افزایش تسهیلات مشاغل خانگی به ۳۵۰ میلیون تومان در سال آینده/ شبکه‌سازی؛ راهبرد پایداری کسب‌وکارهای خانگی

به گزارش خبرنگار بازارکار، فاطمه سخایی در برنامه زنده تلویزیونی «تهران بیست» با موضوع «مشاغل خانگی؛ کلید اشتغال پایدار و توانمندسازی اقتصادی» با اشاره به برنامه‌های حمایتی دولت برای توسعه کسب‌وکارهای خانگی اظهار کرد: تسهیلات مشاغل خانگی که در حال حاضر سقف آن ۲۰۰ میلیون تومان است، در سال آینده به ۳۵۰ میلیون تومان افزایش خواهد یافت.

وی با تأکید بر ضرورت شبکه‌سازی میان فعالان این حوزه افزود: در حال حاضر حدود دهه ها رسته شغلی در حوزه مشاغل خانگی تعریف شده است و می‌توان برای هر رسته، یک شرکت تعاونی یا حتی یک شبکه غیررسمی از فعالان همان حوزه تشکیل داد تا زمینه ارتباط، همکاری و هم‌افزایی میان شاغلان فراهم شود.

رئیس دبیرخانه ساماندهی و حمایت از مشاغل خانگی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی ادامه داد: با ایجاد این زنجیره‌های ارتباطی، ضمن جلوگیری از هدررفت منابع، می‌توان از شکل‌گیری و تعطیلی کوتاه‌مدت کسب‌وکارها جلوگیری کرد و زمینه پایداری اشتغال را فراهم آورد.

سخایی با اشاره به انجام مذاکرات اولیه و تدوین نسخه ابتدایی این طرح ابراز امیدواری کرد که طی چند ماه آینده، مقدمات نهایی شدن و اجرای آن فراهم شود.

سهم ۸۰ درصدی زنان از مشاغل خانگی

سخایی با اشاره به اینکه حدود ۸۰ درصد فعالان مشاغل خانگی کشور را زنان تشکیل می‌دهند، گفت: مشاغل خانگی فرصت مناسبی به‌ویژه برای زنان سرپرست خانوار فراهم کرده است؛ چراکه این افراد با مسئولیت‌های متعدد خانوادگی مواجه هستند و اشتغال در منزل می‌تواند با کاهش هزینه‌های رفت‌وآمد، امکان فعالیت اقتصادی را در کنار مسئولیت‌های خانوادگی برای آنان فراهم کند.

وی افزود: فعالیت در مشاغل خانگی علاوه بر ایجاد درآمد، به افزایش اعتمادبه‌نفس زنان، کاهش آسیب‌های ناشی از فقر، تقویت بنیان خانواده و کاهش وابستگی اقتصادی به اطرافیان کمک می‌کند. این نوع اشتغال در میان زنان، اعم از سرپرست خانوار و سایر زنان جامعه، با استقبال قابل توجهی مواجه شده است.

رئیس دبیرخانه ساماندهی و حمایت از مشاغل خانگی با اشاره به سهم اقتصادی این بخش تصریح کرد: سهم مشاغل خانگی از اشتغال کشور بین ۴ تا ۶ درصد و سهم آن از تولید ناخالص داخلی حدود ۲.۵ درصد برآورد می‌شود.

مجوز، تسهیلات، بازاریابی و شبکه‌سازی؛ ارکان توسعه مشاغل خانگی

سخایی با تشریح ارکان اصلی توسعه مشاغل خانگی اظهار کرد: صدور مجوز، تأمین منابع مالی و تسهیلات، مدیریت کسب‌وکار، بازاریابی و فروش، شبکه‌سازی و استفاده از فناوری و فضای دیجیتال از مهم‌ترین ارکان توسعه این بخش به شمار می‌روند.

وی با اشاره به روند تسهیل صدور مجوزها گفت: در ۱۵ سال گذشته، صدور مجوز مشاغل خانگی با فراز و نشیب‌هایی همراه بوده است، اما با راه‌اندازی سامانه و اتصال فرایند صدور مجوز به درگاه ملی مجوزها، این روند تسهیل شده است.

وی منابع مالی و تسهیلات را دومین رکن توسعه این مشاغل دانست و افزود: بر اساس قانون، بانک مرکزی مکلف است هر سال منابعی را به این حوزه اختصاص دهد و خوشبختانه اعتبارات در نظر گرفته‌شده برای حمایت از مشاغل خانگی طی سال‌های اخیر روند افزایشی داشته است.

سخایی همچنین بر ضرورت ارتقای مهارت‌های مدیریتی پشتیبانان مشاغل خانگی تأکید کرد و گفت: پشتیبانان به دلیل برخورداری از نیروهای تحت پوشش باید با ادبیات کسب‌وکار آشنا باشند تا بتوانند حلقه‌های ارزش را به یکدیگر متصل کرده و زمینه فروش محصولات را فراهم کنند.

اقتصاد دیجیتال؛ فرصتی برای توسعه بازار مشاغل خانگی

رئیس دبیرخانه ساماندهی و حمایت از مشاغل خانگی با اشاره به نقش فضای دیجیتال در توسعه این کسب‌وکارها اظهار کرد: فضای دیجیتال هزینه ورود تولیدکنندگان به بازار را کاهش داده و امکان دسترسی آنان به مشتریان در دورترین نقاط کشور را فراهم کرده است.

وی افزود: بخش قابل توجهی از مشاغل خانگی ماهیت دیجیتال دارند و فعالیت‌هایی مانند تولید محتوا و طراحی از جمله این مشاغل هستند؛ بنابراین توسعه اقتصاد دیجیتال و زیرساخت‌های فروش، تأثیر مستقیمی بر رشد کسب‌وکارهای خانگی دارد و این حوزه یکی از پیشران‌های اصلی اشتغال خرد محسوب می‌شود.

سخایی با اشاره به تأثیر محدودیت‌ها و نوسانات اینترنت بر فعالیت کسب‌وکارهای خانگی گفت: بسیاری از فعالان این حوزه برای عرضه و فروش محصولات خود به سکوهای خارجی از جمله اینستاگرام متکی بوده‌اند و محدودیت‌های اینترنتی در ماه‌های اخیر بر فروش محصولات آنان تأثیر گذاشته است.

وی با بیان اینکه حدود ۶۰ درصد فعالان مشاغل خانگی دارای مدرک تحصیلی دیپلم یا پایین‌تر هستند، افزود: این گروه در برابر اختلالات و محدودیت‌های فضای مجازی آسیب‌پذیری بیشتری دارند و لازم است برای کاهش آثار این شرایط، راهکارهای جایگزین در حوزه فروش و بازاریابی در نظر گرفته شود.

اجرای طرح «هزار میدان، هزار بازار» از سوم خردادماه

رئیس دبیرخانه ساماندهی و حمایت از مشاغل خانگی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی با اشاره به برنامه‌های حمایتی این وزارتخانه برای جبران آسیب‌های واردشده به کسب‌وکارهای خانگی در شرایط پسابحران اظهار کرد: یکی از راهکارهای مؤثر، ایجاد بازارهای فیزیکی و فراهم کردن امکان فروش حضوری محصولات است.

وی از اجرای طرح «هزار میدان، هزار بازار» خبر داد و گفت: این طرح با همکاری دستگاه‌های اجرایی، نهادهای حمایتی و شهرداری‌ها در دستور کار وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی قرار گرفته است تا صاحبان مشاغل خانگی بتوانند در فضاهای مشخص شهری محصولات خود را عرضه کنند.

سخایی افزود: برنامه‌ریزی‌های لازم برای اجرای این طرح انجام شده و قرار است از سوم خردادماه آغاز شود. در قالب این طرح، امکان عرضه محصولات در میدان‌ها و فضاهای شهری مختلف فراهم خواهد شد و محل استقرار غرفه‌ها به‌صورت دوره‌ای و هر دو هفته یک‌بار تغییر می‌کند.

وی با اشاره به تنوع فعالیت‌های قابل عرضه در این بازارها تصریح کرد: فعالان حوزه صنایع دستی، محصولات غذایی، هنرهای سنتی، صنایع خلاق و خدمات نوین می‌توانند برای حضور در این بازارها درخواست دهند.

ثبت بیش از دو میلیون مجوز مشاغل خانگی طی ۱۵ سال

سخایی با اشاره به روند صدور مجوز در این حوزه گفت: طی ۱۵ سال گذشته بیش از دو میلیون نفر در حوزه مشاغل خانگی ثبت‌نام کرده و مجوز فعالیت دریافت کرده‌اند.

وی افزود: با وجود چالش‌های مختلف اقتصادی، در سال ۱۴۰۴ حدود ۶۶ هزار و ۳۰۰ مجوز مشاغل خانگی صادر شده است.

رئیس دبیرخانه ساماندهی و حمایت از مشاغل خانگی درباره شرایط حضور فعالان در طرح «هزار میدان، هزار بازار» نیز گفت: محدودیتی برای حضور صاحبان مشاغل خانگی دارای مجوز و فاقد مجوز در این بازارها در نظر گرفته نشده است؛ چراکه معتقدیم نباید جامعه هدف را صرفاً به دارندگان مجوز محدود کرد.

وی ادامه داد: افرادی که در منزل به تولید محصول اشتغال دارند اما هنوز مجوز دریافت نکرده‌اند نیز می‌توانند در این بازارها حضور پیدا کنند. این اقدام علاوه بر ایجاد فرصت فروش، امکان برآورد دقیق‌تر از ظرفیت مشاغل خانگی فاقد مجوز را نیز فراهم می‌کند.

تهران و خراسان رضوی در شمار استان‌های پیشرو

سخایی درباره پراکندگی جغرافیایی مشاغل خانگی در کشور اظهار کرد: استان‌هایی که سابقه و ظرفیت بیشتری در حوزه صنایع دستی، فرش، پوشاک و فعالیت‌های خرد دارند، معمولاً با استقبال بیشتری از مشاغل خانگی مواجه هستند.

وی افزود: استان‌هایی مانند اردبیل، فارس، لرستان و کرمانشاه طی سال‌های اخیر استقبال قابل توجهی از این حوزه داشته‌اند. همچنین تهران و خراسان رضوی به دلیل جمعیت بالا، از استان‌های پیشرو در زمینه مشاغل خانگی محسوب می‌شوند.

اختصاص ۱۲.۵ همت منابع به مشاغل خانگی در سال جاری

رئیس دبیرخانه ساماندهی و حمایت از مشاغل خانگی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی با اشاره به روند تأمین منابع مالی این حوزه گفت: در سال ۱۴۰۴ حدود ۹۳ هزار میلیارد ریال منابع برای مشاغل خانگی اختصاص یافت که نزدیک به ۵۰ درصد آن جذب شد. این میزان در مقایسه با سال ۱۴۰۳ حدود ۵۴ درصد رشد داشته است.

وی افزود: برای سال جاری نیز ۱۲.۵ هزار میلیارد تومان منابع برای حمایت از مشاغل خانگی پیش‌بینی شده است.

سخایی همچنین درباره برنامه‌های وزارت کار برای تقویت حلقه فروش کسب‌وکارهای خرد گفت: در کنار ایجاد بازارهای فیزیکی، تلاش کرده‌ایم فعالان مشاغل خانگی را به استفاده از پلتفرم‌های فروش داخلی سوق دهیم.

وی خاطرنشان کرد: در همین راستا جلسات و رایزنی‌هایی با سکوهای فروش داخلی انجام شده است تا صاحبان مشاغل خانگی بتوانند با سهولت بیشتری محصولات خود را در این بسترها عرضه کرده و دامنه فروش خود را گسترش دهند.

گزارش: امیر علی بینام