بهورز؛ پل میان تخصص و خانه در روستا

به گزارش بازارکار در ساختار پیچیده و مدرن نظام سلامت، ما معمولا با چهره‌های مجهز پزشکی در بیمارستان‌ها و اتاق‌های عمل رو‌به‌رو هستیم؛ اما ستون اصلی که سلامت یک ملت را در لایه‌های زیرین و در دل خانه‌ها حفظ می‌کند، نیرو‌هایی هستند که در اصطلاح علمی و اجتماعی با نام «بهورز» شناخته می‌شوند. بهورز تنها یک تکنسین سلامت نیست؛ او یک مربی و یک پل ارتباطی میان دانش پیچیده پزشکی و واقعیت‌های زندگی روزمره مردم در روستا است.

قدرتِ حضور در قلب محله

بهورز به دنبال سلامت می‌رود او در کوچه‌پس‌کوچه‌ها، در خانه‌های روستایی و در میان خانواده‌ها حضور دارد. این حضور مداوم، باعث ایجاد «سرمایه اجتماعی» می‌شود. بهورز با شناخت دقیق از فرهنگ، زبان و حتی مشکلات معیشتی خانواده‌ها، می‌تواند توصیه‌های بهداشتی را از یک دستورالعمل، به یک راهکار کاربردی و پذیرفتنی تبدیل کند.

پیشگیری؛ هنرِ دیدنِ نادیده‌ها

بزرگترین دستاورد بهورزان، مدیریت بخش «پیشگیری» در نظام سلامت است. اگر درمان، به مفهوم مبارزه با بیماری باشد، پیشگیری یعنی جلوگیری از ایجاد بیماری. بهورز با پایش منظم رشد کودکان، مدیریت برنامه‌های واکسیناسیون، تشخیص به موقع بیماری‌های غیرواگیر (دیابت، فشارخون، سرطان و …)، آموزش‌های مستمر و … در واقع سدی دفاعی در برابر بحران‌های سلامت آینده می‌سازد. هر بار که یک بهورز موفق می‌شود یک نقص رشد را در مراحل اولیه تشخیص دهد یا یک مادر را از خطرات تغذیه‌ای آگاه کند، در واقع هزینه‌های گزاف درمانی و رنج‌های انسانی بزرگی را در سال‌های آتی ذخیره می‌کند. بهورز در جایگاه چشمی است که نادیده‌ها را می‌بیند.

چالش‌ها و مسئولیت مشترک

با وجود تمام این نقش‌های کلیدی، بهورزان همواره با چالش‌های ساختاری، کمبود امکانات و گاهی عدم توجه جامعه مواجه هستند. آنها در خط مقدم هستند، اما گاهی در کانون توجه قرار نگرفته و ارزش کار آنها مورد غفلت واقع می‌شود. موفقیت این نیروها، موفقیت کل نظام سلامت است. جامعه نباید به بهورز تنها به چشم یک کارمند دولتی نگاه کند؛ بلکه باید او را به عنوان یک مشاور اعتمادپذیر و یک رکن اساسی در تامین سلامت خانواده‌ها بشناسد.

در نهایت، بهورز نمادِ «عدالت در سلامت» است؛ یعنی رساندن حق سلامت به دورترین نقاط و ضعیف‌ترین گروه‌های اجتماعی. اگر می‌خواهیم نسلی قوی، سالم و باکیفیت داشته باشیم، باید به تقویت جایگاه این نیرو‌ها و حمایت از فعالیت‌های آنها در جامعه توجه ویژه‌ای داشته باشیم. سلامت یک ملت، از همان جایی شروع می‌شود که بهورز، قدم به خانه مردم می‌گذارد.

به همین مناسبت وزارت بهداشت و درمان، به پاس سال‌ها خدمات ارزشمند بهورزان پرافتخار برای ارتقای عادلانه سلامت در نقاط مختلف کشور، امسال پویشی را تحت عنوان «بهورز، نماد عدالت در سلامت» با هدف معرفی خدمات ارزشمند بهورزان به مردم، از ۱۵ مهر تا ۱۵ آبان ماه برنامه-ریزی کرده است که رسانه‌ها و محتوای مرتبط با این پویش در وبسایت iec.behdasht.gov.ir قابل دریافت، انتشار و توزیع است.