بیست سال پس از تصویب مقاوله نامه کار دریایی: داده‌ها در مورد مرگ دریانوردان چه می‌گویند؟

در سال ۲۰۲۶، جامعه بین‌المللی بیستمین سالگرد مقاوله نامه کار دریایی (۲۰۰۶ MLC) را جشن می‌گیرد؛ معاهده‌ای برجسته که استاندارد‌های جهانی برای کار شایسته، ایمنی در دریا و حفاظت از دریانوردان را تعیین کرده است. مقاوله نامه کار دریایی با ترویج شرایط بهتر کار و زندگی در کشتی‌ها، به عملیات دریایی ایمن‌تر کمک کرده است.

داده‌های ۶۶ کشور، علل و ویژگی‌های مرگ دریانوردان را روشن کرده و شکاف‌های مهم داده‌ها را در گزارش‌های جهانی برجسته می‌سازند.

در سال ۲۰۲۶، جامعه بین‌المللی بیستمین سالگرد مقاوله نامه کار دریایی (۲۰۰۶ MLC) را جشن می‌گیرد؛ معاهده‌ای برجسته که استاندارد‌های جهانی برای کار شایسته، ایمنی در دریا و حفاظت از دریانوردان را تعیین کرده است. مقاوله نامه کار دریایی با ترویج شرایط بهتر کار و زندگی در کشتی‌ها، به عملیات دریایی ایمن‌تر کمک کرده است.

با وجود این پیشرفت، چالش‌های جدی همچنان باقی است. دریانوردان همچنان با خطرات بالایی از جمله مرگ و میر ناشی از حوادث شغلی و سایر علل رو‌به‌رو هستند. این نقطه عطف، فرصتی را برای تأمل در مورد یکی از مهمترین مسائل در حمل و نقل دریایی، یعنی مرگ و میر در دریا، فراهم کرده است.

چرا نظارت بر مرگ و میر دریانوردان مهم است؟

کشتیرانی حدود ۹۰ درصد از تجارت جهانی را دربرگرفته و نزدیک به دو میلیون دریانورد را در سراسر جهان استخدام کرده است که اغلب آنها در محیط‌های دشوار و پرخطر دور از خانه، کار می‌کنند. بنابراین، نظارت بر مرگ و میر در زمینه موارد زیر ضروری است:

- ارزیابی خطرات ایمنی و بهداشت شغلی؛ شناسایی اولویت‌ها برای پیشگیری؛ ارزیابی تاثیر استاندارد‌های بین‌المللی کار، از جمله مقاوله نامه کار دریایی، ۲۰۰۶؛ و

- تقویت پاسخگویی و بهبود شرایط کاری.

برای درک خطراتی که افراد شاغل در دریا با آن مواجه هستند و همچنین برای طراحی اقدامات پیشگیرانه، ضروری است که به داده‌های قابل اعتماد و قابل مقایسه مؤثری دسترسی داشته باشیم.

ایجاد یک ثبت جهانی مرگ و میر در دریا مطابق با استاندارد‌های مقاوله نامه کار دریایی، گامی مهم و رو به جلو به حساب می‌آید. در حالی که هنوز هیچ پایگاه داده جهانی جامعی تمام علل مرگ و میر دریانوردان را در بر نمی‌گیرد، جمع‌آوری داده‌های تجربی در سال ۲۰۲۴ انجام شده و پس از آن، جمع‌آوری این داده‌های رسمی در سال ۲۰۲۵ نیز صورت گرفته است. گزارش‌های مفصلی منتشر شده است که حاوی تجزیه و تحلیل مرگ و میر دریانوردان بر اساس علت و ارزیابی پوشش داده‌ها می‌باشند. این گزارش‌ها عبارتند از:

- ثبت جهانی مرگ و میر در دریا: جمع‌آوری داده‌های تجربی؛ و

- ثبت جهانی مرگ و میر در دریا در سال ۲۰۲۴.

داده‌های گزارش شده برای سال ۲۰۲۴ چه چیزی را نشان می‌دهند؟

داده‌های گزارش‌شده برای سال ۲۰۲۴ توسط ۶۶ کشور، که شامل ۴۴۹ مورد مرگ می‌شود، بینش‌های مفیدی را در مورد ویژگی‌های کلیدی و الگو‌های نوظهور مرگ دریانوردان در دریا نشان می‌دهند:

- علل مرتبط با سلامت، بیشترین سهم مرگ‌های گزارش‌شده (۲۴۵ مورد مرگ) را تشکیل می‌دهند. در بسیاری از موارد، مرگ‌ها به دلیل بیماری‌های ناگهانی، از جمله حوادث قلبی عروقی رخ می‌دهند. دسترسی محدود به مراقبت‌های پزشکی فوری در دریا و تأخیر در تخلیه می‌تواند خطرات سلامتی را تشدید کند.

- مرگ و میر ناشی از حوادث شغلی، ۸۶ مورد مرگ را به خود اختصاص داده است. این مرگ و میر‌ها عمدتاً در حین عملیات روی کشتی مانند جابجایی بار، کار‌های تعمیر و نگهداری، عملیات پهلوگیری یا در نتیجه لغزش، زمین خوردن و سقوط رخ می‌دهند.

- افرادی که از کشتی خارج می‌شوند (۳۶ مورد) و خودکشی‌ها (۲۶ مورد)، نه تنها نگرانی‌های مربوط به رویه‌های ایمنی، بلکه خستگی، سلامت روان و خطرات روانی-اجتماعی را نیز برجسته می‌کنند. این موضوعات در سال‌های اخیر توجه فزاینده‌ای را به خود جلب کرده‌اند.

- موارد اضافی شامل علل دیگر (۱۳ مورد) و موارد تحت بررسی (۱۴ مورد) می‌باشند.

چالش‌های مربوط به مقایسه داده‌ها

یکی از چالش‌های اصلی مقایسه داده‌ها، تفاوت در گزارش علت مرگ است. همه کشورها، مرگ‌ها را بر اساس علت گزارش نمی‌کنند. در نتیجه، ارقام کل همیشه با مجموع دسته‌های جداگانه مطابقت ندارند، که این امر تجزیه و تحلیل را پیچیده‌تر می‌کند. همچنین تفاوت‌های قابل توجهی در انواع مرگ‌های تحت پوشش وجود دارد:

- ۸۳ درصد از کشور‌ها مرگ و میر ناشی از حوادث شغلی را پوشش می‌دهند؛ ۷۶ درصد از کشور‌ها مرگ‌های مرتبط با سلامت را پوشش می‌دهند؛ ۷۱ درصد از کشور‌ها افراد در حال غرق شدن در دریا را پوشش می‌دهند؛ و

- ۵۹ درصد از کشور‌ها خودکشی را پوشش می‌دهند.

این تفاوت‌ها بر مقایسه بین‌المللی تأثیر گذاشته و ممکن است منجر به تخمین مرگ و میر‌ها کمتر از تعداد کل شوند. پوشش دسته‌های دریانوردان نیز متفاوت است. مرگ و میر در بین دسته‌های خاصی از دریانوردان، مانند دریانوردان رتبه‌بندی شده، بیشتر از مرگ و میر در بین سایر افراد گزارش می‌شود. در برخی موارد، اطلاعات مربوط به اینکه کدام دسته از خدمه‌ها در نظر گرفته شده‌اند، ناقص بوده یا در دسترس نیست. در نتیجه، نمایش داده‌ها ممکن است محدود باشد و به همین دلیل، هنگام مقایسه ارقام در بین کشورها، ضروری است که احتیاط لازم صورت گیرد.

علاوه بر این، تفاوت‌هایی در ثبت مرگ و میر ناشی از حوادث شغلی وجود دارد. کشور‌ها محدودیت‌های زمانی متفاوتی را هنگام ثبت مرگ و میر ناشی از حوادث شغلی اعمال می‌کنند. در بسیاری از کشور‌های گزارش‌دهنده، فقط مرگ و میر‌هایی که در روز حادثه رخ می‌دهند، لحاظ می‌شوند. گروه کوچک‌تری از کشورها، مرگ و میر‌هایی را که روزها، ماه‌ها یا حتی تا یک سال بعد، در صورت مرتبط بودن با حادثه اصلی رخ داده‌اند، گزارش کرده‌اند. این تفاوت‌ها می‌تواند در برخی زمینه‌ها منجر به گزارش کمتر از حد واقعی شود و مقایسه بین کشور‌ها را دشوارتر کند.

چالش‌های بیشتر در مقایسه‌پذیری، ناشی از تفاوت در پوشش انواع کشتی‌ها و اندازه کشتی‌ها در کشور‌های مختلف است. این تغییرات، نشان‌دهنده تفاوت در سیستم‌های ثبت ملی و ترکیب ناوگان است و در برخی موارد با ظرفیت محدود اداری و ترتیبات گزارش‌دهی پراکنده، تشدید می‌شوند.

بهبود گزارش‌دهی جهانی همچنان یک اولویت است

اولین جمع‌آوری رسمی داده‌های جهانی، بینش‌های ارزشمندی در مورد توزیع حوادث مرگبار در دریا ارائه می‌دهد. با این حال، شکاف‌های مهمی در دسترسی و مقایسه آمار وجود دارد. در حال حاضر همه کشورها، مرگ و میر را بر اساس تمامی دلایل گزارش نمی‌کنند و سطح جزئیات ارائه شده بین مقامات گزارش‌دهنده به طور قابل توجهی متفاوت است. در بسیاری از موارد، کشور‌ها فقط تعداد کل مرگ و میر را گزارش می‌کنند، بدون اینکه جزئیات را بر اساس سن، رتبه، بخش یا ویژگی‌های کشتی ذکر کنند.

بنابراین، تقویت سیستم‌های گزارش‌دهی ملی و ترویج شیوه‌های آماری استانداردتر برای ایجاد یک پایگاه جامع شواهد جهانی ضروری می‌باشد. گسترش مشارکت کشورها، بهبود راهنمایی در مورد جمع‌آوری داده‌ها و افزایش همکاری بین مقامات ملی، به بهبود پوشش و کیفیت داده‌ها کمک خواهد کرد. بهبود داده‌ها نه تنها یک تمرین فنی است، بلکه گامی ضروری به سوی شرایط کاری ایمن‌تر و سالم‌تر برای دریانوردان در سراسر جهان می‌باشد.

منبع خبر

https://ilostat.ilo.org/blog/twenty-years-of-the-maritime-labour-convention-what-do-the-data-tell-us-about-death-of-seafarers۰