نقش دولت در بحران اشتغال چیست؟ 

 نشست «تاب‌آوری کار و تولید در شرایط جنگ و پساجنگ» روز ۵ اردیبهشت‌ماه با حضور دکتر مهری‌سادات موسوی معاون سازمان اشتغال و توسعه کارآفرینی سازمان ستفا، علیرضا محجوب دبیرکل خانه کارگر، مهندس علی‌اصغر آهنی‌ها نماینده کارفرمایان در شورای‌عالی کار و عضو اتاق بازرگانی ایران، دکتر سمیه گلپور رئیس کانون عالی انجمن‌های صنفی کارگران ایران و لیلی دانشمندی دبیر کانون انجمن‌های صنفی دفاتر مشاوره شغلی و کاریابی‌های غیردولتی استان تهران برگزار شد. 

در این نشست، تبعات جنگ اقتصادی، تحریم‌ها و نوسانات بازار پول و ارز بر کار، تولید، اشتغال، تأمین اجتماعی و معیشت مورد بررسی قرار گرفت و بر ضرورت اصلاح رویکردها و اتخاذ تصمیمات هماهنگ و غیرشوک‌آور در حوزه‌های پولی، ارزی و حمایتی تأکید شد. 

در شرایطی که جنگ و فشارهای اقتصادی، زیرساخت‌ها، زنجیره تأمین و نیروی انسانی را با اختلال مواجه کرده است، فعالان حوزه کار و تولید معتقدند تولید و خدمات نخستین بخش‌هایی هستند که در چنین شرایطی آسیب می‌بینند. کاهش تاب‌آوری برخی واحدهای تولیدی، استفاده از بیمه بیکاری، افزایش فشار بر صندوق‌های بیمه‌ای و تشدید مشکلات معیشتی از جمله پیامدهای این وضعیت عنوان شد. در همین راستا، سخنرانان این نشست به تشریح دیدگاه‌ها و تحلیل‌های خود درباره پیامدهای این شرایط بر کار و تولید پرداختندتولید نخستین قربانی جنگ است 

علی‌اصغر آهنی‌ها، نماینده کارفرمایان در شورای‌عالی کار، با اشاره به آسیب جنگ به تولید گفت: جنگ، زیرساخت‌ها، زنجیره تأمین و نیروی انسانی را مختل می‌کند و تولید و خدمات نخستین حوزه‌هایی هستند که آسیب می‌بینند. برخی واحدها به دلیل کاهش تاب‌آوری، ناچار به استفاده از بیمه بیکاری شده‌اند. 

وی با اشاره به چالش‌های تأمین اجتماعی افزود: اجرای معافیت‌های بیمه‌ای مصوب مجلس و انباشت بدهی دولت به سازمان تأمین اجتماعی، قدرت صندوق بیمه بیکاری را تضعیف کرده و این وضعیت نیازمند حمایت فوری دولت است. 

آهنی‌ها با تأکید بر ضرورت هماهنگی در بحران گفت: تصمیم‌گیری‌های جزیره‌ای در شرایط بحران اقتصادی به تولید، اشتغال و معیشت آسیب جدی وارد می‌کند و سیاست‌ها باید متمرکز و هماهنگ باشند. 

وی افزایش قیمت مواد اولیه، اختلال در واردات و صادرات، محدودیت واردات فناوری و قطعات، تورم بیشتر و فشار مضاعف بر اقشار ضعیف، بازنشستگان و کارگران را از پیامدهای اقتصادی شرایط فعلی دانست و افزود: سرمایه‌های داخلی به سمت خروج حرکت کرده و ورود ارز و ماشین‌آلات باید تسهیل شود. 

او با اشاره به مدیریت بحران اقتصادی در دستگاه‌های اجرایی گفت: روش‌های غلط مدیریت بحران اقتصادی مشاهده می‌شود و اصلاح فرآیندهای ثبت سفارش و واردات، تسهیل بازسازی زیرساخت‌ها و حذف بروکراسی‌ها ضروری است. 

آهنی‌ها همچنین به فشارهای مضاعف بر تولید اشاره کرد و گفت: اصلاح عناوین شغلی توسط تأمین اجتماعی و فشارهای وزارت صنعت و سازمان مالیاتی «پدر تولید را درآورده است.

وی راه ‌حل را تصمیم‌گیری سریع، متمرکز و هماهنگ، افزایش اختیارات استان‌ها، کاهش تمرکز در مرکز و چابک‌سازی دولت برای مقابله با رخوت اداری عنوان کرد. 

بازی با بازار پول، بحران اجتماعی می‌سازد 

علیرضا محجوب، دبیرکل خانه کارگر، با اشاره به پیامدهای دستکاری بازار پول گفت: مداخلات گسترده و مکرر در بازار پول آثار مخربی بر تولید و معیشت داشته و منجر به شوک‌های قیمتی و بحران اجتماعی شده است. 

وی افزود: کمبود ارز و رشد نقدینگی باعث جهش قیمت‌ها شده و گره زدن معیشت به نوسانات بازار پول و ارز، تاب‌آوری جامعه و توان تولیدی واحدها را تضعیف می‌کند. 

محجوب با اشاره به فرار سرمایه و بی‌اعتمادی پولی گفت: از دست رفتن کارکرد پس‌انداز پول ملی، سرمایه‌ها را به سمت بازارهای غیرمولد مانند طلا سوق می‌دهد که نشانه بی‌اعتمادی به ثبات پولی است. 

وی تأکید کرد: جنگ امروز بیش از هر چیز اقتصادی است و کوچک‌ترین خطا در سیاست‌های پولی و ارزی آثار گسترده‌ای بر زندگی مردم و کارگران دارد. 

دبیرکل خانه کارگر اعلام کرد: حدود ۵۰۰ هزار شغل مستقیم در دو جنگ اخیر از دست رفته و بخشی از مشاغل به سمت بخش غیررسمی حرکت کرده است. 

او راه‌حل را پرهیز از مداخلات شتاب‌زده، بازگشت به نظارت قیمتی در بخش‌های مؤثر بر اقشار ضعیف و سپردن مدیریت سیاست ارزی به بانک مرکزی در چارچوبی باثبات و قابل پیش‌بینی دانست. 

تاب‌آوری کارگران حد و مرز دارد 

دکتر سمیه گلپور، رئیس کانون عالی انجمن‌های صنفی کارگران ایران، گفت: کارگران نماد تاب‌آوری هستند اما این تاب‌آوری حد و مرز دارد و به معنای تحمل تصمیمات غلط اقتصادی نیست. 

وی با اشاره به بی‌پاسخ ماندن مکاتبات با رئیس‌جمهور و مسئولان گفت: نامه‌های ارسالی پاسخ درخوری دریافت نکرده است. 

او مطالبات فوری کارگران را شامل تشکیل «ستاد ویژه سه‌جانبه کار و تولید برای تاب‌آوری»، تدوین سیاست‌های جامع اشتغال برای جلوگیری از تعدیل نیرو، افزایش حمایت‌های دولتی از تولید و کارفرمایان، تسریع در پرداخت و ابلاغ حق مسکن کارگران و طراحی بسته‌های حمایت غذایی برای خانوارهای کارگری عنوان کرد. 

گلپور با انتقاد از عدم اجرای حق مسکن مصوب سه میلیون تومانی گفت: این مبلغ اجرا نشده و مبلغ اندک موجود نیز عملاً صرف پرداخت حق بیمه می‌شود. 

وی افزود: بیمه بیکاری برخی کارگران حوادث دی‌ماه نیز برقرار نشده است. 

رئیس کانون عالی انجمن‌های صنفی کارگران ایران همچنین گفت: طرح‌های ساخت مسکن کارگری به دلیل نفوذ پیمانکاران سودجو با سنگ‌اندازی مواجه شده است. 

او تأکید کرد: دولت باید از سرمایه‌های کارگران و کارفرمایان در شستا دست بکشد و مدیریت شرکت‌ها را به ذی‌نفعان اصلی بسپارد. 

گلپور حفظ و به‌روزرسانی سامانه جامع روابط کار را از وظایف حداقلی دولت دانست و افزود: نمایندگان کارگری نباید زینت‌المجالس باشند و حق کارگران بر گردن دولت‌ها، مدیریت صحیح اقتصادی و تصمیم‌گیری‌هایی است که زمینه استمرار تولید، اشتغال و معیشت شرافتمندانه را فراهم کند. 

مراکز کاریابی در معرض تعطیلی هستند 

لیلی دانشمندی، دبیر کانون انجمن‌های صنفی دفاتر مشاوره شغلی و کاریابی‌های غیردولتی استان تهران، گفت: بی‌توجهی مسئولان به نیازهای مردم و تصمیمات اشتباه، منجر به بروز حوادثی چون دی‌ماه می‌شود و تعامل با مردم در وزارتخانه‌های مرتبط با کار و معیشت وجود ندارد. 

وی افزود: مسئولان باید بتوانند با داشته‌های خود بهترین تصمیمات و سیاست‌ها را اتخاذ کنند زیرا دو هزار واحد تولیدی و کارگرانشان در آستانه نابودی هستند. 

دانشمندی تأکید کرد: از دو هزار مرکز کاریابی که در معرض تعطیلی هستند باید حمایت شود. 

او نقش رسانه ملی را مهم دانست و گفت: صداوسیما مسئولیت سنگینی در ارائه آموزش‌های مورد نیاز مردم در حوزه اشتغال دارد. 

وی در پایان اظهار کرد: انتظار می‌رود دولت برای مراکز کاریابی نیز بسته‌های حمایتی پیش‌بینی کند. 

در پایان این نشست، شرکت‌کنندگان دیدگاه‌ها و سؤالات خود را در زمینه‌های بیمه بیکاری، اشتغال، تعدیل نیرو، بسته‌های حمایتی و سایر موضوعات مرتبط مطرح کردند و سخنرانان به آن‌ها پاسخ دادند. 

محجوب دبیرکل خانه کارگر: حدود ۵۰۰ هزار شغل مستقیم در دو جنگ اخیر از دست رفته و بخشی از مشاغل به سمت بخش غیررسمی حرکت کرده است. 

راه‌حل پرهیز از مداخلات شتاب‌زده، بازگشت به نظارت قیمتی در بخش‌های مؤثر بر اقشار ضعیف و سپردن مدیریت سیاست ارزی به بانک مرکزی در چارچوبی باثبات و قابل پیش‌بینی است.   

 دکتر سمیه گلپور رئیس کانون عالی انجمن‌های صنفی کارگران ایران: حفظ و به‌روزرسانی سامانه جامع روابط کار را از وظایف حداقلی دولت است . نمایندگان کارگری نباید زینت‌المجالس باشند، حق کارگران بر گردن دولت‌ها است.

 دولت باید مدیریت صحیح اقتصادی و تصمیم‌گیری‌هایی است که زمینه استمرار تولید، اشتغال و معیشت شرافتمندانه را فراهم کنند.

 لیلی دانشمندی، دبیر کانون انجمن‌های صنفی دفاتر مشاوره شغلی و کاریابی‌های غیردولتی استان تهران: تعامل با مردم در وزارتخانه‌های مرتبط با کار و معیشت وجود ندارد. بی‌توجهی مسئولان به نیازهای مردم و تصمیمات اشتباه، منجر به بروز حوادثی چون دی‌ماه می‌شود ضمن  اینکه تعامل با مردم در وزارتخانه‌های مرتبط با کار و معیشت وجود ندارد. 

 لیلا قرنفلی