از سال ۲۰۰۰ تاکنون سرمایه گذاری جهانی در زمینه ی پژوهش و توسعه با افزایشی ۳ برابری به ۲/۴ تریلیون دلار رسیده است. در سال ۱۹۶۰، نزدیک به ۷۰ درصد از سرمایه گذاری های صورت گرفته در بخش پژوهش و توسعه در کل دنیا به کشور آمریکا تعلق داشت، اما تا سال ۲۰۲۰ سهم این کشور به ۳۰ درصد کاهش یافت. از ایجاد شغل و سلامت عمومی گرفته تا امنیت ملی و رقابت پذیری صنعتی، پژوهش و توسعه نقشی اساسی در رشد و نوآوری یک کشور دارند، امری که در همه ی بخش های جامعه، چه به شکل مستقیم و چه به شکل غیر مستقیم تأثیرگذار است. علاوه بر سرمایه گذاری بر روی پژوهش و توسعه، عناصر کلیدی دیگری هم وجود دارند که نقش مهمی در دستیابی به پیشرفت و نوآوری ایفا می کنند، از جمله: استفاده از فناوری، انجام پژوهش های علمی و انجام سرمایه گذاری های خطرپذیر. تصویر زیر نوآورترین اقتصادهای دنیا بر اساس اطلاعات به دست آمده از شاخص جهانی نوآوری سازمان جهانی مالکیت معنوی (WIPO)، از زیرمجموعه های سازمان ملل را نشان می دهد.

• 

اقتصاد نوآور چه تعریفی دارد؟

سنجش کمّی نوآوری ذاتاً امری چالش برانگیز است اما شاخص جهانی نوآوری تلاشی دیرینه برای این منظور است. چارچوب مورد استفاده برای این شاخص به گونه ای طراحی شد که تحلیل کامل تری به دست دهد. این چارچوب شامل ۸۱ شاخص می شود که در ۷ دسته بندی کلی قرار می گیرند و از آن ها برای محاسبه ی امتیاز یک کشور از نظر میزان نوآوری استفاده می شود. این ۷ دسته بندی عبارتند از:

• پیچیدگی کسب و کار: هزینه سرمایه گذاری در بخش پژوهش و توسعه، جریان خالص سرمایه گذاری خارجی مستقیم
• پیچیدگی بازار: میزان تولید ناخالص داخلی اقتصاد، شدت رقابت در بازار محلی
• زیرساخت: جاده، بیمارستان، ساخت مدرسه، کارایی انرژی
• سرمایه انسانی و تحقیقات: سرمایه گذاری دولت در ازای هر دانش آموز، کیفیت نهادهای علمی و پژوهشی
• نهادها: ثبات و امنیت سیاسی، سهولت در آغاز یک کسب و کار
• تولیدات خلاقانه: برندهای ارزشمند، استفاده از طراحی صنعتی، استفاده از نشان تجاری
• دانش و تولیدات فناورانه: استفاده از ثبت اختراع، افزایش بازدهی نیروی کار، صرف هزینه در بخش نرم افزاری

همانطور که مشاهده کردید، هدف از این چارچوب شناسایی شاخص هایی است که باعث ایجاد یک محیط نوآورانه و فناوری های پیشرفته می شوند. لازن به ذکر است که امتیاز نوآوری کلی هر کشور ترکیبی از این دسته بندی ها است و کشورهایی که امتیاز مشابهی دارند هر یک می توانند در زمینه ی به خصوصی قدرتمند باشند.

نوآورترین کشورهای دنیا در سال ۲۰۲۲

سوئیس برای دوازدهمین سال متوالی در صدر این فهرست قرار دارد و بعد از آن آمریکا و کره جنوبی در رتبه های بعدی قرار گرفته اند. برای بسیاری این امر را شاید تعجب برانگیز باشد. با این حال، قوانین مربوط به مالکیت معنوی در این کشور در سطح جهانی قرار دارند و همکاری قدرتمند میان دانشگاه و صنعت مکمل آن ها هستند. به علاوه، این کشور به لطف بالا بودن کیفیت زندگی در آن، استعدادهای برتر دنیا را نیز جذب خود می سازد. در جایگاه دوم آمریکا قرار دارد که بالاترین میزان سرمایه گذاری در بخش پژوهش و توسعه را دارد که سالیانه بیش از ۷۰۰ میلیارد دلار است. از ۵ شرکت برتر دنیا از جهت سرمایه گذاری در بخش پژوهش و توسعه، ۴ تای آن ها در آمریکا قرار دارد: آمازون (۴۲/۷ میلیارد دلار)، آلفابت (۲۷/۶ میلیارد دلار)، مایکروسافت (۱۹/۳ میلیارد دلار) و اپل (۱۸/۸ میلیارد دلار). کشورهای اروپایی حضور پررنگی در میان ۱۰ رتبه ی نخست فهرست دارند، از جمله سوئد (رتبه ی سوم)، انگلیس (رتبه چهارم) و هلند (رتبه ی پنجم). کره جنوبی (رتبه ی ششم) با شدت پژوهش و توسعه ی بالایش شناخته می شود. علت این موضوع شرکت های خوشه ای صنعتی آن است که به طور کلی شرکت هایی خانوادگی هستند. سامسونگ و اِل‌جی از بزرگ ترین شرکت های این کشور هند که مشارکت زیادی را با دانشگاه دارند. فهرست زیر ۵۰ کشور برتر دنیا از جهت نوآوری را نشان می دهد: ∎