بازخوانی شش دهه میراث علمی علوم ارتباطات در ایران/ اهمیت علم ارتباطات بیش از گذشته آشکار شده است

به گزارش بازارکار به نقل از عطنا روابط‌عمومی دانشگاه علامه طباطبایی، نشست هم‌اندیشی شورای سیاست‌گذاری رویداد شصت‌سالگی دانشکده علوم ارتباطات، روز چهارشنبه ۱۳ آبان‌ماه ۱۴۰۵، با حضور جمعی از مسئولان، استادان، پژوهشگران و صاحب‌نظران حوزه ارتباطات و رسانه، در سالن شورای دانشکده علوم ارتباطات دانشگاه علامه طباطبائی برگزار شد.

این نشست که با دعوت معاونت فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری برگزار شد، با هدف برنامه‌ریزی برای برگزاری رویدادی علمی و فرهنگی به مناسبت شصت‌سالگی دانشکده علوم ارتباطات، بازخوانی شش دهه تحولات این حوزه در ایران و بهره‌گیری از تجربه‌های علمی و اجرایی صاحب‌نظران در طراحی و پیشبرد برنامه‌های این رویداد شکل گرفت.

در این نشست، هادی خانیکی، استادتمام علوم ارتباطات دانشگاه علامه طباطبائی و رئیس شورای سیاست‌گذاری رویداد شصت‌سالگی دانشکده علوم ارتباطات؛ وحید شالچی، معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری؛ روزبه کردونی، مشاور وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی؛ سید محمد مهدی‌زاده، رئیس دانشکده علوم ارتباطات دانشگاه علامه طباطبائی و محمدعلی کریمی، رئیس شورای اجرایی رویداد و دانش‌آموخته دانشگاه علامه طباطبائی حضور داشتند.

همچنین مرضیه ادهم- دبیر شورای سیاست‌گذاری رویداد؛ محمدمهدی مولایی و حبیب راثی‌تهرانی- از اعضای هیئت علمی دانشکده علوم ارتباطات دانشگاه علامه طباطبائی؛ نفیسه زارع کهن- سردبیر فصلنامه «روابط عمومی‌های ایران» و نماینده شورای اطلاع‌رسانی دولت و یوسف اسکندری- مدیر امور فرهنگی دانشگاه علامه طباطبائی، از دیگر حاضران در این نشست بودند.

علی ربیعی، دستیار اجتماعی رئیس‌جمهور و رئیس انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات نیز به‌صورت برخط در این نشست حضور داشت.

بازخوانی شش دهه میراث علمی علوم ارتباطات در ایران

در بخشی از این نشست، هادی خانیکی- استادتمام علوم ارتباطات دانشگاه علامه طباطبائی و رئیس شورای سیاست‌گذاری رویداد شصت‌سالگی دانشکده علوم ارتباطات، ضمن تشریح اهداف، رویکرد‌ها و برنامه‌های پیشنهادی این رویداد، بر ضرورت بهره‌گیری از ظرفیت نهاد‌های علمی، فرهنگی، رسانه‌ای و دانشجویی برای برگزاری برنامه‌ای اثرگذار در سطح ملی تأکید کرد.

وی با اشاره به اینکه ایده برگزاری این رویداد از درون دانشکده و با مشارکت اعضای هیات علمی و دانش‌آموختگان شکل گرفته است، اظهار کرد: خوشبختانه این حرکت برخلاف بسیاری از برنامه‌های رسمی، اقدامی دستوری و از بالا به پایین نبوده، بلکه حاصل دغدغه و تلاش جمعی از استادان، پژوهشگران و دانش‌آموختگان دانشکده علوم ارتباطات است.

بازخوانی میراث ارتباطات؛ ابتکاری برخاسته از درون دانشکده

خانیکی با قدردانی از تلاش‌های محمدمهدی مولایی، حبیب رائی، محمودی، مرضیه ادهم، صوفیانی، محمدعلی کریمی و دیگر همراهان این رویداد، گفت: هدف اولیه این جمع، بازگشت به پیشینه علمی و تاریخی دانش ارتباطات و بازخوانی میراث آن با رویکردی علمی و آینده‌نگر بوده است.

وی افزود: سید محمد مهدی‌زاده، رئیس دانشکده علوم ارتباطات و شجاع احمدوند، رئیس دانشگاه علامه طباطبائی، نیز از این ابتکار استقبال کرده‌اند و زمینه پیگیری برنامه‌ها فراهم شده است.

رئیس شورای سیاست‌گذاری رویداد شصت‌سالگی دانشکده علوم ارتباطات با اشاره به اهمیت تقویت احساس تعلق دانشگاهی، اظهار کرد: تجربه‌های گذشته نشان داده است که برنامه‌های علمی، فرهنگی و اجتماعی می‌توانند در افزایش سرزندگی دانشگاه و تقویت پیوند میان اعضای جامعه دانشگاهی نقش مؤثری داشته باشند.

وی همچنین از اقدامات وحید شالچی در دوران مسئولیت معاونت فرهنگی و اجتماعی دانشگاه علامه طباطبائی و وزارت علوم در زمینه تقویت هویت و تعلق دانشگاهی یاد کرد و افزود: چنین رویکرد‌هایی می‌توانند زمینه مناسبی برای گسترش فعالیت‌های مشترک علمی و فرهنگی فراهم کنند.

شصت‌سالگی دانشکده؛ فرصتی برای امیدآفرینی و گسترش گفت‌و‌گو

خانیکی با اشاره به شرایط دشوار کشور و ضرورت تقویت امید اجتماعی، اظهار کرد: در موقعیت‌هایی که جامعه با مسائل و چالش‌های مختلف مواجه است، باید از ظرفیت رویداد‌های علمی و فرهنگی برای افق‌گشایی، افزایش امید و فراهم‌کردن امکان گفت‌وگوی بیشتر استفاده کرد.

وی افزود: حوزه ارتباطات یکی از محور‌های اصلی حیات اجتماعی و نظام حکمرانی است و اهمیت آن در شرایط کنونی بیش از گذشته آشکار شده است.

این استاد ارتباطات تأکید کرد: بزرگداشت شصت‌سالگی دانشکده می‌تواند فرصتی برای گردهم‌آوردن خانواده بزرگ ارتباطات ایران و ایجاد زمینه همکاری میان نسل‌های مختلف استادان، پژوهشگران، مدیران رسانه‌ای، دانش‌آموختگان و دانشجویان باشد.

وی با اشاره به تجربه برگزاری برنامه‌های بزرگداشت دانشکده‌های اقتصاد و مدیریت دانشگاه علامه طباطبائی، گفت: تلاش داریم شصت‌سالگی دانشکده علوم ارتباطات نیز به رخدادی ماندگار تبدیل شود که علاوه بر بزرگداشت گذشته، به مسائل امروز و آینده ارتباطات کشور بپردازد.

رئیس شورای سیاست‌گذاری رویداد شصت‌سالگی دانشکده علوم ارتباطات با تشریح ساختار پیشنهادی برنامه‌ها، اظهار کرد: پیش‌بینی شده است این رویداد در قالب یک هفته فعالیت علمی، فرهنگی و رسانه‌ای در زمستان سال جاری برگزار شود.

وی افزود: در این برنامه تلاش می‌شود شخصیت‌های برجسته علمی و فرهنگی کشور، مسئولان ملی، انجمن‌های علمی و حرفه‌ای، تشکل‌های دانشجویی و نهاد‌های مرتبط با حوزه ارتباطات مشارکت داشته باشند.

خانیکی با اشاره به تشکیل کمیته علمی این رویداد، گفت: از استادان و نمایندگان دانشگاه‌ها و مراکز آموزشی فعال در حوزه ارتباطات، از جمله دانشگاه تهران، دانشگاه امام صادق (ع)، دانشگاه آزاد اسلامی و دانشگاه صداوسیما، برای مشارکت در مباحث علمی دعوت شده است.

وی افزود: اگرچه درباره پیشینه و نقطه آغاز آموزش ارتباطات در ایران دیدگاه‌های متفاوتی وجود دارد، اما محور اصلی این رویداد، شصت‌سالگی دانشکده علوم ارتباطات و بازخوانی میراث علمی مرتبط با آن خواهد بود.

خانیکی با اشاره به فراز و فرود‌های تاریخی آموزش ارتباطات در ایران و دوره‌های مختلف فعالیت دانشکده، بر ضرورت تثبیت جایگاه این مجموعه و بهره‌گیری از مناسبت شصت‌سالگی برای تقویت هویت علمی آن تأکید کرد.

پیشنهاد دعوت از معاون اول رئیس‌جمهور و چهار وزیر

این استاد دانشگاه با اشاره به برنامه‌های پیش‌بینی‌شده برای حضور مسئولان ملی در رویداد شصت‌سالگی دانشکده علوم ارتباطات، اظهار کرد: پیشنهاد شده است محمدرضا عارف، معاون اول رئیس‌جمهور، با توجه به پیشینه دانشگاهی و ارتباط موضوعی فعالیت‌های وی با حوزه ارتباطات، برای حضور در مراسم افتتاحیه دعوت شود.

وی افزود: همچنین پیشنهاد شده است وزیران علوم، تحقیقات و فناوری، فرهنگ و ارشاد اسلامی، میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی و ارتباطات و فناوری اطلاعات، متناسب با حوزه مسئولیت خود، در برنامه‌های این رویداد حضور یابند.

خانیکی با تشریح ارتباط مأموریت‌های این وزارتخانه‌ها با حوزه ارتباطات، گفت: وزارت علوم متولی توسعه علمی و آموزش دانشگاهی این رشته است؛ وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با مطبوعات و رسانه‌ها ارتباط مستقیم دارد؛ وزارت میراث فرهنگی می‌تواند در شناسایی و پاسداشت میراث علمی ارتباطات نقش‌آفرینی کند و وزارت ارتباطات نیز با زیرساخت‌ها و شبکه‌های ارتباطی پیوند دارد.

وی تأکید کرد: این پیشنهاد‌ها باید در شورای سیاست‌گذاری بررسی و پس از هماهنگی‌های لازم پیگیری شوند.

پاسداشت شهدای ارتباطات و تجلیل از پیشگامان این دانش

خانیکی با اشاره به ضرورت توجه به ابعاد مختلف میراث دانشکده علوم ارتباطات، اظهار کرد: یکی از بخش‌های پیشنهادی این رویداد به پاسداشت شهدای حوزه ارتباطات اختصاص خواهد داشت.

وی در همین زمینه از پیشنهاد دعوت از غلامعلی حدادعادل، با توجه به جایگاه علمی و فرهنگی و همچنین نسبت خانوادگی وی با شهیده زهرا حدادعادل، از دانش‌آموختگان دانشگاه علامه طباطبائی، سخن گفت.

رئیس شورای سیاست‌گذاری رویداد شصت‌سالگی دانشکده علوم ارتباطات همچنین بر ضرورت تجلیل از چهره‌های پیشگام و اثرگذار این رشته تأکید کرد و افزود: استادانی همچون زنده‌یاد کاظم معتمدنژاد، حمید نطقی، مجید تهرانیان و علی اسدی، بخشی از میراث علمی و معنوی ارتباطات ایران را شکل داده‌اند.

وی خاطرنشان کرد: بازخوانی آثار و اندیشه‌های این شخصیت‌ها، علاوه بر پاسداشت خدمات آنان، می‌تواند نسل جدید دانشجویان و پژوهشگران را با روند شکل‌گیری و تحول دانش ارتباطات در ایران آشنا کند.

انتشار دوباره آثار مرجع ارتباطات ایران

خانیکی در بخش دیگری از سخنان خود، بازنشر آثار علمی و تاریخی حوزه ارتباطات را از مهم‌ترین برنامه‌های پیشنهادی رویداد شصت‌سالگی دانشکده دانست.

وی اظهار کرد: در طول دهه‌های گذشته، کتاب‌ها، مقالات و پژوهش‌های ارزشمندی در زمینه روزنامه‌نگاری، ارتباطات و توسعه ملی منتشر شده‌اند که بخشی از آنها امروز کمتر در دسترس پژوهشگران و دانشجویان قرار دارند.

وی افزود: می‌توان با همکاری مراکز پژوهشی، ناشران و نهاد‌های فرهنگی، مجموعه‌ای از آثار شاخص را انتخاب و به مناسبت شصت‌سالگی دانشکده بازنشر کرد.

این استاد دانشگاه با اشاره به ظرفیت مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه‌ها و نشریه «رسانه»، گفت: بخشی از تاریخ اندیشه ارتباطات در ایران در مقاله‌ها، نشست‌ها و گفت‌و‌گو‌های علمی منتشرشده در این مجموعه‌ها ثبت شده است و بازخوانی آنها می‌تواند به شناخت بهتر سیر تحول این دانش کمک کند.

خانیکی همچنین به میراث پژوهشکده علوم ارتباطی و توسعه ایران و آثار پژوهشگران برجسته آن اشاره کرد و خواستار بررسی امکان انتشار مجدد برخی از این منابع شد.

وی با اشاره به انتشار مجلداتی از دانشنامه ارتباطات از سوی انتشارات علمی و فرهنگی، پیشنهاد کرد ظرفیت این مجموعه و دیگر ناشران برای تجدید چاپ آثار مرجع به کار گرفته شود.

ضرورت تدوین تاریخ دانشکده علوم ارتباطات

رئیس شورای سیاست‌گذاری رویداد شصت‌سالگی دانشکده علوم ارتباطات با تأکید بر اهمیت مستندسازی پیشینه این دانشکده، اظهار کرد: یکی از اقداماتی که می‌تواند به ماندگاری این رویداد کمک کند، تدوین تاریخ علمی و نهادی دانشکده علوم ارتباطات است.

وی افزود: برای انجام این کار می‌توان از ظرفیت پژوهشگران حوزه تاریخ مطبوعات و ارتباطات، از جمله سیدفرید قاسمی، استفاده کرد.

خانیکی همچنین بر ضرورت بهره‌گیری از تجربه فعالان حوزه تاریخ شفاهی و مستندسازی فرهنگی تأکید کرد و گفت: همکاری با پژوهشگران و فعالانی همچون علی دهباشی می‌تواند در معرفی پیشینه دانشکده و برگزاری برنامه‌های فرهنگی مؤثر باشد.

وی با اشاره به تجربه برگزاری شب‌های فرهنگی دانشکده‌های اقتصاد و مدیریت، پیشنهاد کرد برنامه‌ای مشابه با همکاری مجموعه «بخارا» برای دانشکده علوم ارتباطات برگزار شود.

این استاد دانشگاه همچنین کتابخانه ملی، فضا‌های دانشگاهی و مکان‌های مرتبط با پیشینه تاریخی دانشکده را از گزینه‌های قابل بررسی برای میزبانی بخش‌هایی از رویداد دانست.

دانشجویان نباید تنها مجری برنامه‌های تشریفاتی باشند

خانیکی با تأکید بر ضرورت مشارکت واقعی دانشجویان در برنامه‌ریزی و اجرای رویداد شصت‌سالگی دانشکده علوم ارتباطات، گفت: یکی از بخش‌هایی که هنوز به‌اندازه کافی در طراحی برنامه‌ها مورد توجه قرار نگرفته، نقش دانشجویان است.

وی افزود: نباید مشارکت دانشجویان را به حضور در مراسم یا انجام امور اجرایی محدود کرد، بلکه لازم است برای آنان نقش‌های علمی، فرهنگی و خلاقانه تعریف شود.

رئیس شورای سیاست‌گذاری رویداد شصت‌سالگی دانشکده علوم ارتباطات پیشنهاد کرد: نشست‌های مستقل دانشجویی، فعالیت‌های هنری، تولیدات چندرسانه‌ای و برنامه‌های فرهنگی با مشارکت انجمن‌های علمی و کانون‌های دانشجویی در دستور کار قرار گیرد.

وی با اشاره به ظرفیت اتحادیه انجمن‌های علمی دانشجویی ارتباطات و انجمن‌های فعال دانشگاهی، اظهار کرد: دانشجویان می‌توانند با تولید ویدئو، مستند‌های کوتاه، محتوای رسانه‌ای و برگزاری نشست‌های تخصصی، سهم مؤثری در معرفی تاریخ و دستاورد‌های دانشکده داشته باشند.

خانیکی همچنین خواستار همکاری معاونت فرهنگی و اجتماعی دانشگاه علامه طباطبائی و معاونت فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم برای تقویت بخش دانشجویی این رویداد شد.

استفاده از ظرفیت انجمن‌های علمی، حرفه‌ای و دانش‌آموختگان

این استاد ارتباطات با اشاره به گستردگی خانواده ارتباطات ایران، اظهار کرد: انجمن‌های علمی، انجمن‌های حرفه‌ای روزنامه‌نگاری و روابط عمومی، تشکل‌های رسانه‌ای و دانش‌آموختگان دانشکده باید در برنامه‌های شصت‌سالگی نقش‌آفرینی کنند.

وی افزود: انجمن‌های علمی و حرفه‌ای می‌توانند علاوه بر مشارکت در نشست‌های تخصصی، در معرفی تجربه‌های تاریخی، دستاورد‌های علمی و مسائل روز ارتباطات کشور همکاری داشته باشند.

خانیکی همچنین بر استفاده از ظرفیت انجمن دانش‌آموختگان دانشگاه علامه طباطبائی و فعالان رسانه‌ای برای اطلاع‌رسانی و گسترش مشارکت در این رویداد تأکید کرد.

وی خاطرنشان کرد: موفقیت چنین برنامه‌ای در گرو آن است که مسئولیت بخش‌های مختلف میان افراد و نهاد‌های علاقه‌مند تقسیم شود و هر پیشنهاد عملی با مشارکت پیشنهاددهندگان پیگیری شود.

شصت‌سالگی دانشکده باید میراثی ماندگار برای نسل‌های آینده بر جای بگذارد

خانیکی در بخش دیگری از سخنان خود، با تأکید بر ضرورت حرکت از برگزاری یک مراسم مناسبتی به سوی خلق رویدادی اثرگذار، اظهار کرد: هدف این است که شصت‌سالگی دانشکده علوم ارتباطات به فرصتی برای شناخت گذشته، تقویت پیوند‌های علمی و اجتماعی و گشودن افق‌های تازه برای آینده این دانش تبدیل شود.

وی افزود: انتشار آثار علمی، مستندسازی تاریخ دانشکده، تجلیل از پیشگامان، مشارکت انجمن‌های علمی و حرفه‌ای و حضور فعال دانشجویان می‌تواند این رویداد را از یک برنامه محدود دانشگاهی فراتر ببرد.

رئیس شورای سیاست‌گذاری رویداد شصت‌سالگی دانشکده علوم ارتباطات در پایان بر ضرورت همکاری دانشگاه، دستگاه‌های اجرایی، نهاد‌های فرهنگی و جامعه حرفه‌ای ارتباطات تأکید کرد و خواستار پیگیری پیشنهاد‌های مطرح‌شده برای برگزاری هرچه مطلوب‌تر این رویداد در زمستان سال جاری شد.