تازه ها
شاغلیم، اما خیالمان از فردا راحت نیست/ ناامنی شغلی چگونه روان کارکنان را فرسوده می‌کند؟
همزمانی جست‌و‌جو‌های مربوط به دستمزد، استخدام و وضعیت شغلی نشان می‌دهد مسئله کار و درآمد همچنان از دغدغه‌های مهم کاربران است. داشتن شغل لزوماً به معنای احساس امنیت نیست؛ وقتی فرد از ثبات درآمد، تداوم قرارداد یا امکان تأمین هزینه‌های آینده مطمئن نباشد، نگرانی درباره شغل می‌تواند حتی در زمان اشتغال نیز ادامه پیدا کند.
به گزارش بازارکاربه نقل از رکنا، دکتر مریم سامانی روانشناس بالینی و استاد دانشگاه:در نگاه معمول، داشتن شغل باید یکی از منابع اصلی امنیت اقتصادی و روانی باشد. اما میان شاغل بودن و احساس امنیت شغلی تفاوت وجود دارد. ممکن است فرد هر روز سر کار حاضر شود، وظایفش را انجام دهد و حقوق دریافت کند، اما همچنان نگران تمدید نشدن قرارداد، کاهش درآمد، تعدیل نیرو یا ناتوانی در تأمین هزینه‌های زندگی باشد.
این وضعیت را می‌توان با مفهوم ناامنی شغلی توضیح داد؛ یعنی نگرانی فرد درباره از دست دادن شغل یا بخش‌های مهمی از کیفیت و شرایط آن. ناامنی شغلی فقط احتمال بیکاری نیست؛ نامطمئن بودن آینده درآمد، مزایا و موقعیت حرفه‌ای را نیز در بر می‌گیرد.
وقتی ذهن حتی خارج از محل کار هم درگیر شغل است
نگرانی درباره آینده شغلی می‌تواند به ساعات کاری محدود نماند. فرد ممکن است در خانه نیز مدام درباره تمدید قرارداد، پرداخت حقوق یا پیدا کردن شغل جایگزین فکر کند. این اشتغال ذهنی، فرصت استراحت روانی را کاهش می‌دهد و ممکن است بر خواب، روابط خانوادگی و تمرکز اثر بگذارد.
در نظریه ناامنی شغلی، این تجربه صرفاً یک واکنش لحظه‌ای به احتمال بیکاری نیست؛ ادراک فرد از تهدیدی است که ممکن است بر زندگی و برنامه‌های آینده او اثر بگذارد. پژوهش‌های این حوزه نشان داده‌اند که ناامنی شغلی با پیامد‌هایی مانند کاهش رضایت شغلی، فشار روانی و تضعیف تعهد سازمانی ارتباط دارد. البته شدت این آثار به شرایط فرد، حمایت اجتماعی و وضعیت محیط کار وابسته است.
دستمزد فقط عدد فیش حقوقی نیست
حقوق و دستمزد علاوه بر تأمین نیاز‌های مادی، با احساس ارزشمندی و عدالت نیز ارتباط دارد. وقتی کارکنان تصور کنند دستمزدشان با میزان تلاش، مسئولیت یا هزینه‌های زندگی تناسب ندارد، ممکن است احساس بی عدالتی کنند.
در نظریه عدالت سازمانی، ادراک کارکنان از منصفانه بودن پرداخت‌ها و شیوه تصمیم گیری سازمان اهمیت دارد. حتی اگر منابع مالی سازمان محدود باشد، شفافیت درباره معیار‌های پرداخت، امکان گفت‌و‌گو و رفتار محترمانه می‌تواند از شدت احساس بی عدالتی بکاهد.
مشکل زمانی جدی‌تر می‌شود که کارکنان نه از میزان درآمد خود مطمئن باشند و نه از معیار‌هایی که آینده شغلی شان را تعیین می‌کند. در این شرایط، تلاش برای حفظ موقعیت ممکن است به رقابت فرساینده، پنهان کردن مشکلات و کاهش همکاری میان همکاران منجر شود.
چرا گروه روانشناسی رکنا به این خبر می‌پردازد؟
کار فقط منبع درآمد نیست؛ بخشی از هویت، ارتباط اجتماعی و احساس مفید بودن افراد را شکل می‌دهد. ناامنی شغلی می‌تواند این ابعاد را همزمان تحت تأثیر قرار دهد. پیامد آن ممکن است به محیط کار محدود نماند و به روابط خانوادگی، تصمیم برای ازدواج، فرزندآوری، مسکن و برنامه ریزی آینده نیز منتقل شود.
پیام گروه روانشناسی رکنا به مسئولان
سیاست‌های اشتغال باید علاوه بر ایجاد فرصت شغلی، به کیفیت و پایداری آن نیز توجه کنند. شفافیت قراردادها، پرداخت به موقع دستمزد، سازوکار روشن رسیدگی به شکایت‌ها و حمایت از کارکنان در برابر تصمیم‌های ناگهانی، بخشی از امنیت شغلی است. آمار اشتغال به تنهایی نمی‌تواند نشان دهد افراد تا چه اندازه از آینده شغلی خود اطمینان دارند.
راهکار برای کارکنان و خانواده‌ها
کارکنان می‌توانند با به روز نگه داشتن مهارت‌های حرفه‌ای، شناخت حقوق شغلی و ایجاد شبکه ارتباطی کاری، قدرت انتخاب خود را افزایش دهند. در خانواده نیز بهتر است نگرانی شغلی به جای تبدیل شدن به تنش و سرزنش، موضوع گفت وگویی واقع بینانه باشد. البته مسئولیت ایجاد امنیت شغلی را نباید به توانایی فرد برای سازگار شدن با شرایط نامطمئن تقلیل داد.
تلنگر روانشناختی
گاهی خستگی یک کارمند از حجم کار نیست؛ از این است که نمی‌داند با وجود تمام تلاش هایش، فردا هنوز شغلی خواهد داشت یا نه.
ارسال نظرات