رییس سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی خبر داد: باز طراحی رشته‌های دوره دوم متوسطه و محتوای آموزشی کتب

به گزارش بازار کار،  حجت‌الاسلام علی لطیفی روز یکشنبه در نشست خبری، اظهار کرد: در سال ۱۳۹۰ سند تحول بنیادین و سند ملی برنامه ملی درسی تصویب شد که در این زمینه، سازمان پژوهش باید برای تولید محتوا متناسب با اسناد آماده می‌شد. وی افزود: سازمان پژوهش درگیر فرآیند تولید بدون پیش‌نیازهای مفهومی شد و به واسطه فشار زمانی، فرآیندهای تولید کتاب درسی بدون نقشه جامع و یکپارچه را در دستور کار داشت که در برخی از سال‌ها کار چندانی جز تغییر محتوا انجام نداد. این سازمان در آن دوره فعالیتی با نام همسوسازی کتاب‌های درسی مبتنی بر اسناد تحولی را انجام داد. معاون وزیر آموزش و پرورش ادامه داد: از سال ۱۴۰۰ برنامه تحولی را آغاز کردیم تا به پرسش‌های ایجاد شده از سال ۱۳۹۰ از جمله دلایل متناسب نبودن تولید محتوای درسی با نیازهای دانش‌آموزان نیست و اینکه چه زمانی قرار است که به نیازهای جامعه پرداخته شود، پاسخ دهیم و به این منظور نقشه راه اجرایی‌سازی برنامه ملی درسی در سطح مدرسه را ایجاد کردیم. لطیفی یادآورشد: ارائه راهنمای عملی برنامه درسی در سطح مدرسه برای اینکه مشخص شود که چه برنامه‌های کلی باید رخ دهد و فقط کتاب کافی نیست و همچنین این نکته که کتاب قطعه‌ای از این پازل است، باید در دستور کار باشد تا زمینه‌ای ایجاد شود که دانش آموزان از منابع گسترده‌تری از کتاب درسی استفاده کنند. وی گفت: همچنین سازمان پژوهش باید مجموعه‌ای از مواد و منابع آموزشی را تولید کند که لزوما هم خودش تولیدکننده نباشد و از مجموعه ظرفیت‌های تولید بهره‌مند شود. ارائه نظام خدمات پشتیبانی به مدرسه ماموریت سوم سازمان پژوهش است چرا که کتاب و محتوای آموزشی را داشتیم که برای معلم فهم نشد بنابراین توانمندسازی معلمان برای ارائه و مدیریت محتوا باید صورت گیرد. معاون وزیر آموزش و پرورش افزود: تدوین چارچوب انسجام بخشی برنامه درسی به منظور انجام سه ماموریت سازمان پژوهش انجام گرفته است که در مراحل آخر اعتبار بخشی قرار دارد، شایستگی‌هایی از جمله هویت اسلامی ایرانی، تفکر و تعقل، تقویت روحیه کنجکاوی و اکتشاف و خودسازی و مدیریت خود مورد توجه قرار گرفته است. لطیفی گفت: یکی از نقدهای سازمان این بود که مطالعات جدی در زمینه نیازسنجی فرهنگی و اجتماعی را نداشتیم، سال گذشته با بیش از ۴۰ مرکز از نهادهای مختلف نامه نگاری کردیم و بیش از ۱۰۰ مطالعه بدست ما رسید که در تحلیل به این نتیجه رسیدیم که نیاز سنجی دانش آموزان ضروری است. وی با بیان اینکه راهنمای برنامه درسی حوزه تربیت و یادگیری اصلاح شده است، گفت: در این حوزه ۱۱ عنوان درسی وجود دارد که از طراحی تا محتوا در حال اصلاح و بازنگری است. به گفته رییس سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی، ارائه راهنمای عمل تولید بسته‌های یادگیری و تولید این بسته‌ها مد نظر است، یکی از اجزای بسته راهنمای معلم و محتوای چند رسانه‌ای برای دانش آموزان است که فقط بر روی محتوای کتاب درسی در این حوزه تاکید نداریم. حجت‌الاسلام والمسلمین لطیفی افزود: برای پاسخ به این پرسش‌ها در بازه زمانی معقول، نقشه راه اجرایی سازی برنامه درسی ملی در سطح مدرسه طراحی شد، معتقدیم باید به مدرسه برگشت و آن را احیا کرد. وی با تأکید بر اینکه 3 خدمت باید به مدرسه ارائه دهیم، گفت: نخست باید راهنمای عمل برنامه درسی ملی در سطح مدرسه را ارائه دهیم؛ در طول این سال‌ها به معلم فقط کتاب دادیم، در راهنمای عمل برنامه درسی ملی به مدرسه می‌گوییم اگر مدیر مدرسه ابتدایی هستید باید بدانید در دوره ابتدایی این اتفاقات رخ بدهد. لزوم تنوع بخشی به منابع آموزشی معاون وزیر آموزش و پرورش اظهار کرد: اهداف و رویکردهای هر دوره تحصیلی متفاوت است و ابتدا باید به مدرسه تصویری از برنامه درسی بدهیم تا بداند اهداف مدنظر هر دوره تحصیلی چیست. وی ادامه داد: مأموریت دوم این است که دست معلم از منابع آموزشی متنوع پر شود؛ کتاب درسی یکی از منابع آموزشی است اما تحقق اهداف مهارتی در قالب کتاب دشوار است و با طراحی اردو، بازی و موقعیت یادگیری متفاوت اتفاق می‌افتد. حجت‌الاسلام والمسلمین لطیفی با اشاره به اینکه سازمان باید از ظرفیت سایر تولید ‌کننده‌ها و معلمان برای استفاده از منابع آموزشی مختلف استفاده کند، گفت: البته به دنبال رهاسازی هم نیستیم بلکه شرایط را برای استفاده از سایر ظرفیت‌ها فراهم می‌کنیم. وی ادامه داد: مأموریت سوم، ارائه خدمات پشتیبان علمی به مدرسه است؛ در دوره گذشته تجربه‌های شکست خورده از کتاب‌های تحولی داشتیم که توسط معلمان به خوبی فهم نشد و همراستا با تولید کتاب جدید، معلمان را آموزش ندادیم بنابراین به دنبال توانمندکردن و توجیه معلمان هستیم. رئیس سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی با تأکید بر اینکه برای تحقق این سه هدف، برنامه راه با 8 گام تولید شد، گفت: گام نخست نقشه راه، تدوین چارچوب انسجام بخش برنامه درسی است و نظام‌واره شایستگی‌های پایه و عمومی آموزش و پرورش تدوین شد. وی ادامه داد: بر این اساس محتوای درسی صرفاً بر پایه محتوایی همچون ریاضی و علوم نیست و بر 4 شایستگی هویت اسلامی و ایرانی، تفکر و تعقل با مواردی همچون تقویت روحیه کنجکاوی و اکتشاف به ویژه در دوره ابتدایی، تفکر و بینش، استدلال و خلاقیت، ارتباط مسؤولانه موثر و خودسازی و مدیریت خود متمرکز است؛ ناگفته نماند هم اکنون یکی از زمینه‌های ضعف جدی دانش‌آموزان توان برقرای ارتباط مناسب است. نامه‌نگاری با 40 مرکز  برای تحول در آموزش و محتوای آموزشی حجت‌الاسلام والمسلمین لطیفی اظهار کرد: یکی از نقص‌های سازمان در سال‌های گذشته این بود که مطالعات جدی درباره نیاز سنجی فرهنگی و تربیتی جامعه و اینکه با چه آسیب‌هایی مواجه هستیم و چه مهارتی مورد نیاز دانش‌آموزان است، انجام نشد. وی افزود: سال گذشته یک نیاز سنجی انجام داده و با 40 مرکز نامه‌نگاری کردیم و 100 مطالعه به دست ما رسید که با تحلیل آنها به مجمو‌عه‌ای از مفاهیم رسیدیم که تدوین آنها برای دانش‌‌آموزان ضروری است‌. معاون وزیر آموزش و پرورش با بیان اینکه در گام دوم، راهنمای برنامه درسی حوزه‌های تربیت و یادگیری را اصلاح خواهیم کرد، گفت: هم‌اکنون در برنامه درسی ملی 11 حوزه یادگیری وجود دارد‌. وی با تأکید بر اینکه در گام سوم، باز طراحی جدول عناوین دروس و توزیع زمان آموزش است، افزود: جدول عناوین دروس فعلی از دهه 80 تا به امروز تغییری نداشته است و یکی از اقدامات حداقل برای دوره ابتدایی اول و دوم که در 6 ماهه دوم امسال به شورای عالی آموزش و پرورش ارائه می‌شود،  تغییر عناوین دروس است. نونگاشت کتاب کار و فناوری و بازطراحی رشته‌های دوره متوسطه دوم  رئیس سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی بیان کرد: بازطراحی رشته‌های دوره متوسطه دوم نیز یکی دیگر از برنامه‌هاست و در حال بررسی هستیم که آیا باید رشته‌های شاخه نظری را تلفیق کرد؟ کارگروهی در سازمان پژوهش تشکیل شده و در حال بازنگری دوره متوسطه دوم هستیم و امیدواریم در نیمه دوم امسال پیش‌نویس اولیه آن فراهم شود و پس از آن از معلمان نظر سنجی کنیم. وی افزود: در گام‌های بعدی به سمت تولید بسته تربیت و یادگیری می‌رویم که شامل راهنمای معلم و محتوای چند رسانه‌ای برای دانش‌آموزان است و فقط بر روی کتاب درسی تأکید نداریم. حجت‌الاسلام والمسلمین لطیفی گفت: فرایندی را برای تولید بسته دوره ابتدایی در مهر 1403 آغاز کردیم و از معلمان با تجربه برای دوره آموزشی دعوت کردیم و از توان آنها برای تولید محتوای بسته یادگیری استفاده خواهیم کرد؛ همچنین سامانه navarre.roshd.ir آماده دریافت نظرات دانش‌آموزان و معلمان در ارتباط با کتاب‌‌های درسی است. وی درباره بهسازی کتاب‌های درسی بیان کرد: موارد جدیدی از اسناد لانه جاسوسی در 8 عنوان کتاب و در قالب 30 سند اضافه شد؛ همچنین کتاب پیام آسمانی پایه هفتم نونگاشت است که امسال در چند استان به صورت آزمایشی اجرا می‌شود؛ کتاب کار و فناوری پایه ششم و هفتم نونگاشت بوده و اجرای آزمایشی دارند و بخشی از محتوای جدید به صورت چند رسانه‌ای است. * کتاب‌های درسی سال آینده به طور کامل با کاغذ داخلی تولید می‌شود حجت‌الاسلام والمسلمین لطیفی درباره تأمین کاغذ کتاب‌های درسی گفت: در سال تحصیلی آینده کل فرایند تهیه کاغذ کتاب درسی از محل شرکت‌های داخلی خواهد بود و شرکت‌های داخلی قول داده‌اند تا پایان اسفند کاغذ مورد نیاز را تأمین کنند براین اساس کتاب‌های درسی سال آینده به طور کامل با کاغذ داخلی تولید می‌شود. وی در ادامه در پاسخ به پرسش خبرنگاران درباره ورود منابع آموزشی مختلف به مدارس و نگرانی از ورود کاسبان کمک آموزشی، عنوان کرد: با توجه به دسترسی به محتوای چند رسانه‌ای تجربه خوبی را داریم و اکنون در حال باز طراحی شبکه رشد هستیم تا معلمان به این منابع مختلف دسترسی داشته باشند و نگرانی‌ها از این موضوع نباید مانع اقدام شود. رئیس سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی اظهار کرد: تمرکز بر روی کتاب درسی کار درستی نیست و نمی‌توان تمام اهداف را با آن تأمین کرد و نیاز به کتاب راهنمای معلم حتی بیشتر از نیاز کتاب دانش‌آموزان است و سازمان به عنوان متصدی برنامه درسی ابتدا باید معلم را مخاطب قرار دهد و به او ابزارهایی بدهد که محتوا را به شکل مناسب به دانش آموزان ارائه دهد. وی درباره ماندگاری کتاب‌های درسی گفت: برای تولید کتاب ماندگار باید از جهت نوع کاغذ و صحافی متفاوت باشد و این نیازمند اعتبارات بیشتر است در صورتی که یکی از مشکلات سازمان در امسال، کمبود اعتبار برای خرید کاغذ بود.