساخته نمی‌شود؛ بلکه هوشمندی شبکه‌ها، توانمندی نیروی انسانی، تجاری‌سازی دانش و پیوند مؤثر دانشگاه و صنعت، عناصر اصلی شکل‌دهنده تلکام آینده خواهند بود.
گزارش: امیرعلی بینام
ارسال نظرات