پیشران توسعه بازار کتاب و پاسخ به نیاز نسل جدید

به گزارش بازارکار، معاون فناوری و نوآوری خانه کتاب و ادبیات ایران وابسته به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، در بازدید از  نمایشگاه پژوهش و فناوری،  غرفه سازمان تجاری سازی فناوری واشتغال دانش بنیان جهاد دانشگاهی بر نقش کلیدی فناوری در توسعه بازار نشر، تجاری‌سازی محصولات فرهنگی و پاسخ‌گویی به نیاز‌های نسل جدید تأکید کرد.

بابایی با اشاره به حوزه تخصصی فعالیت خانه کتاب و ادبیات ایران گفت: رویکرد ما استفاده از فناوری و نوآوری برای توسعه بازار کتاب، ایجاد بازار‌های جدید، پاسخ به تقاضای نسل جوان و همچنین افزایش نظارت هوشمند بر تخلفات حوزه نشر است. فناوری می‌تواند به‌عنوان یک ابزار مؤثر، بسیاری از چالش‌های این حوزه را برطرف کند.

وی افزود: نمایشگاه‌های فناوری و دانش‌بنیان فرصت بسیار مناسبی برای فعالان حوزه فرهنگ و نشر است تا با ظرفیت‌های جدید فناوری آشنا شوند و از این ظرفیت‌ها در مسیر توسعه و تجاری‌سازی محصولات فرهنگی استفاده کنند. استفاده از فناوری یکی از کلان‌برنامه‌های وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است و ما طی یک سال گذشته تلاش کرده‌ایم چه در سطح داخلی و چه در سطح بین‌المللی از این ظرفیت‌ها بهره بگیریم.

معاون خانه کتاب و ادبیات ایران با اشاره به برگزاری نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران در اردیبهشت‌ماه امسال اظهار کرد: برای نخستین‌بار «سالن فناوری نشر» در نمایشگاه کتاب تهران راه‌اندازی شد و رویداد‌های متعددی در حوزه فناوری‌های مرتبط با نشر برگزار شد. در این مسیر، همکاری‌های مؤثری با پارک فناوری‌های نرم و صنایع فرهنگی و جهاد دانشگاهی شکل گرفته است.

بابایی با تأکید بر ضرورت شناسایی ظرفیت‌های بومی فناوری گفت: امروز جامعه بیش از هر زمان دیگری نیاز دارد که ظرفیت‌های داخلی حوزه فناوری را شناسایی کرده و از آنها برای حل مسائل فرهنگی و اجتماعی استفاده کند. در حال حاضر، بسیاری از پلتفرم‌های حوزه کتاب، از کتاب دیجیتال گرفته تا سامانه‌های امانت و فروش، وارد مرحله تجاری‌سازی شده‌اند.

وی در ادامه به سامانه «بازار کتاب» اشاره کرد و گفت: این سامانه طی چهار سال گذشته طراحی شده و به‌طور ویژه در اختیار کتاب‌فروشی‌ها قرار دارد. بیش از ۶۰۰ کتاب‌فروشی از سراسر کشور، حتی کوچک‌ترین کتاب‌فروشی‌ها در دورافتاده‌ترین استان‌ها، عضو این سامانه هستند و می‌توانند کتاب‌های خود را به سراسر کشور عرضه کنند.

بابایی افزود: در این سامانه تلاش کرده‌ایم هزینه‌های ارسال کتاب کاهش یابد؛ به‌طوری‌که در برخی طرح‌ها ارسال رایگان و در برخی دیگر با ۵۰ درصد تخفیف انجام می‌شود. همچنین طرح‌های فصلی مختلفی برای حمایت از کتاب‌فروشی‌ها اجرا می‌کنیم تا یارانه این حوزه به‌صورت هدفمند توسعه پیدا کند. بسیاری از طرح‌های حمایتی وزارت فرهنگ، از جمله اهدای کتاب، امروز بر بستر فناوری در حال اجراست.

وی با اشاره به چالش‌های موجود در صنعت نشر تصریح کرد: با وجود حمایت‌ها، افزایش قیمت کاغذ و کاهش تیراژ کتاب از چالش‌های جدی این حوزه است، اما با مدیریت هوشمند و بهره‌گیری از فناوری می‌توان هزینه‌ها را کنترل و بهره‌وری را افزایش داد. همچنین باید توجه داشت که نسل‌های جدید، به‌ویژه نسل Z و آلفا، بیشتر به محتوای دیجیتال گرایش دارند و این یک واقعیت انکارناپذیر است.

معاون خانه کتاب و ادبیات ایران خاطرنشان کرد: متأسفانه هنوز در بخشی از نشر سنتی این تصور وجود دارد که کتاب در مقابل فناوری قرار دارد، در حالی که فناوری یک ابزار مکمل برای انتقال محتوای ارزشمند است. کتاب کاغذی همچنان جایگاه خود را دارد، اما این به معنای نادیده گرفتن ظرفیت‌های دیجیتال نیست.

بابایی در پایان گفت: وظیفه ما فراهم‌سازی زیرساخت‌هایی است که همه نسل‌ها بتوانند از محتوای کتاب استفاده کنند و حتی فراتر از مرز‌های کشور، در حوزه صادرات کتاب و توسعه صنعت نشر علمی و فرهنگی، از بستر فناوری بهره بگیریم. نمایشگاه پژوهش و فناوری بستر مناسبی برای هم‌افزایی میان فرهنگ، نوآوری و تجاری‌سازی فراهم کرده است.