تازه ها
مدیریت تولید، قربانی مناسبات غیرحرفه‌ای سینمای ایران
امنیت شغلی یک صنف در سایه بی‌ضابطگی
مدیران تولید سینمای ایران، همچون بسیاری از فعالان حرفه‌ای این عرصه، سال‌هاست با شرایطی دشوار و ناپایدار دست‌وپنجه نرم می‌کنند. حذف الزام معرفی مدیر تولید از فرایند بررسی پرونده‌های متقاضی پروانه ساخت و درج نام او در پروانه‌های صادرشده، یکی از تصمیم‌هایی است که عملا جایگاه حرفه‌ای و امنیت شغلی اعضای این صنف را تضعیف کرده است.
به گزارش بازارکار به نقل از شرق ،مدیران تولید سینمای ایران، همچون بسیاری از فعالان حرفه‌ای این عرصه، سال‌هاست با شرایطی دشوار و ناپایدار دست‌وپنجه نرم می‌کنند. حذف الزام معرفی مدیر تولید از فرایند بررسی پرونده‌های متقاضی پروانه ساخت و درج نام او در پروانه‌های صادرشده، یکی از تصمیم‌هایی است که عملا جایگاه حرفه‌ای و امنیت شغلی اعضای این صنف را تضعیف کرده است. در چنین شرایطی، هیئت‌مدیره انجمن صنفی مدیران تولید سینما با جدیت و پیگیری مستمر، بازگرداندن الزام معرفی مدیر تولید مورد تأیید صنف را دنبال می‌کند؛ مطالبه‌ای بحق و حرفه‌ای که نه امتیازخواهی، بلکه دفاع از تخصص، ضابطه و حقوق اولیه اعضای یک صنف است.
در سال‌های اخیر، ورود سرمایه‌هایی که بدون شناخت کافی از مناسبات حرفه‌ای سینما وارد این عرصه شده‌اند، زمینه‌ساز گسترش بی‌ضابطگی در ساختار تولید شده است. برخی سرمایه‌گذاران به جای بهره‌گیری از نیرو‌های متخصص، با انتصاب افراد فاقد صلاحیت و تجربه در جایگاه‌های تخصصی، از‌جمله مدیریت تولید، امنیت شغلی، روانی و اقتصادی اعضای صنف را به مخاطره انداخته‌اند. شاید از نگاه برخی مدیران، ورود این سرمایه‌ها به معنای روشن‌ماندن چراغ سینما باشد، اما پرسش اینجاست که کدام سینما، کدام فیلم، کدام فرهنگ و کدام هنر؟ صرف افزایش تعداد تولیدات، بدون توجه به کیفیت آثار و سلامت مناسبات حرفه‌ای، نمی‌تواند نشانه رونق سینما تلقی شود.
یکی از پیامد‌های این وضعیت، افزایش غیرمتعارف هزینه‌های تولید است؛ هزینه‌هایی که بخشی از آن تحت تأثیر مدیریت غیرتخصصی و به‌ویژه پرداخت دستمزد‌های نجومی و نامتناسب به بازیگرانی است که حضورشان در یک پروژه، الزاما تناسبی با میزان استقبال تماشاگر یا امکان بازگشت سرمایه ندارد. در این میان، عنوان مدیر تولید نیز گاه به افرادی واگذار می‌شود که نه تجربه لازم را دارند و نه شناخت کافی از مسئولیت‌های این حرفه؛ عنوانی تشریفاتی در چنین پروژه‌هایی که بعضا به پوششی برای پنهان‌کردن ضعف مدیریت، فقدان دانش تخصصی و ناتوانی در اداره پروژه تبدیل شده است.
مدیریت تولید، حرفه‌ای تخصصی و برخوردار از مسئولیت‌های جدی است. مدیر تولید در بسیاری از پروژه‌ها طرف قرارداد بخش درخور توجهی از عوامل فیلم و معتمد آنان است، تعهدات مالی و اجرائی متعددی بر عهده دارد و بخش مهمی از هزینه‌های تولید با مسئولیت، مدیریت و نظارت او تخصیص می‌یابد و هزینه می‌شود. سازماندهی عوامل، تضمین استمرار روند تولید، نظارت بر تعهدات اجرائی و در مواردی پذیرش مسئولیت در قبال اشخاص و نهاد‌های مرتبط با پروژه، تنها بخشی از وظایف او هستند. با این اوصاف، چگونه می‌توان انتظار داشت فردی بار چنین مسئولیت‌هایی را بر دوش بکشد، اما از ابتدایی‌ترین پشتوانه‌های صنفی و امنیت شغلی محروم باشد؟
آیا صرف آنکه مدیریت تولید به‌طور مستقیم واجد مالکیت هنری اثر نیست، می‌تواند توجیهی برای نادیده‌گرفتن جایگاه حرفه‌ای آن باشد؟ مگر ارزش یک شغل در سینما صرفا با سهم آن در وجوه هنری اثر سنجیده می‌شود؟ چگونه می‌توان پذیرفت افراد فاقد سابقه و صلاحیت، صرفا به اعتبار روابط شخصی، سفارش، دوستی یا وابستگی خانوادگی به صاحبان سرمایه، به‌عنوان مدیر تولید به عوامل یک فیلم معرفی شوند، اما اعضای باسابقه و متخصص صنف از فرصت اشتغال محروم بمانند؟ تأمین سرمایه به‌خودی‌خود نه معادل تهیه‌کنندگی حرفه‌ای است و نه مجوزی برای نادیده‌گرفتن صلاحیت تخصصی سایر مشاغل سینمایی. برای حفظ حرمت تهیه‌کنندگان حرفه‌ای و خوشنام سینمای ایران نیز باید میان تهیه‌کنندگی مسئولانه و صرف برخورداری از منابع مالی تمایز قائل شد.
این مناسبات غیرحرفه‌ای تنها به مدیران تولید آسیب نمی‌زند، بلکه امنیت شغلی تمام عوامل سینما و اعتبار ساختار تولید را تهدید می‌کند. هنگامی که رکوردشکنی، گردش سرمایه و درآمدزایی کوتاه‌مدت بر کیفیت هنری و مسئولیت فرهنگی تقدم پیدا می‌کند، سینما به عرصه آزمون و خطای افراد فاقد تجربه و شناخت تبدیل می‌شود؛ افرادی که گاه بر ویرانه‌های مناسبات حرفه‌ای، به دنبال کسب تجربه و منافع شخصی هستند. نتیجه چنین رویکردی را نه‌فقط در تضعیف حقوق صنفی، بلکه در افت کیفیت برخی آثار، سطحی‌نگری و فاصله‌گرفتن از مسئولیت فرهنگی سینما نیز می‌توان مشاهده کرد.
مدیران و متولیان کنونی سینمای ایران را مخاطبان این یادداشت می‌دانم؛ مدیرانی که یقین دارم پیش از نگارنده و بیش از او، از این مشکلات و نابسامانی‌ها آگاهی دارند. در روزگاری که دشواری‌های اقتصادی، معیشت و امنیت شغلی بسیاری از اعضای خانه سینما را تحت تأثیر قرار داده است، انتظار می‌رود با تعامل جدی‌تر با صنوف، به‌ویژه انجمن صنفی مدیران تولید، برای اصلاح این وضعیت اقدام کنند. بازگرداندن الزام معرفی مدیر تولید مورد تأیید صنف و درج نام او در پروانه ساخت، حداقل اقدامی است که می‌تواند بخشی از اعتبار حرفه‌ای و امنیت شغلی از دست رفته اعضای این صنف را احیا کند.
چراغ سینما را نمی‌توان صرفا با ورود سرمایه روشن نگه داشت. سرمایه‌ای که بدون تعهد حرفه‌ای و احترام به حقوق نیروی انسانی وارد این عرصه شود، شاید چراغ برخی سالن‌های سینما را آن‌هم در مقاطعی از سال روشن کند، اما اندک پرتویی از آن هرگز به خانه سینماگران نخواهد رسید.
دفاع از جایگاه مدیر تولید، دفاع از یک عنوان شغلی نیست؛ دفاع از تخصص، عدالت صنفی، امنیت شغلی و حق زیستن شرافتمندانه در روزگاری است که بحران اقتصادی، بیش از هر زمان دیگری، معیشت و آینده حرفه‌ای اعضای صنوف سینمایی به‌ویژه مدیران تولید را تحت تأثیر قرار داده است.
ارسال نظرات