نخبگان مستعد مناطق محروم بورسیه شوند/ عدالت آموزشی فقط به ساخت مدرسه محدود نمی‌شود

به گزارش بازارکار به نقل ازایرنا ، حجت‌الاسلام والمسلمین عبدالحسین خسروپناه، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، در نشست هم اندیشی و هم افزایی برای حمایت هدفمند از دانش آموزان مستعد که در دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی برگزاری شد، با اشاره به ظرفیت نهاد‌های حمایتی و خیرین در شناسایی و پرورش استعداد‌های برتر اظهار کرد: بسیاری از مردم تصور می‌کنند کمیته امداد صرفاً صندوق‌هایی است که در خیابان‌ها قرار دارد؛ در حالی که این نهاد با کمک‌های مردمی و حمایت خیرین، زمینه رشد و تحصیل بسیاری از دانش‌آموزان مستعد کشور را فراهم کرده است.

وی با قدردانی از اقدامات خیرین مدرسه‌ساز و فعالان حوزه حمایت اجتماعی افزود: مجموعه خیرین مدرسه‌ساز، با خلوص و تلاش فراوان، به‌ویژه در مناطق محروم، اقدامات ارزشمندی انجام داده‌اند. همچنین در مجموعه بهزیستی نیز فعالیت‌های بزرگی صورت گرفته است که باید از تلاش همه این عزیزان قدردانی کرد.

ضرورت شناسایی نخبگان ویژه در مناطق محروم

استاد خسروپناه با تأکید بر ضرورت شناسایی و حمایت ویژه از استعداد‌های درخشان در مناطق محروم کشور گفت: باید سازوکاری برای شناسایی افراد دارای استعداد‌های استثنایی و فراهم‌کردن فرصت‌های لازم برای رشد علمی و شکوفایی توانمندی‌های آنان طراحی شود.

وی با اشاره به ظرفیت مدارس استعداد‌های درخشان در شناسایی دانش‌آموزان مستعد افزود: در میان این دانش‌آموزان، افرادی با توانمندی‌های ویژه وجود دارند که به حمایت‌های هدفمند و متفاوت نیازمندند. بورسیه و پشتیبانی از این استعداد‌ها می‌تواند زمینه‌ساز پرورش دانشمندان آینده کشور و تقویت تعلق خاطر آنان به جامعه و نظام شود.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی خاطرنشان کرد: تحقق این ایده نیازمند بررسی کارشناسی، تدوین طرح عملیاتی و بهره‌گیری از تجربه متخصصان و صاحب‌نظران است تا زمینه اجرای مؤثر آن فراهم شود.

عدالت آموزشی فراتر از ساخت مدرسه است

استاد خسروپناه با تقدیر از نقش خیرین در توسعه زیرساخت‌های آموزشی مناطق محروم، بر ضرورت توجه هم‌زمان به ارتقای کیفیت آموزش و محتوای درسی تأکید کرد.

وی با بیان اینکه توسعه فضا‌های آموزشی باید با برنامه‌ریزی برای ارتقای سطح علمی و مهارت‌های حرفه‌ای معلمان همراه باشد، افزود: در کنار تأمین امکانات و تجهیزات مدارس، تقویت توانمندی معلمان و بهبود شیوه‌های تدریس نیز باید در اولویت قرار گیرد.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی همچنین با اشاره به ظرفیت طرح‌های آموزشی مبتنی بر فناوری و محتوای چندرسانه‌ای، بر ضرورت حمایت از این طرح‌ها و گسترش دسترسی دانش‌آموزان مناطق محروم به محتوای آموزشی باکیفیت تأکید کرد. وی بهره‌گیری از ظرفیت نهاد‌های مرتبط برای تأمین تجهیزات، تولید محتوای مناسب و ارتقای کیفیت تدریس را ضروری دانست.

استعداد‌های متفاوت نیازمند حمایت متناسب هستند

استاد خسروپناه با تأکید بر ضرورت شناسایی و حمایت هدفمند از استعداد‌های ویژه، اظهار کرد: عدالت آموزشی به معنای برخورد یکسان با همه افراد نیست، بلکه باید متناسب با ظرفیت‌ها و توانمندی‌های افراد، فرصت رشد و شکوفایی استعداد‌های آنان فراهم شود.

وی افزود: برخی استعداد‌های درخشان، به‌ویژه در مناطق محروم، ممکن است به دلیل محدودیت‌های محیطی و شرایط زندگی از شناسایی و حمایت کافی برخوردار نشوند. از این رو، ضروری است سازوکاری برای شناسایی این افراد و فراهم‌کردن زمینه بورسیه و حمایت ویژه از آنان طراحی شود.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی خاطرنشان کرد: شناسایی به‌موقع استعداد‌ها و فراهم‌کردن فرصت‌های مناسب برای پرورش آنها می‌تواند زمینه‌ساز ظهور نخبگان و دانشمندان آینده کشور باشد.

تأکید بر هم‌افزایی نهاد‌های حمایتی برای شناسایی و پرورش استعداد‌های دانش‌آموزان مناطق محروم

در این جلسه، بر ضرورت ایجاد سازوکاری مشترک میان نهاد‌های حمایتی، بنیاد‌های خیریه و دستگاه‌های آموزشی برای شناسایی، هدایت و حمایت از استعداد‌های برتر در مناطق محروم تأکید شد.

بر اساس گزارش‌های ارائه‌شده، کمیته امداد با پوشش دانش‌آموزان مشمول این نهاد، برنامه‌هایی در زمینه استعدادیابی و بورسیه تحصیلی اجرا می‌کند و حدود ۱۸۰۰ دانش‌آموز مستعد از خدمات ویژه بهره‌مند هستند. همچنین با همکاری بنیاد‌های خیریه، حمایت از دانش‌آموزان در حوزه کنکور و المپیاد‌های علمی دنبال می‌شود. امسال ۲۰۰ دانش‌آموز تحت پوشش طرح المپیاد قرار گرفته‌اند که موفق به کسب پنج مدال طلا، نقره و برنز شده‌اند.

در گزارش بنیاد برکت نیز بر ایجاد زیرساخت پایدار استعدادیابی در مدارس مناطق کم‌برخوردار تأکید شد. سازمان بهزیستی نیز با پوشش ۲۵۰ هزار دانش‌آموز و ۲۰ هزار دانشجو، از اجرای برنامه غربالگری و استعدادیابی حدود ۳۰ هزار دانش‌آموز خبر داد. طراحی بسته‌های مهارت‌آموزی، ایجاد خانه‌های خلاق و باشگاه‌های توانمندسازی در ۱۲ استان و تشکیل پارلمان‌های دانش‌آموزی از دیگر اقدامات این سازمان عنوان شد. محدودیت منابع مالی برای حمایت از دانش‌آموزان، به‌ویژه دانش‌آموزان دارای معلولیت، نیز از چالش‌های مطرح‌شده بود.

از دیگر محور‌های جلسه، ضرورت توجه به نخبگان مهارتی در کنار استعداد‌های علمی، هدایت استعداد‌ها به سمت اشتغال و ایجاد سازوکار حمایتی برای دانش‌آموزان مستعد دهک‌های پایین درآمدی بود. همچنین بر ضرورت کاهش نابرابری در دسترسی به فرصت‌های کنکور، مدارس استعداد‌های درخشان و المپیاد‌های علمی تأکید شد.

در ادامه این جلسه، بر ضرورت ساماندهی ظرفیت‌های مردمی و خیرین برای جبران کمبود‌های آموزشی و حمایت هدفمند از دانش‌آموزان مستعد تأکید شد. حاضران با اشاره به مشارکت گسترده خیرین در بازسازی مدارس آسیب‌دیده از جنگ، اعلام کردند که با وجود شرایط دشوار اقتصادی و جنگ، میزان کمک‌های خیرین مدرسه‌ساز به میزان قابل توجهی افزایش یافته است. بر همین اساس، تأکید شد که ظرفیت اجتماعی و خیرخواهانه کشور قابل توجه است و با ایجاد هماهنگی و ساماندهی می‌توان از این توان برای توسعه عدالت آموزشی بهره گرفت.

از دیگر پیشنهاد‌های مطرح‌شده، استفاده از ظرفیت مدارس خیرساز برای حمایت از معلمان در حوزه‌های معیشت، درمان و مسکن بود. همچنین بر ضرورت واگذاری شناسایی دانش‌آموزان نیازمند به حمایت به آموزش‌وپرورش و استفاده از اطلاعات و ظرفیت تخصصی این دستگاه تأکید شد.

در بخش دیگری از جلسه، پیشنهاد شد حمایت از استعداد‌های برتر به دانش‌آموزان نخبه محدود نماند و دامنه بورسیه‌ها به گروه‌های بیشتری از دانش‌آموزان مستعد در دهک‌های درآمدی پایین گسترش یابد. همچنین با اشاره به ضرورت توجه به استعداد‌های مهارتی در کنار نخبگان علمی، بر لزوم تقویت آموزش‌های فنی‌وحرفه‌ای و ایجاد فرصت‌های شغلی برای این گروه تأکید شد.

حاضران همچنین با اشاره به تجربه‌های ناموفق در برخی نظام‌های آموزشی که ارزیابی معلمان را صرفاً به شاخص‌های کمی و نتایج آزمون‌ها وابسته کرده‌اند، نسبت به پیامد‌های چنین رویکردی هشدار دادند و خواستار توجه به کیفیت واقعی آموزش و جایگاه معلم شدند.

یکی دیگر از محور‌های مهم، ضرورت تکمیل چرخه شناسایی، هدایت، حمایت و پشتیبانی از نخبگان بود؛ چراکه شناسایی استعداد‌ها بدون تأمین حمایت‌های مستمر و فراهم‌کردن مسیر رشد، تحصیل و اشتغال، نمی‌تواند به نتیجه مطلوب منجر شود.

در جمع‌بندی جلسه نیز بر تدوین سازوکاری منسجم با مشارکت نهاد‌های حمایتی، بنیاد‌های خیریه و دستگاه‌های آموزشی تأکید شد. مقرر شد پیشنهاد‌ها و آمار‌های تکمیلی برای بررسی در جلسه آینده ارائه و دبیرخانه موضوع برای پیگیری مستمر و تدوین دستور کار مشخص فعال شود.