هفته بسیج با یاد همه شهدا بر تمامی بسیجیان و مردم شهید پرور ایران گرامی باد      
خبر فوری

تازه ها

کد خبر : ۱۸۴۷۶۷
به همت اندیشکده اشتغال دانش‌بنیان ستفا برگزار شد

تاب‌آوری کسب‌وکار‌ها در شرایط بحرانی؛ از پایداری زنجیره تأمین تا حفظ سرمایه انسانی

نشست تاب‌آوری کسب‌وکار‌ها در شرایط بحرانی
میزگرد تخصصی «تاب‌آوری کسب‌وکار‌ها در شرایط بحرانی؛ از بقا تا بازآفرینی و توسعه اشتغال» با حضور مهندس رضا فضلی، مدیرعامل شرکت دانش‌بنیان «مستند» از شرکت‌های زیرمجموعه جهاد دانشگاهی علم و صنعت، مهندس امیر افشار، رئیس هیئت‌مدیره شرکت دانش‌بنیان «فناوران سیل جاوید» و مهندس مرتضی حسین‌پور، قائم‌مقام مدیرعامل شرکت «صنایع دارویی، شیمیایی و غذایی شهید مدرس» برگزار شد؛ مدیران حاضر در این نشست، تجربه‌های ارزشمند خود را در عبور مجموعه‌های متبوع از بحران‌های اقتصادی، اختلال در تأمین مواد اولیه، نوسانات بازار و چالش‌های کلان تشریح کردند.
يکشنبه ۰۱ آذر ۱۴۰۵ - ۱۰:۵۱

به گزارش بازارکار؛ این میزگرد هم‌زمان با هفته جهانی کارآفرینی برگزار می‌شود؛ هفته‌ای که هر سال از ۱۶ تا ۲۲ نوامبر، برابر با ۲۵ آبان تا اول آذر، در کشور‌های مختلف گرامی داشته می‌شود.

در ابتدا میزبانان این نشست مطرح کردند که شعار محوری امسال بر این موضوع تأکید دارد که کارآفرینان در محیط مناسب رشد می‌کنند و جهان به محصولات، خدمات، ایده‌ها و کسب‌وکار‌هایی نیاز دارد که به دست آنان ساخته می‌شود.

آنها گفتند: در کشور ما نیز برنامه‌های هفته جهانی کارآفرینی با محوریت شعار «ایران با کارآفرینان جان می‌گیرد» برگزار می‌شود. کارآفرینان در شرایط ابهام و بحران، به‌جای توقف، فرصت خلق می‌کنند و به بازآفرینی می‌پردازند.

به گفته میزبانان نشست، سازمان تجاری‌سازی فناوری و اشتغال دانش‌بنیان جهاددانشگاهی نیز به‌عنوان سازمانی ستادی، راهبر و سیاست‌گذار در مجموعه اشتغال، پارک‌ها و مراکز رشد جهاددانشگاهی، در این برنامه‌ها مشارکت دارد. آنان اضافه کردند با توجه به مسائل و حوادث یک سال اخیر، در برنامه‌های امسال نقش شرکت‌های دانش‌بنیان در عبور از بحران، حفظ اشتغال و توسعه کسب‌وکار بیشتر مورد توجه قرار گرفته است.

توسعه محصولات دانش بنیان در حوزه برق و الکترونیک

رضا فضلی، مدیرعامل شرکت دانش‌بنیان «مستند» از شرکت‌های زیرمجموعه سازمان جهاددانشگاهی علم و صنعت، با معرفی این شرکت گفت مجموعه از سال ۱۳۹۵ فعالیت خود را در حوزه برق و الکترونیک آغاز کرده است.

وی افزود نخستین محصولات دانش‌بنیان شرکت، دستگاه‌های UPS و شارژر‌ها بودند و در ادامه، تعداد محصولات دانش‌بنیان افزایش یافت. به گفته فضلی، آخرین محصول این شرکت اینورتر‌های خورشیدی است.

او با اشاره به بحران برق و ضرورت توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر گفت: همکاران فنی شرکت با حمایت جهاد دانشگاهی علم و صنعت، طراحی اینورتر‌های خورشیدی را آغاز کردند. فضلی افزود شرکت از نخستین تولیدکنندگان اینورتر خورشیدی در کشور است و این محصولات را در ظرفیت‌های مختلف تولید می‌کند.

احیای تولید سوربیتول پس از سه دهه

مرتضی حسین‌پور، قائم‌مقام مدیرعامل شرکت صنایع دارویی، شیمیایی و غذایی شهید مدرس، گفت: این شرکت از زیرمجموعه‌های جهاد دانشگاهی است و حدود ۳۰ سال سابقه دارد، اما فعالیت آن در سال‌های گذشته متوقف شده بود.

وی افزود با حمایت جهاددانشگاهی، فعالیت شرکت در سال ۱۴۰۳ احیا شد و تولید از سر گرفته شد. به گفته حسین‌پور، شرکت صنایع دارویی، شیمیایی و غذایی شهید مدرس در حال حاضر تنها تولیدکننده سوربیتول مایع ۷۰ درصد در ایران و غرب آسیاست.

او ادامه داد این محصول در صنایع دارویی، غذایی، سیمان و سدسازی کاربرد دارد و در تولید خمیردندان، محصولات غذایی و فرآورده‌های صنعتی استفاده می‌شود.

تنوع‌بخشی به تأمین‌کنندگان؛ راهکار عبور از بحران

حسین‌پور در تشریح تجربه شرکت صنایع دارویی مدرس گفت: جنگ ۱۲روزه به مجموعه‌ای آسیب زد که پس از ۳۰ سال توقف، فعالیت خود را از سر گرفته بود. شرکت پس از سه تا چهار ماه فعالیت، به‌دلیل اختلال در تأمین یکی از مواد اولیه و مواد جانبی، با توقف تولید روبه‌رو شد.

وی افزود: پس از این تجربه، مدیریت شرکت برای پایدارتر کردن زنجیره تأمین، تعداد منابع تأمین مواد اولیه را افزایش داد. پیش از آن، وابستگی به یک یا دو تأمین‌کننده باعث شده بود اختلال در تأمین یک ماده جانبی، کل زنجیره تولید را تحت تأثیر قرار دهد.

حسین‌پور گفت: پس از انجام پیش‌بینی‌های لازم، شرکت از بهمن‌ماه سال گذشته تولید را بدون وقفه ادامه داده است و حتی در دوره بحران نیز توانسته مواد اولیه مورد نیاز خود را تأمین کند و به فعالیت ۲۴ساعته ادامه دهد.

تأمین مواد اولیه از مسیر تهاتر محصول

امیر افشار، رئیس هیئت‌مدیره شرکت دانش‌بنیان فناوران سیل جاوید، نیز اظهار کرد این شرکت از سال ۱۴۰۰ فعالیت خود را در زمینه تولید مواد اولیه دارویی آغاز کرده است.

وی گفت: یکی از محصولات دانش‌بنیان شرکت، ماده اولیه سلنیوم سول است که شرکت به‌عنوان تنها تولیدکننده آن در منطقه شناخته می‌شود. به گفته افشار، ایده تولید این ماده از سال ۱۳۹۰ شکل گرفت و پس از فرایندی ۱۰ساله، محصولی تولید شد که توان رقابت با تولیدکنندگان معتبر سایر کشور‌ها را دارد.

افشار درباره راهکار شرکت برای مقابله با بحران‌های تأمین گفت از همان سال‌های نخست، تأمین‌کنندگان اصلی و فرعی مواد اولیه را شناسایی و از یکدیگر تفکیک کردند. پس از تشدید تحریم‌ها نیز به این نتیجه رسیدند که نمی‌توان تنها به تأمین‌کنندگان معمول بازار اتکا کرد.

او افزود شرکت با واردکنندگان اصلی مواد اولیه، به‌ویژه شرکت‌های فعال در حوزه دارو، ارتباط برقرار کرد. یکی از راهکار‌های مؤثر این بود که در ازای دریافت مواد اولیه، محصول خود را در اختیار واردکننده قرار دهند. این روش، به گفته افشار، هم به فروش محصول کمک کرد و هم زمینه معرفی آن به شرکت‌های دارویی بیشتری را فراهم آورد و زنجیره تأمین شرکت را تقویت کرد.

وی تأکید کرد: شرکت همواره تلاش کرده است در تأمین مواد اولیه، یک گام جلوتر از نیاز بازار حرکت کند تا در زمان بروز بحران، تولید متوقف نشود.

تاب‌آوری، فراتر از مقاومت در برابر بحران است

رضا فضلی در ادامه، تفاوت مقاومت و تاب‌آوری را توضیح داد و گفت: مقاومت به معنای ایستادگی در برابر یک ضربه، بدون تغییر جدی در ساختار درونی است؛ اما تاب‌آوری به معنای جذب ضربه، تطبیق با شرایط جدید و سازگار شدن با محیط است.

وی افزود: تاب‌آوری مفهومی گسترده است و زنجیره تأمین، نیروی انسانی، فناوری و مدیریت را دربرمی‌گیرد. فضلی گفت شرکت او در بحران‌های اخیر، بیشترین آسیب را از ناحیه زنجیره تأمین قطعات الکترونیکی تجربه کرد.

او ادامه داد در حوزه تولید اینورتر‌های خورشیدی، شمار شرکت‌های فعال در کشور محدود است و برخی از آنها در روز‌های نخست بحران با آسیب جدی و توقف خط تولید روبه‌رو شدند. در این شرایط، تخصص همکاران جهاددانشگاهی علم و صنعت به کمک شرکت آمد و برخی قطعات و بُرد‌هایی که پیش‌تر در اختیار بودند یا از چرخه تولید خارج شده بودند، دوباره بررسی و وارد فرایند تعمیر و استفاده شدند.

فضلی تأکید کرد: اگر شرکت از دل فعالیت فناورانه و پژوهشی شکل گرفته باشد، معمولاً در شرایط بحرانی با بن‌بست کامل روبه‌رو نمی‌شود؛ زیرا دانش و توان فنی درون مجموعه وجود دارد. حتی اگر ظرفیت داخلی در آغاز تنها ۱۰ یا ۲۰ درصد نیاز شرکت را پوشش دهد، می‌تواند مجموعه را از وضعیت بن‌بست خارج کند.

بحران می‌تواند زمینه‌ساز توسعه اشتغال باشد

با اشاره به ضرورت حرکت شرکت‌های دانش‌بنیان از تاب‌آوری به بازآفرینی گفته شد انتظار از این شرکت‌ها صرفاً دوام آوردن در بحران نیست؛ بلکه باید بتوانند از دل مسائل و دشواری‌ها، فرصت‌های جدید خلق کنند و ارزش بیشتری به وجود آورند.

همچنین تأکید شد اندیشکده اشتغال دانش‌بنیان جهاددانشگاهی تلاش می‌کند در سطح کلان، نقش دیده‌بان و بازوی اندیشه‌ورز حوزه اشتغال دانش‌بنیان را ایفا کند و در سطح میانی و اجرایی، به شرکت‌ها برای توسعه فعالیت‌هایشان کمک کند.

پایداری اشتغال به نوآوری و رقابت‌پذیری وابسته است

امیر افشار در پاسخ به پرسشی درباره بازار نیروی انسانی شرکت‌های دانش‌بنیان گفت: دانش‌بنیان بودن نباید صرفاً به ارائه یک ایده یا طرح محدود شود. به گفته وی، اگر ایده‌ای پشتوانه نوآوری، تولید مستمر و توان رقابت نداشته باشد، نمی‌تواند اشتغال پایدار ایجاد کند.

او افزود: بسیاری از محصولات دانش‌بنیان در دنیا تولید می‌شوند و شرکت‌های ایرانی نیز با توجه به نیاز کشور و محدودیت‌های وارداتی، تولید داخلی آنها را آغاز کرده‌اند. با این حال، پایداری این تولید به توان رقابت با تولیدکنندگان خارجی وابسته است.

افشار ادامه داد: شرکت دانش‌بنیان باید از ابتدا به این موضوع فکر کند که اگر بازار‌ها باز شوند و واردات از سر گرفته شود، چگونه می‌تواند به فعالیت خود ادامه دهد. به گفته او، ایجاد اشتغال پایدار به پایداری کسب‌وکار وابسته است و پایداری کسب‌وکار نیز بدون نوآوری و رقابت‌پذیری امکان‌پذیر نیست.

وی تأکید کرد: نیروی متخصص زمانی در یک شرکت می‌ماند که نسبت به آینده شغلی خود اطمینان داشته باشد؛ در غیر این صورت، ممکن است با کوچک‌ترین تغییر بازار، مجموعه را ترک کند.

حفظ نیروی انسانی در دوره توقف تولید

حسین‌پور با اشاره به تجربه شرکت صنایع دارویی مدرس گفت: نقطه عطف اشتغال در این شرکت، در دوره بحران شکل گرفت. پس از جنگ ۱۲روزه، به‌دلیل نرسیدن یکی از مواد اولیه، تولید شرکت حدود چهار ماه متوقف شد.

وی افزود: با وجود توقف تولید، برای حفظ روحیه کارکنان و جلوگیری از احساس تعطیلی مجموعه، آب مقطر در لوله‌های تولید به گردش درمی‌آمد و کارکنان همچنان در محل کار حضور داشتند.

به گفته حسین‌پور، در دوره‌ای که بسیاری از شرکت‌های صنعتی تعدیل نیرو داشتند، این شرکت تصمیم گرفت نیروی انسانی خود را حفظ کند و حتی برای جذب نیروی جدید فراخوان داد. در نتیجه، شماری از نیرو‌های متخصصی که در شرکت‌های دیگر با کاهش فعالیت یا تعدیل روبه‌رو شده بودند، به مجموعه پیوستند.

او گفت سال گذشته، هنگام انتشار فراخوان جذب نیرو، تعداد متقاضیان محدود بود؛ اما در فراخوان اخیر بیش از هزار رزومه برای شرکت ارسال شد. حسین‌پور حفظ نیرو، پرداخت مستمر و ایجاد اعتماد میان کارکنان را در جذب نیروی انسانی مؤثر دانست.

وی افزود: شرکت، با وجود محدودیت‌های پرداخت حقوق و دستمزد، برنامه‌های رفاهی برای کارکنان در نظر گرفته است. این اقدامات به ایجاد انگیزه و همدلی کمک کرده و مجموعه توانسته است با سه شیفت کاری به فعالیت ادامه دهد.

جذب نیروی متخصص؛ چالشی جدی برای شرکت‌های دانش‌بنیان

رضا فضلی با اشاره به تفاوت اشتغال در شرکت‌های دانش‌بنیان با کسب‌وکار‌های معمولی گفت: فرایند جذب نیرو در این شرکت‌ها به تخصص‌های ویژه نیاز دارد. برای مثال، آگهی در روزنامه یا سامانه‌های عمومی کاریابی معمولاً برای یافتن نیروی متخصص طراحی مدار اینورتر کافی نیست.

وی افزود: هرچه کار تخصصی‌تر می‌شود، شمار نیرو‌های واجد شرایط محدودتر و رقابت برای جذب و نگهداشت آنها بیشتر می‌شود. به گفته فضلی، یکی از مسیر‌های مؤثر برای تأمین نیرو، ارتباط مستمر با دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی و همکاری با استادان و دانشجویان تحصیلات تکمیلی است.

او گفت: شرکت با دانشگاه‌ها ارتباط دارد، رزومه دریافت می‌کند و برای نیاز‌های آینده بانک اطلاعاتی تشکیل داده است. معرفی نیرو از سوی کارکنان و متخصصان مجموعه و استفاده از شبکه‌های تخصصی مانند لینکدین نیز از دیگر مسیر‌های شناسایی نیروست.

فضلی پیشنهاد کرد با اتکا به شبکه دانشگاه‌ها و متخصصان جهاددانشگاهی، پلتفرمی تخصصی برای شرکت‌های دانش‌بنیان ایجاد شود تا بخشی از کمبود نیروی انسانی را جبران کند.

چرا شرکت‌ها به سمت دانش‌بنیان شدن می‌روند؟

در بخش دیگری از میزگرد، موضوع چرایی دانش‌بنیان شدن شرکت‌ها و حفظ این عنوان مطرح شد. رضا فضلی گفت: اگر فعالیت یک شرکت با دانش و فناوری پیوند دارد، دلیلی ندارد از دانش‌بنیان شدن فاصله بگیرد؛ به‌ویژه آنکه این عنوان می‌تواند برای شرکت اعتبار و مزایایی به همراه داشته باشد.

وی افزود: ممکن است همه محصولات یک شرکت دانش‌بنیان نباشند، اما برخی از محصولات آن واجد شرایط ارزیابی باشند. در فرایند ارزیابی، محصول باید طراحی شده و نمونه اولیه آن تولید شده باشد تا بررسی فنی امکان‌پذیر شود.

فضلی درباره مزایای این عنوان گفت: شرکت‌های دانش‌بنیان می‌توانند از تسهیلات صندوق نوآوری و شکوفایی، از جمله تسهیلات سرمایه در گردش و تولید بار اول، استفاده کنند. قرار گرفتن در فهرست شرکت‌های دانش‌بنیان نیز می‌تواند زمینه آشنایی سرمایه‌گذاران خطرپذیر با شرکت را فراهم کند.

او استقرار در پارک‌های علم و فناوری با هزینه کمتر، دسترسی به مشاوره و منتورینگ، امکان استفاده از برخی حمایت‌های مرتبط با نیروی انسانی و سربازی و برخورداری از معافیت‌های مالیاتی و گمرکی را از دیگر حمایت‌های احتمالی دانست. فضلی همچنین یکی از نگرانی‌های شرکت‌ها را احتمال افشای اطلاعات فنی در فرایند ارزیابی عنوان کرد.

امیر افشار نیز گفت: شرکت او حدود یک سال پس از تأسیس، دانش‌بنیان شد. به گفته وی، یکی از مهم‌ترین مزیت‌های این عنوان، ایجاد ارتباط مستمر میان صنعت و دانشگاه است؛ زیرا شرکت برای حفظ جایگاه خود باید فعالیت تحقیق‌وتوسعه را ادامه دهد و از دانش تخصصی دانشگاه‌ها بهره بگیرد.

افشار افزود: حمایت‌ها فقط مالی نیستند و می‌توانند خدماتی مانند مشاوره حقوقی، مالی و ثبتی را نیز شامل شوند. حمایت‌های مالی و غیرمالی، به‌ویژه در تأمین نقدینگی لازم برای تهیه مواد اولیه، در پیشرفت شرکت مؤثر بوده‌اند.

محصول دانش‌بنیان، اما شرکت خارج از شمول حمایت‌ها

مرتضی حسین‌پور گفت: محصول شرکت صنایع دارویی، شیمیایی و غذایی شهید مدرس به‌عنوان محصول دانش‌بنیان تأیید شده، اما این موضوع به‌تنهایی به بهره‌مندی شرکت از حمایت‌های مرتبط منجر نشده است.

وی افزود به‌دلیل برخی ساختار‌ها و فرایند‌های اداری، خود شرکت مشمول عنوان دانش‌بنیان نشده است و با وجود نیاز به حمایت‌ها، نتوانسته از بخشی از مزایای پیش‌بینی‌شده استفاده کند. حسین‌پور گفت شرکت برای تأمین سرمایه در گردش هزینه‌های بالایی می‌پردازد و دسترسی به حمایت‌های مرتبط می‌توانست بخشی از این هزینه‌ها را کاهش دهد.

بحث درباره نقش هوش مصنوعی در آینده اشتغال

در بخش دیگزی از میزگرد، موضوع هوش مصنوعی و اثر آن بر آینده کسب‌وکار‌ها و اشتغال مطرح شد. برگزارکننده نشست با اشاره به سرعت تحولات فناوری گفت شرکت‌ها برای سازگاری با این تحولات و حفظ مشتریان خود، باید درباره مهارت‌های مورد نیاز آینده برنامه‌ریزی کنند.

افشاری گفت: مشاغل روتین و کار‌های تکراری بیش از دیگر مشاغل در معرض تغییر قرار دارند؛ اما مشاغلی که بخش اصلی آنها بر تعامل انسانی و تحلیل استوار است، به‌سادگی جای خود را به هوش مصنوعی نمی‌دهند.

هوش مصنوعی جایگزین مدیران و مشاغل تعاملی نمی‌شود

یکی از مدیران شرکت‌های دانش‌بنیان با اشاره به نقش هوش مصنوعی در آینده اشتغال گفت:هوش مصنوعی نمی‌تواند جایگزین مدیر یک کسب‌وکار شود؛ زیرا مدیریت ماهیتی تعاملی دارد و مدیر باید به‌طور مستمر با کارکنان، مشتریان، شرکا و دیگر ذی‌نفعان ارتباط داشته باشد.

وی افزود مشاغلی مانند وکالت نیز علاوه بر دانش تخصصی، به درک شرایط، تعامل، همدلی و تصمیم‌گیری انسانی نیاز دارند. با این حال، هوش مصنوعی می‌تواند در بسیاری از مشاغل به‌عنوان ابزار کمکی استفاده شود؛ برای مثال، طراحان شرکت در حوزه تخصصی خود از ابزار‌های هوش مصنوعی بهره می‌گیرند و بخشی از فرایند تولید محتوا یا طراحی نیز با کمک این ابزار‌ها انجام می‌شود.

حرکت از مدرک‌محوری به مهارت‌محوری

این مدیر شرکت دانش‌بنیان گفت شرکت در فرایند جذب نیرو به‌دنبال افراد چندمهارته است؛ زیرا در شرایط بحرانی، نیرویی که بتواند چند وظیفه را پوشش دهد، ارزش بیشتری برای مجموعه ایجاد می‌کند.

وی افزود بازار کار به‌تدریج از مدرک‌محوری به سمت مهارت‌محوری حرکت می‌کند و شرکت‌ها بیش از مدرک دانشگاهی، به توانایی افراد برای به‌کارگیری دانش در عمل توجه دارند. به گفته او، مهارت‌هایی مانند مذاکره، ارتباط، کار تیمی، ارائه محصول و چانه‌زنی نیز در کنار تخصص اصلی اهمیت دارند.

هوش مصنوعی در خدمت بهره‌وری نیروی انسانی

حسین‌پور با اشاره به تجربه شرکت صنایع دارویی مدرس گفت: هوش مصنوعی می‌تواند در کنار مدیران قرار گیرد و به فرایند مدیریت کمک کند، اما نمی‌تواند جایگزین رهبری، همراهی با کارکنان و حضور انسانی در کنار آنان شود.

وی افزود هوش مصنوعی در حوزه‌هایی مانند فروش، بازاریابی و تحلیل بازار می‌تواند کمک قابل‌توجهی به شرکت‌ها ارائه کند. به گفته او، این شرکت امسال با بهره‌گیری از ابزار‌های هوش مصنوعی، فعالیت خود در بازار فروش را گسترش داده و توانسته جایگاهش را در بازار تثبیت کند.

حسین‌پور همچنین گفت: شرکت صنایع دارویی مدرس تنها تولیدکننده سوربیتول مایع در ایران است و محصول آن توانسته استاندارد‌های آمریکا و بریتانیا را کسب کند. وی افزود با وجود افزایش قیمت سوربیتول پودری وارداتی، شرکت توانسته قیمت سوربیتول مایع را برای تولیدکنندگان ایرانی کنترل کند و با تأمین مستمر این ماده اولیه، در پایداری تولید کشور نقش داشته باشد.

چندمهارته شدن نیرو‌ها با کمک هوش مصنوعی

رضا فضلی نیز گفت: شرکت‌ها نمی‌توانند نسبت به ورود هوش مصنوعی به زندگی و کسب‌وکار بی‌تفاوت باشند. وی یکی از کمک‌های مهم این فناوری به تاب‌آوری شرکت‌ها را فراهم کردن امکان استفاده چندمنظوره از نیروی انسانی دانست.

به گفته فضلی، در شرکت او برخی نیرو‌هایی که پیش‌تر در یک بخش خط تولید فعالیت می‌کردند، با کمک آموزش و ابزار‌های هوش مصنوعی در حوزه‌هایی مانند انبارداری و انبارگردانی نیز به کار گرفته شده‌اند. او افزود این فرایند بدون تحمیل فشار مضاعف، بهره‌وری کارکنان را افزایش داده و به شرکت امکان داده است در شرایط بحرانی از ظرفیت نیرو‌های موجود بهتر استفاده کند.

نقش دولت و نهاد‌های توسعه‌ای در تاب‌آوری کسب‌وکار‌ها

در ادامه نشست، موضوع نقش دولت و نهاد‌های توسعه‌ای در حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان مطرح شد. رضا فضلی در پاسخ گفت: باید میان نقش دولت و نهاد‌های حمایتی و توسعه‌ای تفاوت قائل شد. دولت وظیفه سیاست‌گذاری و فراهم کردن چارچوب قانونی را بر عهده دارد و نهاد‌های توسعه‌ای باید در همان چارچوب به شرکت‌ها کمک کنند.

وی اجرای صحیح قانون رفع موانع تولید و پرهیز از تصمیم‌های ناگهانی و تغییرات خلق‌الساعه مقررات را از مهم‌ترین انتظارات شرکت‌ها از دولت دانست. به گفته فضلی، شرکت‌ها برای برنامه‌ریزی تولید و سرمایه‌گذاری به ثبات نیاز دارند و تغییر ناگهانی مسیر فعالیت، هزینه‌زا و مختل‌کننده است.

جهاد دانشگاهی؛ نهادی با زیرساخت توسعه فناوری

فضلی گفت: جهاددانشگاهی از نظر مأموریت و زیرساخت، جایگاه متفاوتی در حمایت از شرکت‌ها دارد. به گفته وی، این نهاد سه پارک علم و فناوری، بیش از ۲۴ مرکز رشد و حدود ۳۰ مرکز نوآوری و شکوفایی در اختیار دارد و بیش از ۸۶۰ شرکت در پارک‌ها و مراکز وابسته به آن فعالیت می‌کنند.

او افزود جهاددانشگاهی می‌تواند از مرحله شکل‌گیری ایده تا تولید محصول و توسعه بازار در کنار شرکت‌ها باشد. این نهاد همچنین می‌تواند با شناسایی نیاز‌های واقعی بازار، به هسته‌های فناور در انتخاب ایده‌های مناسب کمک کند.

فضلی تأمین امکان استفاده از آزمایشگاه‌ها و تجهیزات تخصصی را از دیگر حوزه‌های حمایت برشمرد و گفت گروه‌های جوان و شرکت‌های نوپا معمولاً توان خرید تجهیزات آزمایشگاهی، دستگاه‌های تست و امکانات لازم برای تولید و دریافت استاندارد‌ها را ندارند. به گفته او، استفاده هدفمند از زیرساخت‌های جهاد دانشگاهی می‌تواند هزینه اولیه راه‌اندازی شرکت‌ها را کاهش دهد.

حمایت از ایده تا بازار؛ انتظارات شرکت‌ها از جهاددانشگاهی

فضلی ادامه داد پس از تولید نمونه اولیه نیز جهاددانشگاهی می‌تواند با بهره‌گیری از نیروی انسانی متخصص و ظرفیت تحقیق‌وتوسعه خود، به شناسایی نقاط ضعف و ارتقای محصول کمک کند. او همچنین توسعه بازار داخلی و صادراتی و استفاده از اعتبار و برند جهاددانشگاهی را از حوزه‌های مهم حمایت دانست.

وی برای نمونه گفت: چند روز پیش، با همراهی جهاددانشگاهی قراردادی به ارزش ۱.۸ میلیون دلار برای تولید اینورتر خورشیدی با سازمان انرژی‌های تجدیدپذیر کشور منعقد شده است. به گفته فضلی، دستیابی به چنین قراردادی برای شرکتی در اندازه مجموعه آنها، بدون همراهی جهاددانشگاهی بسیار دشوار بود.

اعتبار جهاددانشگاهی، پشتوانه تأمین مواد اولیه

حسین‌پور نیز با اشاره به نقش جهاددانشگاهی در احیای شرکت صنایع دارویی مدرس گفت: پس از آغاز دوباره فعالیت، شرکت با مشکل سرمایه در گردش و تأمین مواد اولیه روبه‌رو بود و برخی تأمین‌کنندگان حاضر به همکاری نبودند.

وی توضیح داد: در یکی از جلسات مذاکره با تأمین‌کنندگان، اشاره به سهام‌دار بودن جهاددانشگاهی در شرکت، رویکرد طرف مقابل را تغییر داد و امکان تهیه بخشی از مواد اولیه به‌صورت اعتباری فراهم شد. او افزود این اعتبار کمک کرد شرکت مواد اولیه مورد نیاز چند ماه را تأمین و در شرایط بحرانی تولید را ادامه دهد.

حسین‌پور گفت: حمایت جهاددانشگاهی در این تجربه، تنها به حمایت مالی محدود نبود و اعتبار و ارتباطات این نهاد نیز در تأمین مواد اولیه اثرگذار بود. وی در عین حال تأکید کرد شرکت‌ها برای حفظ توان رقابت خود به حمایت‌های بیشتری نیاز دارند.

ثبات قوانین، شرط برنامه‌ریزی و توسعه

در ادامه میزگرد، یکی از مدیران حاضر با اشاره به اثر تغییرات قانونی بر فعالیت شرکت‌ها گفت: حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان تنها به ارائه تسهیلات محدود نمی‌شود و ثبات مقررات نیز برای برنامه‌ریزی اهمیت دارد.

وی افزود: تغییر برخی ضوابط، از جمله شیوه ارزیابی و تعیین سطح شرکت‌ها یا نحوه تخصیص معافیت‌ها، ممکن است برای مجموعه‌هایی که بر اساس مقررات قبلی برنامه‌ریزی کرده‌اند، هزینه و اتلاف منابع به همراه داشته باشد. به گفته او، اصلاح مقررات می‌تواند به توسعه شرکت‌ها کمک کند، اما تصمیم‌های سلیقه‌ای و تغییرات ناگهانی موجب تنش و بلاتکلیفی می‌شود.

ارسال نظرات

captcha