تازه ها
تزریق زیرساخت به زیستبوم کوانتوم/ زنجیره ارزش از «ساخت نمونه اولیه» تا «استانداردسازی» تکمیل میشود
در راستای اجرای سند ملی توسعه علوم و فناوریهای کوانتومی، شبکهای از آزمایشگاههای ملی، مراکز نوآوری و زیرساختهای آموزشی و پژوهشی در کشور در حال شکلگیری است.
به گزارش بازارکار، وحید جان نثاری، سرپرست دبیری ستاد توسعه اقتصاد دانشبنیان کوانتوم، لیزر و فوتونیک معاونت علمی ریاست جمهوری، با اشاره به ابلاغ سند ملی توسعه علوم و فناوریهای کوانتومی در تیرماه ۱۴۰۴، از ورود برنامههای زیرساختی این حوزه به مرحله اجرایی خبر داد. وی با تاکید بر اینکه توسعه فناوریهای عمیق (Deep Tech) نیازمند بسترهای آزمایشگاهی و کارگاهی است، گفت: معاونت علمی با هدف پاسخگویی به نیازهای راهبردی کشور و توانمندسازی شرکتهای دانشبنیان، توسعه شبکهای از آزمایشگاهها و مراکز تخصصی را در چهار محور اصلی در دستور کار قرار داده است.
جاننثاری این زیرساختها را حلقههای به هم پیوسته یک زنجیره کامل دانست و افزود: آزمایشگاههای ملی، مراکز نوآوری کوانتوم، آزمایشگاههای آموزشی و پژوهشی، بهصورت مکمل چرخه «تولید دانش، توسعه فناوری، تربیت نیروی انسانی و تجاریسازی محصول» را تکمیل میکنند.
ایستگاه اول: کارخانه ساخت نمونه اولیه و دروازه ورود به بازار
سرپرست دبیری ستاد کوانتوم، نخستین و شاید حیاتیترین بخش این برنامه را «آزمایشگاه ملی» خواند که از دو بازوی اصلی تشکیل شده است: «نانوفب» و «آزمایشگاه مرجع تست و ارزیابی».
وی با بیان اینکه دغدغه اصلی فناوران، نبود تجهیزات برای ساخت نمونههای اولیه (Prototyping) است، توضیح داد: نانوفب مأموریت دارد زیرساخت طراحی و ساخت سامانههای کوانتومی را برای پژوهشگران و شرکتهای فناور فراهم کند. در سوی دیگر، آزمایشگاه مرجع تست و ارزیابی، مسئولیت تضمین کیفیت، آزمون عملکرد و تدوین استانداردها را بر عهده دارد؛ موضوعی که پیشنیاز ورود محصولات دانشبنیان به بازارهای تخصصی و رقابت با نمونههای خارجی است.
جاننثاری با اشاره به زمانبندی این پروژه ملی تصریح کرد: در فاز نخست، ایجاد آزمایشگاه استاندارد «ارتباطات کوانتومی» و «مرجع زمانی» در دستور کار است که پیشبینی میشود تا انتهای سال ۱۴۰۵ به بهرهبرداری برسند.
حلقه اتصال دانشگاه و صنعت در مراکز نوآوری
دومین بخش از شبکه زیرساختی، به مراکز نوآوری کوانتوم اختصاص دارد؛ مراکزی که بهصورت مأموریتمحور، وظیفه پل زدن میان دانشگاه و بازار را بر عهده دارند. جاننثاری با اشاره به راهاندازی این مراکز در دانشگاههای صنعتی شریف و اصفهان گفت: این مراکز در سالهای اخیر نقش پررنگی در توانمندسازی تیمهای فناور و ترویج دانش کوانتومی ایفا کردهاند و چندین مرکز جدید نیز در مراحل تجهیز هستند تا به زودی به شبکه ملی مراکز نوآوری بپیوندند.
تامین حلقه مفقوده نیروی انسانی تا تابستان ۱۴۰۶
یکی از گلوگاههای اصلی توسعه بازار فناوریهای کوانتومی در ایران و جهان، کمبود نیروی انسانی ماهر است. سرپرست دبیری ستاد کوانتوم، سومین بخش از برنامههای زیرساختی را به ایجاد آزمایشگاههای آموزشی اختصاص داد.
وی در این باره توضیح داد: با پیشنهاد وزارت علوم، سه آزمایشگاه آموزشی مجهز در دانشگاههای صنعتی شریف، اصفهان و شهید بهشتی ایجاد میشود. علاوه بر این، ستاد کوانتوم از بومیسازی «کیتهای آموزشی کوانتوم» توسط شرکتهای دانشبنیان حمایت میکند تا این آزمایشگاهها با سرعت بیشتری در سایر دانشگاهها توسعه یابند. جاننثاری زمان آغاز به کار این آزمایشگاههای آموزشی را مردادماه ۱۴۰۶ اعلام کرد.
پراکندگی آزمایشگاههای پژوهشی در ۱۱ استان
چهارمین ضلع این زیرساخت، حمایت از آزمایشگاههای پژوهشی است. جاننثاری با اشاره به اینکه توسعه متوازن فناوری نیازمند مشارکت ظرفیتهای استانی است، گفت: در قالب فراخوانهای مشترک ستاد کوانتوم و بنیاد ملی علم ایران، از آزمایشگاههای پژوهشی در ۱۱ استان کشور حمایت میشود. هدف این طرحها، افزایش سطح آمادگی فناوری (TRL)، توسعه پژوهشهای کاربردی و تسریع فرآیند تبدیل دستاوردهای علمی به محصولات تجاری است.
چشمانداز بازار کوانتوم در ایران
سرپرست دبیری ستاد توسعه اقتصاد دانشبنیان کوانتوم، لیزر و فوتونیک در پایان با تاکید بر اینکه تکمیل این زنجیره زیرساختی، جهشی در اقتصاد دانشبنیان کشور ایجاد خواهد کرد، اظهار کرد: با بهرهبرداری از این شبکه ملی طی سالهای آینده، ظرفیت شرکتهای دانشبنیان برای ورود به زنجیره تامین جهانی افزایش یافته و بستر لازم برای رقابتپذیری محصولات کوانتومی ایران در بازارهای منطقهای و بینالمللی فراهم خواهد شد.
ارسال نظرات