تازه ها
تهدید سالمندی، سرمایه انسانی کشور را به خطر می‌اندازد
دبیر علمی همایش ملی تبیین ساختار مطلوب جمعیتی ایران، با هشدار درباره خطر سالمندی در آینده کشور، بر ضرورت گفتمان‌سازی فوری و سیاست‌گذاری مستمر متناسب با تغییر نسل‌ها تاکید کرد و گفت: مسئله جمعیت، مسئله‌ای سیال است و با سیاست‌های گذشته قابل حل نیست.
حجت‌الاسلام علی خدیوی در مصاحبه اختصاصی با خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما، با اشاره به اهمیت مسئله جمعیت، اظهار داشت: یکی از مطالبات جدی رهبر شهید ما مسئله جمعیت بود و ایشان بار‌ها به این کلان‌مسئله تاکید کرده‌اند. کارشناسان، دانشمندان و آینده‌پژوهان نیز خطر آینده ایران در حوزه جمعیت را اعلام کرده‌اند.
وی افزود: ما در ۳۰ سال گذشته کاهش جمعیت بسیار جدی داشته‌ایم و متاسفانه خطر‌های جدی خود را نشان می‌دهد. آینده ایران می‌تواند آینده سالمندی باشد و آن نیروی مولد، سرمایه اجتماعی و سرمایه انسانی جامعه ما ممکن است به خطر بیفتد. ملتی که می‌خواهد تمدن بسازد، قله باشد و توسعه پیدا کند، باید منابع انسانی خود را حفظ کند.
خدیوی با تاکید بر فوریت مسئله، گفت: وقتی این تهدید احساس شد، وظیفه ما و متولیان فرهنگی، در گام نخست گفتمان‌سازی است؛ اینکه همه به این تهدید توجه کنند، باور کنند و فوریت آن را درک نمایند. ما فرصت کوتاهی برای جبران داریم و اگر زمان بگذرد، هرچند هزینه شود، فایده‌ای نخواهد داشت، مگر آنکه سی- چهل سال دوباره زمان صرف بازگرداندن آن شود.
دبیر علمی همایش ملی تبیین ساختار مطلوب جمعیتی ایران، با اشاره به عواقب سیاست‌های دهه ۷۰ و ۸۰، هشدار داد: همچنان که امروز نمی‌توانیم عواقب سیاست‌های آن دوره را جبران کنیم، اگر این اتفاق دوباره بیفتد، کار خطرناکی خواهد بود. برای همین، ما در حوزه گفتمان‌سازی، این همایش را طراحی کردیم.
وی با اشاره به نقش دانشگاه‌های علوم پزشکی، گفت: دانشگاه‌های علوم پزشکی به ضرورت باید به مسئله جمعیت بپردازند، چرا که این موضوع جزو رسالت‌های اصلی دانشگاه است. امام شهید ما دو بار به وزیر بهداشت تاکید فرموده بودند که به مسئله جمعیت پرداخته شود. برای همین، اساتیدی که در این حوزه کار کرده بودند، دعوت به همکاری شدند و مقالاتی جمع‌آوری و داوری شد.
خدیوی افزود: امروز از مجموعه مقالات این همایش، کتابی با عنوان‌های مختلف رونمایی شد؛ از جمله بررسی وضعیت موجود جمعیتی ما، تبیین وضعیت مطلوب، موانع، راهکار‌ها و سیاست‌هایی که می‌توانند مانع رسیدن به وضعیت مطلوب یا کمک‌کننده به آن باشند.
دبیر علمی همایش با اشاره به رسالت دانشگاه‌ها و حوزه‌های علمیه، تصریح کرد: کار دانشگاه و حوزه‌های علمیه تصمیم‌گیری نیست، بلکه تصمیم‌سازی است. این مقالات می‌تواند برای مسئولان، متولیان امر، سیاست‌گذاران و جامعه در تصمیم‌های بزرگ، دقیق و درست کمک‌کننده باشد.
وی افزود: ما معتقدیم مسئله جمعیت، مسئله‌ای سیال است، مانند جامعه سیال. برای همین، سیاست‌ها باید همیشه مستمرا مطالعه و رصد شوند و تاثیرگذاری آنها نیز درصدبندی مشخص شود. اگر فکر کنیم با سیاست‌های گذشته می‌توانیم همه مشکل جمعیت را حل کنیم، قطعا این اتفاق نخواهد افتاد.
خدیوی بر ضرورت تطبیق سیاست‌ها با تغییر نسل‌ها تاکید کرد و گفت: تغییر نسل‌ها، تغییر نگرش‌ها را به همراه دارد و این تغییر نیازمند نگاه سیاستی جدیدی است که در جامعه باید اتفاق بیفتد. اینها موضوعاتی است که در همایش گفت‌و‌گو شده و گفت‌و‌گو خواهد شد. اساتید نام‌آوری در این همایش شرکت کرده و گفت‌و‌گو کردند.
وی با دعوت از علاقه‌مندان، گفت: نکات بسیار ارزشمندی در مجموعه مقالات این همایش آمده است و من از عزیزان دعوت می‌کنم حتما از داده‌های علمی این مجموعه مقالات استفاده کنند و در تصمیم‌گیری‌ها، نظر کارشناسی و علمی اساتید و دانشمندان باید مورد توجه قرار گیرد.
دبیر علمی همایش در بخش دیگری از سخنان خود، اظهار داشت: مسئله جمعیت ابعاد مختلفی دارد. اگر من به‌عنوان یک طلبه در این زمینه صحبت کنم، قطعا تفاوت نگاه و نگرش و تغییر سبک زندگی و فردگرایی را از اولویت‌های بسیار جدی می‌دانم.
وی با اشاره به تجربه کشور‌های توسعه‌یافته، گفت: در غرب این اتفاق افتاد؛ حتی کشور‌هایی که از جهت اقتصادی وضعیت بسیار خوبی داشتند، فرزند نمی‌آورند. ژاپن که توسعه پیدا کرده بود، چرا فرزند نمی‌آورد و نسل خود را از دست می‌دهد؟ ژاپن در آینده با تهدید هویتی و وجودی خود مواجه خواهد شد. در کشور‌های اسکاندیناوی نیز با وجود مشوق‌های فراوان برای فرزندآوری، این اتفاق نمی‌افتد. این همان نگاهی است که در حوزه تغییر سبک زندگی و بلا و مصیبتی که نگاه مدرنیته بر سر جوامع آورد و فردگرایی را در جوامع رشد داد.
خدیوی با تاکید بر اهمیت سایر ابعاد، افزود: ممکن است اساتید دیگری یا بخشی از جامعه، مشکلات اقتصادی را اولویت اول بدانند که حرف بی‌راهی هم نیست. وقتی هزینه‌های زندگی بالاست، مسکن بسیار گران است، هزینه تحصیل فرزندان، بحث شغل و درآمد و اشتغال زنان سختی‌های خود را دارد، این موارد در کنار فرزندآوری باعث می‌شود که رشد فرزندآوری کم شود.
وی در پایان به تنوع چالش‌ها اشاره کرد و گفت: در مجموع، ابعاد مختلفی نسبت به این مسئله و چالش‌های مختلفی وجود دارد که باید با هم بررسی شوند. یکی از اساتید در سخنان خود اشاره کردند که ۱۹ چالش را بررسی کرده‌ایم. درصد اثرگذاری هر یک از این چالش‌ها، کاری علمی است که باید با روشمند انجام شود، اما چالش‌ها یکی-دو تا نخواهند بود؛ هم اقتصادی است، هم فرهنگی و تغییر سبک زندگی، هم تغییر نگرش‌ها و هم سیاست‌هایی که به‌عنوان مشوق بودند یا به آن عمل نشد یا ضعیف عمل شد.
ارسال نظرات